VIII SA/Wa 408/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Asesor WSA Andrzej Kuna, Protokolant Anita Sałek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2007 r. sprawy ze skargi W. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2007 roku wydanym na podstawie art. 163 § 2 oraz 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa ( t. j. Dz. U. Nr 8 z 2005 roku, poz. 60 ze zm.), dalej Ordynacja podatkowa, Dyrektor Izby Skarbowej w W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] października 2006 roku w sprawie stwierdzenia odpowiedzialności podatkowej W. R. - skarżącego w niniejszej sprawie - członka zarządu spółki z o.o. [...] z siedzibą w R., z tytułu pobranego a niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych - PIT - 4 za okresy : 4 - 5, 7,9 - 12/2001; 1, 3 - 5, 10 - 12/2002; 7 - 12/2003; 1 - 12/2004; 1 - 2/2005 w łącznej kwocie 14.694 złote wraz z odsetkami za zwłokę oraz z tytułu kosztów egzekucyjnych od w/w zaległości w wysokości 14.535,80 złotych. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że decyzją z dnia [...] października 2006 roku Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. orzekł o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe spółki z o.o. [...] z tytułu pobranego a niewpłaconego podatku PIT - 4. W powyższej decyzji Skarżący został prawidłowo pouczony o przysługującym prawie i terminie do wniesienia odwołania . Organ odwoławczy wskazał, iż Skarżący odebrał decyzję organu 16 października 2006 roku, wobec czego termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 30 października 2006 roku. Pismem z dnia 18 stycznia 2007 roku Skarżący wniósł odwołanie od w/w decyzji , wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Swoją prośbę uzasadnił złym stanem zdrowia to jest tym , iż choruje od kilkunastu lat na chorobę [...] a od 10 lat jest inwalidą [...] grupy. Konsekwencją choroby są okresy gorszego samopoczucia w czasie których ograniczeniu podlega nawet jego zdolność poruszania się . Taki okres miał miejsce późną jesienią i wczesną zimą 2006 roku, co uniemożliwiło mu uzyskanie odpowiednich dokumentów i wcześniejsze napisanie odwołania. Rozpatrując powyższy wniosek Dyrektor Izby Skarbowej w W. nie znalazł podstaw do przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania. Organ podkreślił, że stosownie do przepisu art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni , iż uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. W dniu 16 lutego 2006 roku Dyrektor Izby Skarbowej w W. wezwał Skarżącego na podstawie art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej do dostarczenia dowodów uprawdopodobniających , iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W odpowiedzi podatnik przesłał kserokopię legitymacji rencisty i decyzji o przyznaniu mu renty inwalidzkiej [...] grupy. W związku z powyższym - jak stwierdził organ w uzasadnieniu - okoliczności wskazane przez skarżącego nie mogą być brane pod uwagę w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania . Przyznanie [...] grupy inwalidzkiej nie może być bowiem uznane za przesłankę wyłączającą winę w uchybieniu terminu. Podobnie nie można uznać za wyłączające winę stwierdzenie o okresach gorszego samopoczucia, podniesione we wniosku Skarżącego, a nie poparte żadnymi dowodami uprawdopodobniającymi, iż w tym czasie podatnik nie może podejmować żadnych czynności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2007 roku odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] października 2006 roku. Skarżący podniósł w szczególności, iż Dyrektor Izby Skarbowej wydając przedmiotowe postanowienie nie uwzględnił szeregu czynników. Stwierdził, iż w styczniu 1995 roku został poddany zabiegowi operacyjnemu, którego jednym z elementów było wykonanie [...]