VIII SA/Wa 41/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Protokolant referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] czerwca 2010 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 1994 r. – Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej jako Prawo budowlane) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze, zm., powoływanej dalej jako Kpa), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej budynku mieszkalnego w miejscowości K., ul. K. [...] na działce nr [...], nakazał K. B., J. B., H. N. i D. R. dokonać rozbiórki trzech stopni schodowych wejściowych do budynku mieszkalnego znajdujących się w pasie drogi powiatowej K. – K., usytuowanego na działce nr [...], przy ul. K. [...] w K.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w 1966 r. B. Z. ówczesna właścicielka i B. K. (mąż) wykonali roboty budowlane przy budynku, polegające na przesunięciu i wykonaniu nowego otworu drzwiowego po środku ściany budynku od strony drogi publicznej, a w miejscu starego otworu drzwiowego wykonano okno. Ponieważ wykonane drzwi wejściowe znajdowały się powyżej przyległego do nich terenu, wykonano trzy betonowe stopnie schodowe, które utworzyły schody wejściowe o wymiarach, szer. 143 cm, wys. 60 cm, dł. 72 cm, wystające poza lico ściany w kierunku drogi publicznej. Ww. roboty budowlane poprzedzało wydanie decyzji pozwolenia na budowę, której obecni właściciele nie posiadają i nie mogą swoich wyjaśnień udowodnić w inny sposób. Również organ nadzoru budowlanego nie dotarł do żadnych dokumentów z tego okresu pozwalających właścicielowi budynku na przeprowadzenie wykonanych robót budowlanych, co należy uznać, iż zostały wykonane samowolnie. O dacie wykonania schodów i otworu drzwiowego w ścianie budynku mieszkalnego świadczą tylko zdjęcia okazane przez K. B. znane również organowi. Przeprowadzone roboty budowlane w roku 1966 pod nadzorem ustawy Prawo budowlane z 1961 r., nie zwalniały inwestorów z uzyskania zgody budowlanej właściwych organów na ich wykonanie. Zarządca drogi powiatowej w swoim piśmie z dnia [...].04.2010 r. poinformował PINB w Z., że schody wejściowe do budynku mieszkalnego na działce nr [...] znajdują się w pasie drogi powiatowej nr [...] K.- K.. W dacie ich budowy teren, na którym zostały wybudowane należał do właściciela budynku i ich istnienie nie było powodem żadnych skarg ze strony użytkowników drogi jak i mieszkańców K. i najbliższych miejscowości. Również pismo skierowane przez Komendę Policji w Z. informuje o braku zdarzeń drogowych, których przyczyną pośrednią lub bezpośrednią były przedmiotowe schody, ale organ nie wyklucza, że ich umiejscowienie w przyszłości może być przyczyną takich zdarzeń. Informacje te zebrane dla zobrazowania stanu faktycznego nie mogą stanowić powodu do umorzenia postępowania, gdyż nie jest one bezprzedmiotowe. PINB w Z. nie może się uchylić od wydania w tej sprawie decyzji merytorycznej załatwiającej co do jej istoty. Wprawdzie nie mają tu zastosowania przepisy prawa budowlanego obowiązujące w dacie budowy, czy też przepisy ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974 r., do których kieruje art. 103 ust. 2 obowiązującego Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r., ale należy ten przypadek rozstrzygnąć na podstawie przepisów art. 51 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Schody jak ustalono zostały wybudowane samowolnie i to w taki sposób, że ich wybudowanie spowodowało zagrożenie dla użytkowników drogi powiatowej K. – K.. Zagrożenie to jest realne i widoczne, występujące w miejscu istniejącego budynku mieszkalnego wywołane poprzez dobudowane do niego schody. Zdaniem organu nadzoru budowlanego przy ich budowie nie zachowano przepisów art. 5 prawa budowlanego dotyczących poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich jakimi są użytkownicy drogi powiatowej w obszarze oddziaływania obiektu. Ochrona ich bezpieczeństwa na drodze jest obowiązkiem prawnym i elementy budowlane w pasie drogi będące częścią całego obiektu budowlanego, które to niebezpieczeństwo zwiększają i mogą być przyczyną wypadku drogowego poprzez jego najechanie, uderzenie w niego, wywrócenie się, nie mogą pozostać. Ujawnienie przez organ nadzoru budowlanego samowolnie wykonanych robót budowlanych, których nie można zalegalizować zobowiązuje go do wydania inwestorowi, właścicielowi nakazu rozbiórki, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego 1994r., części tego czego nie można zalegalizować, w związku z art. 51 ust. 7 ww. ustawy z uwagi na już wykonane roboty. Nadto organ nadmienił, że przedmiotowe schody i wejście od strony drogi powiatowej do budynku, nie jest jedynym wejściem. Właściciele, a w szczególności K. B. korzysta z wejścia do budynku zlokalizowanego na ścianie bocznej budynku od strony podwórka nie wychodzącego bezpośrednio na drogę powiatową, nie narażając się na niebezpieczeństwo bezpośredniego uderzenia przez przejeżdżające samochody. Organ nadzoru budowlanego wyjaśnił, że nie jest władny do ustalenia własności terenu zajętego pod schody budynku mieszkalnego, gdzie wątek ten przejawia się w materiale dowodowym, jego obowiązkiem jest ustalenie inwestora, właściciela obiektu budowlanego lub zarządcy, do którego kierowane są wydawane akty administracyjne. Ujawnienie wykonania robót budowlanych bez zgody budowlanej i to nie zależnie od czasu ich wykonania zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do podjęcia czynności i załatwienie sprawy co do istoty. Artykuł 103 ust. 2 prawa budowlanego w swojej treści nakazuje dla obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie, stosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., a nie stosowanie art. 48 obowiązującego prawa budowlanego. W przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z budową obiektu budowlanego, ale z robotami budowlanymi, w wyniku których powstaje element budowlany jakim są schody wejściowe do użytkowanego budynku mieszkalnego. Dla robót budowlanych wykonanych samowolnie nie będą miały zastosowania przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. oraz art. 48 obowiązującego prawa budowlanego. Do rozstrzygnięcia przedmiotu postępowania mają zastosowanie przepisy art. 51 ust. 1 obecnej ustawy Prawo budowlane w zakresie doprowadzenia już wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem lub rozbiórki tak wykonanych robót w przypadku braku możliwości doprowadzenia ich do zgodności z przepisami. Wykonane roboty budowlane w wyniku których powstały sporne schody wejściowe, nie dają się doprowadzić do stanu zgodnego z przepisami, gdyż ich istnienie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym osobom trzecim. Przy ich budowie wprawdzie nie naruszono przepisów techniczno - budowlanych, ale nie można ich pozostawić w tym miejscu i rozstrzygnięciem załatwiającym sprawę jest tylko wydanie decyzji na ich rozbiórkę na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Odwołanie od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. wniósł J. B. wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania administracyjnego przed tym organem. Decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania J. B., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 24.10.1974 r. nakazał K. B., J. B., H. N.i D. R. rozbiórkę trzech stopni schodowych wejściowych do budynku mieszkalnego znajdującego się w pasie drogi powiatowej K. – K., usytuowanego na działce nr [...] przy ulicy K. [...] w K.. W uzasadnieniu organ odwoławczy zauważył, że decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Z. z dnia [...].03.1966 r., znak: [...] zezwolono na remont budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] przy ulicy K. [...] w K. polegający "na wymianie podwaliny, wymianie ościeżnic okiennych i drzwiowych, częściowo drzwi i skrzydeł okiennych. Miejscami należy uzupełnić podmurówkę, w której występują braki." Jednakże w/w decyzja pozwolenia na budowę nie przewidywała realizacji schodów wejściowych do przedmiotowego budynku. Stosownie do dyspozycji art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, art. 48 (dot. samowolnej budowy obiektu) niniejszej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. W omamianej sprawie, schody nie mieszczą się w definicji pojęcia obiekt budowlany, sformułowanej w art. 3 pkt 1 lit. a-c Prawa budowlanego. Jednakże roboty budowlane polegające na zrealizowaniu schodów wejściowych do budynku mieszkalnego stanowią jego rozbudowę, na którą inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę. W tym stanie rzeczy postępowanie niniejsze powinno być przeprowadzone w trybie właściwym, określonym przepisami Prawa budowlanego z 1974 r. Zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zgodnie z ust. 2 w/w ustawy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzje o przymusowej rozbiórce, albo o przyjęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Z materiału zgromadzonego w sprawie, w tym z pisma zarządcy drogi powiatowej z dnia [...] 