VIII SA/Wa 41/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności spadkobiercy za zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1999 r. postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- M. N. zastępowana przez pełnomocnika - doradcę podatkowego pismem z dnia [...] maja 2010 r. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. W dniu [...] czerwca 2010 r. wpłynął do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, który nie określał zakresu wniosku. Jednakże z uwagi na treść pisma z dnia [...] maja 2010 r. uznano, że dotyczy on częściowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. zwolnienia od wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że utrzymuje się z działalności gospodarczej w zakresie handlu detalicznego artykułami przemysłowymi, jednak z uwagi na spadek obrotów firmy w okresie styczeń – kwiecień 2010 r. poniosła stratę w wysokości [...] zł. Jako jedyny majątek wymieniła nieruchomość rolną oraz budynek sklepu – [...] m². Do wniosku załączyła wyciąg z rachunku bankowego za okres marzec – maj 2010 r., na którym nie odnotowano żadnych operacji, a saldo końcowe wynosi [...] zł oraz zeznanie podatkowe, z którego wynika, że w 2009 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągnęła dochód brutto w wysokości [...] zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 ppsa). Wniosek skarżącej dotyczy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego, który wynosi [...] zł. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych tj. osób ubogich, bezrobotnych czy samotnych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Dokonując analizy zdolności płatniczych skarżącej należało dojść do wniosku, że jej sytuacja finansowa pozwala na partycypowanie w kosztach wszczętego postępowania sądowego. Przede wszystkim podkreślić należy, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, z tytułu której uzyskuje miesięczne przychody średnio w wysokości ponad [...] zł. Z zeznania PIT – 36 za 2009 r. wynika, że wnioskodawczyni osiągnęła przychód w wysokości [...] zł (koszty uzyskania przychodu – [...] zł). Z kolei za okres styczeń – kwiecień 2010 r. uzyskała przychód w wysokości 196. [...] zł (koszty [...] zł). Skarżąca ponosi zatem znaczne koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Podkreślić jednocześnie należy, że w przypadku przedsiębiorców – do takich należy skarżąca – miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie. Istotne zatem jest to, że skarżąca uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na bardzo wysokim poziomie. Tak osiągniętymi środkami może ona swobodnie gospodarować. Poza tym jak wynika ze złożonego oświadczenia skarżąca nie ma nikogo na utrzymaniu, jest właścicielką dużej nieruchomości rolnej oraz bliżej nieokreślonego "budynku sklepu". Nie jest zatem osobą ubogą i nie znajduje się w sytuacji osobistej i finansowej uzasadniającej skorzystanie z instytucji prawa pomocy. Dodatkowo podkreślić należy, że skarżąca nie wywiązała się w pełni z nałożonego w wezwaniu z dnia [...] maja 2010 r. obowiązku złożenia wyciągów z rachunków bankowych osobistych, przedkładając wyłącznie zestawienie operacji na rachunku związanym z prowadzoną działalnością gospodarczą. Mając na uwadze powyższe na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ppsa postanowiono, jak w sentencji.