. Spowodowało to konieczność korzystania na stałe z odpowiedniego sprzętu [...], który umożliwia mu prawie normalną egzystencję. Ingerencja w układ pokarmowy spowodowała , że nie zawsze funkcjonuje on prawidłowo, zdarzają się dłuższe bądź krótsze okresy niedyspozycji - [...] co praktycznie uniemożliwia skarżącemu dłuższy pobyt poza domem. Również przy prawidłowym funkcjonowaniu układu pokarmowego niepełnosprawność ta jest uciążliwa i krępująca zarówno dla skarżącego jak i jego otoczenia , co powoduje naturalną niechęć do przebywania poza domem. Objawy te są dość typowymi skutkami przebytej operacji, ale Skarżący może uzyskać opinie lekarzy prowadzących na potwierdzenie powyższego. W swym odwołaniu nie opisywał szczegółowo tych aspektów swego stanu zdrowia bowiem pisanie o tym jest dla niego trudne i przykre. Poza tym Skarżący podniósł, iż od pewnego czasu występują u niego okresowe [...], co jest bardzo dokuczliwe, bardzo utrudnia poruszanie się a dodatkowo czasem wręcz uniemożliwia włożenie obuwia , co czyni niemożliwym przebywanie poza domem w okresie chłodniejszej pogody. Ostatnio rozpoznano to jako [...] i Skarżący jest w trakcie wykonywania odpowiednich badań. Podkreślił, że Dyrektor Izby Skarbowej w R. w przedmiotowym postanowieniu nie docenił trudności związanych z napisaniem odwołania . Kluczową czynnością było tu uzyskanie przez skarżącego odpowiednich dokumentów znajdujących się w siedzibie spółki [...], co wymagało nie tylko podróży do R. , ale uzyskanie co najmniej ustnej zgody pozostałych czterech wspólników oraz ich asysty przy poszukiwaniu oraz kopiowaniu dokumentów - stosunki między wspólnikami nie są najlepsze. Zgoda wspólników była konieczna , gdyż spółka z o.o. [...] nie ma obecnie reprezentacji prawnej czyli zarządu. Ostatecznie Skarżący stwierdził, iż uchybienie terminu wynikło z wystąpienia u niego długotrwałych dolegliwości układu pokarmowego oraz dolegliwości artretycznych , co uniemożliwiło mu we właściwym czasie odbycie podróży do R. w celu pozyskania odpowiednich dokumentów z siedziby spółki z o.o. [...]. Do skargi załączył między innymi kserokopie : karty informacyjnej leczenia szpitalnego z [...] stycznia 1995 roku , z [...] maja 1995 roku, wynik badania [...] z [...] maja 1995 roku, postanowienia Sądu Rejonowego [...] w W. sygn. akt [...] o odmowie wpisu w przedmiocie przerejestrowania podmiotu do rejestru, w tym organów, to jest zarządu z dnia [...] lipca 2001 roku, postanowienia Sądu Rejonowego [...] w W. z dnia [...] października 2004 roku w sprawie sygn. akt [...], karty wypisowej sanatorium uzdrowiskowego w M. z dnia [...] kwietnia 2007 roku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, iż fakt inwalidztwa powstałego w 1995 roku w wyniku choroby [...], a więc na długo przed biegiem terminu do wniesienia odwołania nie wyłącza winy skarżącego w uchybieniu terminu zwłaszcza, że Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie faktu, iż w okresie biegu terminu do wniesienia odwołania rzeczywiście nie był w stanie podjąć samodzielnie jakiejkolwiek czynności. Mając wiedzę o komplikacjach pooperacyjnych, mógł przygotować się do okresów, o których wspomina w odwołaniu , chociażby przez ustanowienie pełnomocnika. Organ stwierdził także , iż również w skardze do Sądu brak dowodów z okresu biegu terminu do wniesienia odwołania. Skarżący wspomina jedynie o możliwości złożenia opinii lekarskich gdy Sąd będzie tego wymagał. O schorzeniu [...] Skarżący informuje dopiero w skardze do Sądu również nie przedstawiając żadnych dokumentów na uprawdopodobnienie tego faktu. Podobnie, dopiero w skardze do Sądu pojawia się zarzut w sprawie uzyskania dokumentów z siedziby spółki z o.o. [...]. Stosunki między wspólnikami nie mogą jednak stanowić przesłanki do uwolnienia się od winy przy uchybieniu terminu. Także uciążliwość podróży nie została w żaden sposób uprawdopodobniona. W piśmie procesowym z dnia 18 września 2007 roku Skarżący podnosi, iż Dyrektor Izby Skarbowej w W. odrzucając argumenty skarżącego nie stawia żadnych wymagań czy kryteriów według których należy te przyczyny uprawdopodobnić, co sugeruje pełną dowolność oceny. Symptomatyczna zdaniem skarżącego jest sugestia, aby przewidując nawrót choroby skarżący ustanowił pełnomocnika co dowodzi, że nie ma okoliczności które usprawiedliwiają uchybienie terminu. Przyczyną uchybienia terminu było znaczne ograniczenie swobody ruchu . Wystąpienia u skarżącego opisywanych przez niego wcześniej dolegliwości nie da się przewidzieć a w trakcie ich występowania dłuższy pobyt poza domem nie jest możliwy. Podróż do R. środkami komunikacji publicznej musi zająć, podobnie jak ustanowienie pełnomocnika , kilka godzin poza domem. Uchybienie terminu spowodowane zostało tym, że mając ograniczone możliwości podróżowania skarżący nie miał dostępu do dokumentów znajdujących się w siedzibie spółki z o.o. [...] w R. a bez tych dokumentów