VIII SA/Wa 409/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi Burmistrza Miasta i Gminy [...] nad [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia warunków i uwarunkowań środowiskowych na wydobywanie kopalin 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta M. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta M. z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...] określającą warunki i uwarunkowania środowiskowe na realizację inwestycji p.n. wydobywanie kopaliny ze złoża piasków czwartorzędowych "[...]" na działce nr [...] we wsi Ł., ustalonych dla S. W., Przedsiębiorstwo Handlowo – Usługowo – Transportowe "[...]" i ustalającej warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia. Decyzja pierwszoinstancyjna wydana została przez organ na podstawie art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227) oraz na podstawie art. 104 kpa. Jednym z warunków i uwarunkowań środowiskowych na realizację inwestycji było to, że urobek należy wywozić drogą przez G. według oznaczenia kolorem czerwonym na załączonej do decyzji mapie. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w dniu [...] grudnia 2008 r. S. W. złożył wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Podał, że w dniu [...] lutego 2009 r. podano do publicznej wiadomości informacje wymagane przez art. 33 ust. 1 ww. ustawy. W przewidzianym przepisami terminie nie wpłynęły żadne uwagi i wnioski związane z udziałem społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu. Przy wydawaniu decyzji organ w pełni wykorzystał ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i uzgodnieniach Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. (postanowienie [...] z dnia [...] września 2010 r.) oraz opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. (opinia nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r.). Od decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację omawianego przedsięwzięcia odwołanie złożyli J. T. i Burmistrz Miasta i Gminy N. J. T. zarzucił, że nie uwzględniono uciążliwości tego przedsięwzięcia dla terenów sąsiadujących z działką nr [...]. Wyjaśnił, że na działce nr [...] posiada sad owocowy i emisje substancji pyłowych i gazowych będą mieć wpływ negatywny na owoce. Ponadto eksploatacja piasku ze złoża stanowi zagrożenie dla wód gruntowych. Ponadto droga od inwestycji biegnie między polami i jest zbyt wąsko by wyminęły się ciągniki. Burmistrz Miasta i Gminy N. zarzucił, że wywóz urobku ze złoża będzie się odbywać przez wieś G., gmina N., co powodować będzie uciążliwości dla mieszkańców tej wsi. Zarzucił, że organ I instancji nie powiadomił go o wszczęciu postępowania w tej sprawie i proponowany wariant transportu nie został skonsultowany, ani uzgodniony z nim. Wniósł o zmianę decyzji w części wytypowania trasy wywozu urobku i wyznaczenia trasy przez gminę M. Kolegium utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, stwierdziło, że decyzja organu I instancji prawidłowo rozstrzyga o warunkach wykorzystania terenu w formie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia oraz jest ona zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Organ zauważył, że decyzja organu I instancji w swej podstawie prawnej nie powołuje przepisu art. 82 ww. ustawy z 3 października 2008 r., jednak nie ma to wpływu na jej poprawność, bowiem zgodnie z tym przepisem decyzja ta zawiera wszystkie elementy merytorycznego rozstrzygnięcia w nim zawarte. Organ nie zgodził się z zarzutem odwołania J. T. jakoby inwestycja zagrażała środowisku i miała tak negatywny wpływ na obszary z nim sąsiadujące. Stwierdził, że opracowany raport zawiera w swej treści szczegółowe ustalenia dotyczące wpływu przedsięwzięcia na najbliższe otoczenie i nie wskazuje żadnych istotnych zagrożeń dla tych terenów i sąsiednich upraw. Ponadto nie zostały również uwzględnione zarzuty podniesione w odwołaniu przez Burmistrza Miasta i Gminy N., bowiem jak wynika z ustaleń raportu dla wydobywania kopalin przyjęto najkorzystniejszy wariant jego realizacji. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. skargę wniósł Burmistrz Miasta i Gminy N. (dalej jako skarżący). Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) naruszenie art. 79 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, przez zaniechanie przeprowadzenia postępowania z udziałem społeczeństwa; 2) naruszenie art. 80 ww. ustawy przez niezamieszczenie szczegółowych informacji dotyczących formy przeprowadzenia postępowania z udziałem społeczeństwa, a także wyników takiego postępowania; 3) naruszenie art. 61 § 4 kpa zobowiązującego organ administracyjny do zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego przez zaniechanie takiego powiadomienia w stosunku do skarżącego; 4) rażące naruszenie art. 79 ust. 1 kpa przez zaniechanie powiadomienia stron o wszystkich czynnościach postępowania, a w szczególności o zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W.; 5) rażące naruszenie art. 10 kpa przez zaniechanie powiadomienia stron o możliwości składania wniosków dowodowych i zajęcia stanowiska w sprawie przed wydaniem decyzji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że