VIII SA/Wa 410/14
WyrokWSA w Warszawie2014-08-28
Skład orzekający: Renata Nawrot, Sławomir Fularski, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy ARiMR prawidłowo pomniejszyły przyznaną płatność JPO i UPO, uznając, że działka rolna nr [...] nie spełnia warunku minimalnej powierzchni 0,10 ha i wykluczając ją z płatności, opierając się na danych z ortofotomapy z 2012 r. i kontroli z 2012 r., mimo że skarżący wykazał przywrócenie pełnej powierzchni działki w 2013 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy ARiMR nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny, opierając się na danych z 2012 r. przy ocenie powierzchni PEG dla wniosku na 2013 r. Skarżący wykazał, że przywrócił pełną powierzchnię działki rolnej w 2013 r., co powinno zostać uwzględnione. Naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje uchyleniem decyzji.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na 2013 rok. Organy ARiMR pomniejszyły przyznane płatności JPO i UPO, uznając, że działka rolna nr [...] nie spełnia warunku minimalnej powierzchni 0,10 ha ze względu na zakrzaczenia, opierając się na danych z 2012 r. Skarżący odwołał się, twierdząc, że przywrócił pełną powierzchnię działki w 2013 r. i że dane z 2012 r. są nieaktualne. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. na rzecz skarżącego J. K. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Referent – stażysta Urszula Sieradz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącego J. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. (zwany dalej: "Kierownik ARiMR", "organ I instancji") działając m.in. na podstawie art. 7 ust. 1
i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164, zwana dalej: "ustawą OB"), art. 57 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada
2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm., zwanego dalej: "rozporządzeniem Nr 1122/2009") oraz § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 326, ze zm., zwanego dalej "rozporządzeniem MRiRW"), art. 7 i art. 10a
w związku z art. 132 oraz art. 11 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str.16., zwanego dalej: "rozporządzeniem Nr 73/2009") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), orzekł o przyznaniu J. K. (zwany dalej: "skarżący", "beneficjent") płatności bezpośrednich na 2013 rok (zwana dalej: "płatność OB") w wysokości [...] zł w tym:
1) jednolitą płatność obszarową (zwana dalej: "JPO") w wysokości [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł,
2) uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych (zwana dalej: "UPO") w wysokości [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł,
3) uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (zwana dalej: "UPOR") w wysokości
w wysokości [...] zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...] zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż wniosek
o przyznanie płatności OB na 2013 rok beneficjent złożył w dniu [...] maja 2013 r. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do JPO (oraz kwalifikowana) wynosiła [...] ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w wyniku kontroli administracyjnej wyniosła [...] ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Nr 73/2009 (tj. pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych
w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku beneficjenta). Wskutek powyższej kontroli z płatności wykluczona została działka [...] (położona na działce [...]), działka ta zadeklarowana została o powierzchni [...] ha, zaś jej powierzchnia PEG wyniosła [...] ha i jest mniejsza niż minimalna powierzchnia uprawniona do otrzymania płatności - 0,10 ha. Działka [...] (położona na działce [...], pierwotnie zadeklarowana o powierzchni [...] ha) o powierzchni [...] (po korekcie wniosku z [...] sierpnia 2013 r.), której powierzchnia PEG wyniosła [...] ha, wykluczona została z płatności w części odpowiadającej [...] ha. Łączna powierzchnia gruntów wykluczonych z płatności wyniosła [...] ha. Wobec ustalenia, iż różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do JPO, a stwierdzoną
w kontroli administracyjnej wyniosła 1,2641 % tj. nie więcej niż 3% lub 2 ha, organ zastosował regulację z art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 1122/2009, przyznając płatność do powierzchni stwierdzonej ([...] ha). Jednocześnie początkowa kwota JPO wynosząca [...] zł została zmniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego na podstawie art. 11 rozporządzenia Nr 73/2009
w związku z art. 79 ust. 1 rozporządzenia Nr 1122/2009.
Powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do UPO (oraz kwalifikowana) wynosiła [...] ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w wyniku kontroli administracyjnej wyniosła [...] ha. Wskutek kontroli z płatności wykluczona została działka [...] (położona na działce [...]) i działka [...] o łącznej powierzchni [...] ha. Wobec ustalenia, iż różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną do UPO,
a stwierdzoną w kontroli administracyjnej wyniosła 1,4989 % tj. nie więcej niż 3% lub
2 ha, organ zastosował regulację z art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 1122/2009, przyznając płatność do powierzchni stwierdzonej ([...] ha). Jednocześnie początkowa kwota UPO wynosząca [...] została zmniejszona zgodnie z art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 11 lipca 2013 r. zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013.
Powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do UPOR wynosiła [...] ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w wyniku kontroli administracyjnej wyniosła [...] ha, a ustalona powierzchnia maksymalna wynosi [...] ha. Zgodnie zatem z § 6 ust. 2 rozporządzenia MRiRW ww. płatność została naliczona do powierzchni maksymalnej - [...] ha. Jednocześnie początkowa kwota UPOR wynosząca [...] zł została zmniejszona zgodnie z art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 11 lipca 2013 r. zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013.
Odwołanie na powołaną decyzję złożył skarżący podnosząc, że nie zgadza się z wykluczeniem z przedmiotowej płatności działki rolnej [...]. Skarżący zaznaczył, że powierzchnia całkowita działki ewidencyjnej [...] to [...] ha. Następnie wywiódł, iż według raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...] z 2012 r. powierzchnia kwalifikowalna, na której znajduje się działka [...] wynosi [...] ha. Obszar użytkowany rolniczo na tej działce w jego ocenie z całą pewnością przekracza 0,10 ha, jak podał potwierdza to także raport kontrolny z 2008 r. Według pomiaru metodą GPS powierzchnia upraw na tej działce okazała się większa niż 10 arów. Ponadto powierzchnia gruntów ornych na tej działce systematycznie się zwiększa (a nie zmniejsza), poprzez karczowanie zakrzewienia i rekultywację gruntu. Działka ta jest bardzo wąska (ok. [...] m) i bardzo długa (ok. [...] m) dlatego też określenie jej wielkości na podstawie ortofotomapy może być obarczone błędem pomiaru. Wobec powyższego wniósł o ponowny pomiar powierzchni PEG i przywrócenie działki [...] do płatności OB.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (zwany dalej: "Dyrektor ARiMR", "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu faktycznego i prawnego sprawy organ odwoławczy wskazał, że płatności OB przysługują do powierzchni utrzymywanych zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy i nie większej niż maksymalny obszar kwalifikowany. Organy ARiMR ustalają natomiast, czy powierzchnia działek rolnych zgłoszona do płatności spełnia warunki przyznania płatności. Maksymalny obszar kwalifikowany jest ustalany w systemie informacji geograficznej, ustanowionym zgodnie z art. 17 rozporządzenia Nr 73/2009, na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000.
Dostępna w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli (ZSZiK) ortofotomapa cyfrowa tj. zdjęcie powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity przetworzone do postaci metrycznej jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zgodnie z art. 12 ust. rozporządzenia Nr 1122/2009, w celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, wcześniej ustalone formularze przekazane rolnikowi zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia Nr 73/2009, zawierają informację na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej. Ponadto materiały geograficzne przekazane rolnikowi zgodnie z tym przepisem określają granice działek referencyjnych oraz ich jednoznaczną identyfikację, natomiast rolnik wskazuje położenie każdej działki rolnej. PEG jest powierzchnią maksymalną, do której może być przyznana płatność obszarowa. Powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności może być mniejsza. PEG nie jest powierzchnią, do której organ rozpatrujący sprawę jest zobligowany przyznać płatności.
Dyrektor ARiMR wywiódł, że przesłany do rolnika wniosek spersonalizowany zawierający powierzchnie działek rolnych oraz informację o maksymalnym obszarze kwalifikowanym winien być dostosowany do stanu faktycznego. Co oznacza, że rolnik winien dokonać sprawdzenia powierzchni faktycznie użytkowanych i spełniających kryteria, przyznania płatności. Ewentualne zmiany, szczególnie dotyczące przeniesienia uprawnień do płatności lub jakiejkolwiek informacji podanej we wcześniej ustalonym formularzu, rolnik koryguje w formularzu wniosku (art. 12 ust. 3 rozporządzenia Nr 1122/2009). W celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, przekazane rolnikowi wcześniej ustalone formularze, zawierają informację na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej. Ponadto materiały geograficzne przekazane rolnikowi zgodnie z tym przepisem określają granice działek referencyjnych oraz ich jednoznaczną identyfikację, natomiast rolnik wskazuje położenie każdej działki rolnej (art. 12 ust. rozporządzenia Nr 1122/2009).
Podał, iż zgodnie z informacją dotyczącą działek deklarowanych do płatności przekazaną wraz z wnioskiem spersonalizowanym na rok 2013, wyznaczona dla spornej działki ewidencyjnej powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru PEG wynosiła [...] ha, zaś maksymalny zwarły obszar PEG na działce ewidencyjnej nr [...] wynosił [...] ha.