napisanie odwołania nie było możliwe. Skarżący podniósł także, iż decyzja z [...] października 2006 roku podjęta została z naruszeniem ustawy Ordynacja podatkowa o czym świadczy decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w R. z [...] maja 2007 roku dotycząca analogicznego postępowania co do podatku VAT uchylająca decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z tego powodu, że przedmiotowa spółka posiadała majątek, zaś egzekucja z majątku spółki wyprzedza egzekucję z majątku członków jej zarządu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przewidując 14 - dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji - art. 223 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja Podatkowa ( Dz. U. 137, poz. 926 ze zm.) nakłada jednocześnie na organ odwoławczy obowiązek badania, czy termin ten został dochowany oraz obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w sytuacji gdy odwołanie wniesione zostało po tym terminie - art. 228 § 1 pkt 2 . Z powyższych regulacji wynika iż warunkiem koniecznym skutecznego dokonania czynności procesowej polegającej na wniesieniu odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie temu terminowi powoduje, że odwołanie jest bezskuteczne, a następstwem tego jest ostateczność decyzji organu pierwszej instancji. Jak wynika z treści art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, o ile ten uprawdopodobni iż uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy , zgodnie z treścią § 2 art. 162 powołanej ustawy dopełnić czynności dla której był określony ten termin. Pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu uzależnione jest od łącznego spełnienia następujących przesłanek określonych w w/w przepisach: - wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, - uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, - równoczesnego ze złożeniem wniosku dokonania czynności której strona nie dokonała w terminie. Jedną z w/w przesłanek jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu - art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Z kolei o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Za takie powody uznaje się na przykład : nagłą chorobę, awarię komunikacyjną, pożar, powódź. Zdaniem składu orzekającego brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy Skarżący nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dlatego też w odróżnieniu od nagłej choroby , która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, długotrwała niedyspozycja nie wyklucza dokonania konkretnej czynności procesowej - sporządzenia odwołania i nadania tego pisma za pośrednictwem poczty - osobiście lub przez domownika. ( por. wyrok NSA z dnia 19 września 2000 r. sygn. akt I S.A. 1072/00, wyrok NSA z 1 marca 1999 r. sygn. akt. II S.A. 45/99, wyrok NSA z 30 grudnia 1999 r. sygn. akt III S.A. 1259/98. Dlatego też okoliczności na które powołuje się skarżący ,czyli długotrwałą niedyspozycję zdrowotną ze strony układu pokarmowego jaką jest biegunka, nie uprawdopodabniają zdaniem Sądu braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Podobnie ocenić należy okresowe obrzęki i bóle stawów stóp uniemożliwiające nawet założenie obuwia, na jakie powołuje się skarżący w swej skardze. Ze skargi nie wynika bowiem w jakim okresie miały miejsce takie sytuacje, w szczególności czy dochodziło do nich podczas biegu dwutygodniowego terminu do wniesienia odwołania ; mowa jest jedynie że występują one okresowo, od pewnego czasu. Powodem usprawiedliwienia uchybienia w drodze przywrócenia terminu nie może być także niemożność odnalezienia w terminie stosownego dokumentu ( wyrok NSA z dnia 4 czerwca 1997 roku, S.A./Gd 3509/95). Analogicznie, zdaniem Sądu, takim usprawiedliwieniem nie może być subiektywne odczucie skarżącego co do konieczności załączenia do skargi niezbędnych dokumentów. W tej sytuacji ocena, organu orzekającego, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swego zawinienia , nie może zostać uznana za dowolną i mieści się w granicach swobodnego uznania. Badając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w R., Sąd uznał, iż oparte ono zostało na właściwej ocenie stwierdzonych faktów i odpowiedniej interpretacji przepisów procedury w zakresie doręczeń i terminów. Z tych względów i na podstawie przepisu art. 151 p p s a Sąd skargę oddalił.