planowana inwestycja polega na wydobywaniu piasku i żwiru, które będą wywożone jej gminną drogą publiczną, polną o nawierzchni gruntowej, nie przystosowaną do ruchu kołowego, tym bardziej o takim tonażu. Trasa drogi przebiega pomiędzy stawami hodowlanymi oraz terenami zabudowanymi, na niej znajduje się mostek o konstrukcji drewnianej nie przystosowany do przejazdu samochodów ciężarowych. Fakt ten uzasadnia przyznanie skarżącemu przymiotu strony, gdyż decyzja dotyka jego interesu prawnego. Skarżący podniósł, że powinien być powiadamiany o wszczęciu postępowania oraz o wszystkich czynnościach postępowania. Organ I instancji nie powiadomił skarżącego o zasięgnięciu opinii Inspektora Sanitarnego oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Skarżący przypadkowo dowiedział się o opinii Inspektora Sanitarnego, który przesłał odpis swojej opinii, natomiast opinia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie została dostarczona stronie do chwili wydania decyzji w sprawie. W ocenie skarżącego organ odwoławczy nie dokonał analizy prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego w tej sprawie. Organ I instancji nie przeprowadził postępowania konsultacyjnego z udziałem społeczeństwa. Informacja o tym postępowaniu ogranicza się do stwierdzenia, ze podano do publicznej wiadomości informacje wymagane w art. 33 ww. ustawy oraz że nie wpłynęły żadne wnioski i uwagi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu [...] listopada 2011 r. wpłynęło do tutejszego sądu pismo inwestora odnoszące się do zarzutów skargi. Pełnomocnik inwestora wskazał, że w dniu [...] lutego 2009 r. zamieszczona została informacja w budynku Urzędu Gminy i Miasta w M. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponadto podniósł, że interes skarżącego nie został w żaden sposób naruszony. Przedwczesne jest na obecnym etapie postępowania rozpatrywanie kwestii wariantu trasy, którą będzie wywożony piasek i żwir z terenu inwestycji. Kwestia ta aktualna stanie się na etapie zatwierdzania planu ruchu zakładu górniczego. Dodał, że aktualnie rozpatrywane są dwa warianty trasy i nie została jeszcze podjęta decyzja, który z nich zostanie wybrany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego przepisu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania. Ponadto zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej określana jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga jest uzasadniona. Zauważyć należy, że w decyzji I instancji wskazano na obsługę komunikacyjną planowanego przedsięwzięcia drogą przez G. (sprzecznie z uzgodnieniem zawartym w postanowieniu Inspektora Sanitarnego w G.) Burmistrz M. w tym zakresie stwierdził nieprawdę, że warunki określił zgodnie z uzgodnieniem zawartym w/wym. postanowieniu Inspektora Sanitarnego w G. Ponadto nie wyjaśnił dlaczego określił warunki obsługi komunikacyjnej zamierzonej inwestycji sprzecznie z postanowieniem Inspektora Sanitarnego w G., co stanowi naruszenie art. 107 kpa. Ponadto Burmistrz M. naruszył art. 10 kpa nie powiadamiając Burmistrza N. przed wydaniem decyzji. Stanowi to naruszenie prawa strony do udziału w pełnym zakresie w postępowaniu administracyjnym. Strona postępowania nie musi wykazywać, że w sposób realny doznała uszczerbku dla swoich praw, wystarczający jest sam fakt niepowiadomienia strony o prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przez brak merytorycznej kontroli powieliło te nieprawidłowości i uchybienia. W ogóle nie odniosło się do zarzutów odwołania, poprzestając na powtórzeniu argumentacji organu I instancji. Stanowiło to naruszenie art. 16, art. 77 § 1 art. 107 § 1 i § 3 kpa (obowiązek ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji). Natomiast brak jest podstaw do podzielenia zarzutów naruszenia ustawy z dnia 3 października 2008 r. w zakresie informowania społeczeństwa (znajdujące się w aktach administracyjnych zawiadomienia potwierdzają zrealizowanie obowiązku powiadomień). Argumentacja uczestnika postępowania (przedsiębiorcy - inwestora) o tym, że sprawa obsługi komunikacyjnej terenu przyszłej kopalni będzie aktualna po uzyskaniu koncesji i na etapie zatwierdzania planu ruchu zakładu górniczego – pozostają bez wpływu na popełnione uchybienia postępowania w kontekście faktu, że zaskarżona decyzja środowiskowa zawierała wskazania co do obsługi komunikacyjnej przyszłego zakładu górniczego. Te ustalenia stanowią następnie podstawę określenia zasad ruchu zakładu górniczego. Reasumując decyzje I i II instancji są dotknięte naruszeniami przepisów postępowania mogącymi mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i dlatego podlegają uchyleniu, o czym orzeczono w pkt 1 wyroku. Rozstrzygnięcie z pkt 2 wyroku odnośnie wstrzymania wykonania uchylonych decyzji ma uzasadnienie w art. 152 p.p.s.a. W ponownym postępowaniu w przedmiocie określenia uwarunkowań środowiskowych na realizację zamierzonej inwestycji wydobywania kopalin, organy będą zobowiązane do uwzględnienia powyższej wskazanych wytycznych Sądu, w szczególności w zakresie zapewnienia udziału w tym postępowaniu skarżącego Burmistrza Miasta i Gminy w N.