Nie mniej w związku z zarzutami odwołania przeprowadzono postępowanie wyjaśniające i dokonano ponownej weryfikacji ustalonej powierzchni PEG dla ww. działki [...].
W oparciu o aktualną ortofotomapę z [...] kwietnia 2012 r. oraz wyniki kontroli FOTO z 2012 r. (ortofotomapa do kontroli Foto) stwierdzono, że granice uprawy wykraczały poza granice działki referencyjnej nr [...] (granice działki ewidencyjnej). Ponadto uwzględniono istniejące na działce zadrzewienia i wyznaczono powierzchnię PEG według stanu stwierdzonego w trakcie kontroli z 2012 r. Według pomiaru dokonanego po granicy działki referencyjnej/ewidencyjnej powierzchnia uprawy
w granicach działki [...] do linii drzew w części północnej wyniosła [...] ha. Powierzchnia działki rolnej została zmierzona według granic uprawy, która w znaczny sposób wykracza poza obszar działki [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że dla spraw
z 2008 r. nie miała zastosowania regulacja art. 7 ust. 1 ustawy OB, który to przepis został wprowadzony z dniem 15 marca 2010 r. Analizując zaś wyniki kontroli Foto przeprowadzonej w 2012 r. wobec działki [...] i deklarowanej na niej działki rolnej [...] uznał, że pomiar na ortofotomapie wykracza poza obszar działki referencyjnej, przy czym nie jest to duża różnica, jednak biorąc pod uwagę fakt, że występuje na całej długości działki (około [...] m), różnica ta powoduje rozbieżność między pomiarem dokonanym w kontroli Foto po granicy stwierdzonej uprawy ([...]ha) i pomiarem PEG zmierzonym po granicy działki ([...] ha).
W tej sytuacji zdaniem organu odwoławczego, skoro z treści art. 7 ust. 1a ustawy OB wynika, że JPO przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, to przyznanie płatności do obszaru działki rolnej większej ponad maksymalny kwalifikowany obszar, stanowiłoby naruszenie tej regulacji. Powierzchnia działki rolnej [...] kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi [...] ha, obszar ten nie stanowi jednak działki rolnej w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy OB, zatem cała powierzchnia działki [...] o deklarowanej powierzchni [...] ha podlega wykluczeniu z płatności. Co do działki rolnej [...] powierzchnia kwalifikująca się do płatności została ustalona w oparciu o wskazane położenie działki rolnej na ortofotomapie oraz pomiar powierzchni maksymalnego spójnego obszaru wynoszącego dla działki nr [...] - [...] ha.
Łączna powierzchnia wykluczona z JPO wynosi [...] ha. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną i stwierdzoną wynosi 1,26%, zatem płatność przyznano do powierzchni stwierdzonej [...] ha (art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 1122/2009).
Powierzchnia działek rolnych kwalifikowana do płatności UPO wyniosła [...] ha ([...] - [...]). Różnica między powierzchnią zadeklarowaną i stwierdzoną wynosi 1,49%, zatem płatność przyznano do powierzchni stwierdzonej [...] ha (art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 1122/2009).
Powierzchnia działek rolnych deklarowana do płatności UPOR wyniosła [...] ha ([...] - [...]). Początkowa kwota UPOR wynosząca [...] zł została zmniejszona do [...] zł zgodnie z art. 133a rozporządzenia Nr 73/2009 i z art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 11 lipca 2013 r. zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013.
Skargę na powołaną wyżej decyzję do sądu administracyjnego złożył skarżący wnioskując o uchylenie decyzji. Podał, iż nie zgadza się z argumentacją zaskarżonej decyzji w zakresie powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG), ustalenia te oparte są bowiem o nieaktualne załączniki graficzne. Zgodnie z wyjaśnieniami decyzji (str. [...] akapit [...]) analiza poprawności PEG została przeprowadzona w oparciu
o ortofotomapę z dnia [...] kwietnia 2012 r. oraz wyniki kontroli z 2012 r. Sprawa zaś dotyczy wielkości PEG na 2013 rok.
Stwierdził, że analiza przekazanych mu materiałów graficznych dotycząca działki nr [...] wskazuje, że jej szerokość w granicach ewidencyjnych to około [...] m, zaś widoczna długość użytkowania to około [...] m. Wobec powyższego, że działka ta jest prostokątem, to jej PEG powinien wynosić około [...] m x [...] m = [...] m2 i jest zgodny
z deklarowanym przez niego we wniosku. Ponadto widoczna na mapie granica terenu zakrzewionego dotyczy działek sąsiednich o nr [...] i [...], które są od jakiegoś czasu
w ogóle nieużytkowane. Obszar zielony na działce [...] to częściowo pochylone gałęzie sąsiedniego zakrzewienia, jak również traw i jeżyn dziko rosnących, które korzystając
z sprzyjających warunków roku poprzedniego rozrosły się także na jego działkę.