04.2010 r. wynika, że przedmiotowe schody wejściowe znajdują się w pasie drogi powiatowej nr [...] K.- K., co potwierdza mapa przyjęta do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej oraz szkic graniczny działki nr ewid. [...] sporządzony przez Powiatowy Zarząd Dróg w Z.. W ocenie organu odwoławczego wykonane roboty budowlane polegające na budowie schodów wejściowych, które położone są w pasie drogi powiatowej powodują zagrożenie bezpieczeństwa zarówno dla użytkowników drogi powiatowej K. – K. jak i korzystających z wejścia do budynku od strony drogi oraz realne niebezpieczeństwo powstania szkody w mieniu. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego, organ zauważył, że postępowanie w sprawie przedmiotowych schodów zostało wszczęte z urzędu przez PINB w Z. w związku z pismem mieszkańców wsi M.. Ponadto organ zauważył, że przedmiotowe schody i wejście od strony drogi powiatowej nr [...], nie jest jedynym wejściem do budynku mieszkalnego usytuowanego na działce oznaczonej nr ewid. [...] w K.. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nr [...] z dnia [...].06.2010 r. i na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 24.10.1974 r. nakazał rozbiórkę trzech stopni schodowych wejściowych do budynku mieszkalnego znajdującego się w pasie drogi powiatowej K. – K., usytuowanego na działce nr [...] przy ulicy K. [...] w K.. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożył J. B. (dalej jako skarżący) wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 24.10.1974 r. (Dz.U. nr 38 poz. 229) oraz art. 52 ustawy Prawo budowlane z dnia 31 stycznia 1961 r. (Dz.U. nr 7 poz. 46). W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że naruszenie prawa materialnego polega na tym, że zastosowano niewłaściwe prawo, a to które zastosowano, błędnie zinterpretowano. Według prawa zastosowanego art. 37 prawa budowlanego z 1974 r. rozbiórce podlegają obiekty budowlane lub ich części wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy. W sprawie okolicznością bezsporną jest, iż przedmiotowe stopnie schodowe zostały wykonane w roku 1966. Dla oceny ich legalności należy więc wziąć pod uwagę przepisy obowiązującego w tym czasie Prawa budowlanego z dnia 31 stycznia 1961 r. Stopnie te nie są obiektem budowlanym w rozumieniu art. 1 ust. 4 pkt. 1) tej ustawy. Wykonanie ich nie wymagało zatem pozwolenia na budowę, o którym mówił art. 36 ust. 1. Zostały one zrobione w ramach remontu, na który pozwolenie na budowę wydał Kierownik Wydziału Budownictwa i Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Z. z dnia [...].03.1966 r., znak [...]. Pozwolenie to obejmowało między innymi obmurowanie budynku drewnianego i poszerzenie podmurówki wraz z fundamentem. Wykonanie stopni podyktowane było koniecznością nawiązania do podłoża w celu umożliwienia wejścia do budynku. Innego wejścia praktycznie nie ma. Tak więc przedmiotowe stopnie zostały wykonane całkowicie zgodnie z obowiązującym w tym czasie prawem. Ponadto skarżący podniósł, że dla oceny możliwości nakazania ich rozbiórki należy w całości stosować przepisy Prawa budowlanego z roku 1961, a nie z 1974, gdyż prawo nie może działać wstecz. Według zaś przepisu art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 31.01.1961 r. przymusowej rozbiórce ulegają tylko obiekty budowlane i to tylko te, które zostały wybudowane bez pozwolenia bądź niezgodnie z istotnymi warunkami pozwolenia. Żadnej z wymienionych przesłanek nie spełniają przedmiotowe stopnie. Dodał również, że zupełnie gołosłowne jest twierdzenie, że zagrażają one bezpieczeństwu ludzi. Poza tym nie wchodzą w pas drogowy. Złożył do Urzędu Gminy wniosek o rozgraniczenie jego nieruchomości z nieruchomościami publicznymi. Podkreślił, że według orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawą stosowania przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2) prawa budowlanego z 1974 r. jest ustalenie zaistnienia realnego i konkretnego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że niezależnie od tego, czy samowola budowlana powstała przed wejściem w życie ustawy z 24.10.1974 r. Prawo budowlane, czy też w czasie obowiązywania tej ustawy, to zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, tzn. przepisy ustawy z 24.10.1974 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na badaniu zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd bierze przy tym pod uwagę czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły przepisów prawa procesowego i prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontroli legalności zaskarżonego aktu sąd dokonuje mając na uwadze stan prawny i akta sprawy, istniejące w dniu jego wydania. Uchylenie zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny następuje w sytuacjach określonych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie zaś do treści art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja, jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały z naruszeniem prawa. W sprawie jest bezspornym, że skarżący legitymuje się pozwoleniem na budowę wydanym [...] marca 1966 r. oraz że roboty budowlane polegające między innymi na wykonaniu schodów zewnętrznych zostały wykonane w 1966 r. Nie można jednak zgodzić się z poglądem organu I instancji, iż w każdym przypadku, niezależnie od daty wykonywanych prac, zastosowanie będzie miała obecnie obowiązująca ustawa Prawo budowlane. Podstawę prawną decyzji nakazującej rozbiórkę, w niniejszej sprawie, stanowił art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Artykuł ten stanowi, iż obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wskazać należy, że o zgodności budowy z przepisami decyduje regulacja obowiązująca w dacie wykonywania robót budowlanych. W związku z tym organ nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności winien ocenić, czy zakres prac wykonanych przez skarżącego wymagał w 1966 r. uzyskania pozwolenia na budowę według ustawy z 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane. Dopiero po dokonaniu tej czynności organ rozstrzygnie (w przypadku zaistnienia samowoli budowlanej) na podstawie jakich przepisów prowadzić dalsze postępowanie. Przy czym w przypadku zastosowania ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane organ będzie miał na względzie, że przymusowa rozbiórka może być orzeczona jedynie wtedy, gdy nie można usunąć spowodowanego niebezpieczeństwa. Pogląd taki znajduje oparcie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1924/09 ,,W sytuacji, gdy wzniesienie obiektu budowlanego lub jego części nastąpiło niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy i stwarza, określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r., niebezpieczeństwo lub pogorszenie warunków, których nie można usunąć, organ ma obowiązek nakazać rozbiórkę." Należy też podkreślić, że organ odwoławczy wydając decyzję kasacyjną i nakazując rozbiórkę na podstawie art. 37 ustawy Praw budowlane z 24.10.1974 r. winien samodzielnie dokonać analizy stanu faktycznego i wykazać spełnienie przesłanek w przepisie tym wymienionych. Warunku tego nie spełnia jednozdaniowe stwierdzenie, że przedmiotowe schody stwarzają zagrożenie. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6.12.2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1721/06: ,,Dla zastosowania przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, niezbędne jest wykazanie, że spełnione zostały równocześnie obie przesłanki. Wystąpienie tych przesłanek powinno być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, przy czym nie wystarczy podać, że nastąpiło na przykład pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, lecz niezbędne jest podanie, w jakich okolicznościach organ upatruje tego pogorszenia." Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie kwestii wykonalności decyzji znajduje podstawę w art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §1 i 2 p.p.s.a., jak w punkcie trzecim wyroku.