W trakcie prac agrotechnicznych wykonywanych na tej działce w pierwszej połowie maja 2012 r. obszar jej został przywrócony zgodnie z zaznaczonym we wniosku na 2013 r. i wynosi [...] ha. Podał, że w 2013 r. zgodnie z art. 7 ustawy OB, dokonał sprawdzenia powierzchni faktycznie użytkowanych i spełniających kryteria i zamieścił je w spersonalizowanym wniosku o płatność na 2013 rok.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy orzekające
w sprawie organy prawidłowo pomniejszyły przyznaną płatność – JPO i UPO w związku
z uznaniem, że działka [...] położona na działce rolnej nr [...] nie spełnia warunku minimalnej powierzchni działki rolnej – 0,10 ha i wykluczyły ją z płatności.
W pierwszej kolejności podać należy, iż ustawa OB (o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego) jest aktem prawnym uzupełniającym regulacje zawarte w przepisach powołanych w art. 1 rozporządzeń Rady (WE) i Komisji (WE), które są stosowane bezpośrednio, w zakresie przekazanym do kompetencji państw członkowskich. Aktami tymi są odpowiednio: rozporządzenie Nr 73/2009 oraz rozporządzenie Nr 1122/2009. Rozporządzenie nr 73/2009 określa podstawowe kryteria przyznawania rolnikom JPO, stanowiąc przy tym, że jest to płatność niezwiązana
z wielkością produkcji. W art. 124 określa powierzchnię objętą systemem JPO wskazując, że "wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych" oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe. W art. 6 nakłada na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia, aby wszystkie grunty rolne, w szczególności grunty, które nie są wykorzystywane do celów produkcyjnych były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Stanowi, że "państwa członkowskie określają wymogi minimalne w zakresie dobrej kultury rolnej, zgodnej z ochroną środowiska".
Te wskazania zrealizowane zostały przez ustawodawcę krajowego poprzez ustanowienie warunków przyznawania jednolitych płatności obszarowych oraz minimalnych norm w zakresie dobrej kultury rolnej. Według regulacji art. 7 ust. 1 ustawy OB rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu
w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek, grunty rolne, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością, zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 73/2009, jeżeli m.in. wszystkie grunty rolne utrzymywane są zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, oraz przestrzegane są wymogi (wynikające z dyrektyw dotyczących ochrony środowiska i zobowiązań, np. co do utrzymywania określonych powierzchni TUZ). Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (art. 3 ust. 1). Z kolei art. 3 ust. 2 ustawy OB istotnie, w stosunku do reguł określonych w k.p.a., modyfikuje obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania. W szczególności organ nie z urzędu, a na wniosek strony udziela jej niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych
i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Również jedynie na żądanie strony zapewnia jej czynny udział w postępowaniu. Ponadto, zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy OB strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu są zobowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Powyższe wskazuje, że to na rolnika, który złożył wniosek o płatności, ustawodawca nałożył obowiązek inicjatywy
w zakresie aktywnego uczestnictwa w postępowaniu i przejawieniu inicjatywy dowodowej, bez oczekiwania na wezwania. Ograniczenie stosowania pewnych zasad określonych przepisami k.p.a. wynika z tego, że zasadnicze kwestie związane ze składaniem wniosków, wymogów, jakie muszą być spełnione przez wnioskodawców, terminy ich składania i tryb załatwiania przez Agencję, regulowane są przez powołane wyżej rozporządzenie Nr 1122/2009 i częściowo przez ustawę OB.
W szczególności rozporządzenie stanowi o obowiązku przeprowadzania kontroli wniosków i określa tryb oraz zasady kontroli. Uzupełniająco, kontroli dotyczą także przepisy art. 30-35 ustawy. Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Nr 1122/2009, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Wystąpienie
z wnioskiem o przyznanie płatności obliguje organ do przeprowadzenia kontroli wniosku i zawartych w nim informacji przez wnioskodawcę. Zgodnie z art. 73 rozporządzenia Nr 1122/2009, zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Ponadto, zgodnie z art. 73 ust. 2 zmniejszeń i wykluczeń przewidzianych w rozdziałach I i II nie stosuje się
w odniesieniu do tych części wniosku o przyznanie pomocy, co do których rolnik informował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, pod warunkiem że rolnik nie został powiadomiony o zamiarze właściwego organu przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz, że organ ten nie poinformował rolnika o jakichkolwiek nieprawidłowościach we wniosku.
Jak wynika z materiału dowodowego sprawy skarżący we wniosku o przyznanie JPO i UPO zadeklarował działkę rolną [...] położoną na działce nr [...] o powierzchni [...] ha. Natomiast organ I instancji - co podtrzymał organ odwoławczy - przyjął, że powierzchnia działki [...] została zawyżona, powierzchnia PEG tej działki wynosi bowiem [...] ha (pozostała powierzchnia jest zakrzaczona) i nie może być przyjęta do płatności, nie spełnia bowiem warunku minimalnej powierzchni działki rolnej. Skutkiem tego wnioskowane przez beneficjenta płatności zostały mu przyznane bez uwzględnienia tej powierzchni zakrzaczonej.
Podkreślić należy, że organy nie kwestionują podanej przez skarżącego powierzchni jako powierzchni ewidencyjnej - pomiarowej, lecz zmniejszają płatność
z tytułu JPO i UPO z tego względu, że na części powierzchni znajdują się zakrzaczenia i ta część, czyli [...] ha nie może być brana pod uwagę dla przyznania płatności. Ustalenia powierzchni uzasadniającej przyznanie wnioskowanych przez rolnika płatności, organy dokonały poprzez kontrolę administracyjną wniosku, czyli przy wykorzystaniu bazy danych zgromadzonych w Zintegrowanym Systemie Zarządzania
i Kontroli (ZSZiK) zawierającym materiały kartograficzne (mapy i ortofotomapy), oraz przy wykorzystaniu geograficznego systemu informacji (GIS) zawierającego bazy danych referencyjnych dla ocen kwalifikowalności wniosków. Maksymalny obszar kwalifikowany jest ustalany w systemie informacji geograficznej, ustanowionym zgodnie z art. 17 rozporządzenia Nr 73/2009, na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000. PEG jest powierzchnią maksymalną, do której może być przyznana płatność obszarowa. Powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności może być mniejsza. PEG nie jest powierzchnią, do której organ rozpatrujący sprawę jest zobligowany przyznać płatności.
Należy w tym miejscu podkreślić, iż wobec podnoszonych przez beneficjenta
w odwołaniu okoliczności dotyczących powierzchni PEG działki [...], organ odwoławczy w ramach postępowania odwoławczego zlecił dokonanie ponownej weryfikacji powierzchni tej działki. Według pisma [...] z dnia [...] lutego 2014 r. analiza poprawności PEG została przeprowadzona przez Wydział GiS w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR. W oparciu o aktualną ortofotomapę z [...] kwietnia 2012 r. oraz wyniki kontroli FOTO z 2012 r. (ortofotomapa do kontroli Foto) stwierdzono, że granice uprawy wykraczały poza granice działki referencyjnej nr [...] (granice działki ewidencyjnej). Ponadto uwzględniono istniejące na działce zadrzewienia i wyznaczono powierzchnię PEG według stanu stwierdzonego w trakcie kontroli z 2012 r. Według pomiaru dokonanego po granicy działki referencyjnej (ewidencyjnej) powierzchnia uprawy w granicach działki [...] do linii drzew w części północnej wyniosła [...] ha. Według pomiaru powierzchni działki rolnej z 2008 r., na który także powoływał się skarżący powierzchnia działki rolnej została zmierzona według granic uprawy, która w znaczny sposób wykracza poza obszar działki referencyjnej nr [...].
Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w kontekście argumentów podnoszonych przez skarżącego w złożonym środku zaskarżenia, Sąd za zasadne uznaje zarzuty skargi. Z przedstawionego stanu sprawy wynika, że w przy ocenie powierzchni PEG działki nr [...] organy oparły się na dowodach - ortofotomapie
z [...] kwietnia 2012 r. oraz wynikach kontroli FOTO z 2012 r. (ortofotomapa do kontroli Foto). Jak wynika jednak z wyjaśnień skarżącego przedstawionych w odwołaniu
i powtórzonych w skardze, w połowie maja 2012 r. przywrócił on obszar działki rolnej
[...] o powierzchni [...] ha usuwając zakrzaczenia sąsiedniej działki. Z zawartego
w zaskarżonej decyzji stanowiska organu odwoławczego wynika, iż okoliczności te nie zostały wzięte pod uwagę, organ ten nie wyjaśnił także, dlaczego ustalając powierzchnię PEG działki [...] nie uwzględnione zostały aktualne dane dla wniosku
o przyznanie płatności tj. za 2013 rok.
Powyższe w ocenie Sądu prowadzi do wniosku, iż w sprawie doszło do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w pkt II na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś
o zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w pkt III wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło