VIII SA/Wa 417/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędzia WSA Artur Kot, Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o ustalenie warunków zabudowy 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącej M. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 roku, nr [...] Prezydent Miasta R. postanowił umorzyć postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku M. K. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych na pomieszczenia socjalne – legalizacja samowolnie wykonanej zmiany sposobu użytkowania w poziomie parteru budynku usytuowanego na terenie działki nr [...], położonej w R. przy ul. [...]. Organ I Instancji wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. zobowiązał M. K. do przedłożenia zaświadczenia potwierdzającego zgodność wykonanej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub w przypadku braku takiego planu, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r., Nr 80. poz. 717 ze zm., dalej jako: u.p.z.p.) decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu może dotyczyć wyłącznie inwestycji zamierzonej, a nie już istniejącej. W tej sytuacji w ocenie organu bezprzedmiotowym staje się wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy, ponieważ zmiana sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych na pomieszczenia socjalne w wyniku samowoli budowlanej została już dokonana. Wobec tego na podstawie art. 105 kpa organ orzekł o umorzeniu bezprzedmiotowego postępowania. Organ powołał się przy tym na orzecznictwo sądowe. Od decyzji organu I Instancji odwołanie złożyła M. K. podnosząc, iż z treści art. 59 u.p.z.p. nie wynika, aby decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogła dotyczyć wyłącznie inwestycji zamierzonej, organ zaś nie wskazał przepisu, który by zabraniał wydania takiej decyzji dla inwestycji już zrealizowanej. Odnosząc się do kwestii powołanego przez organ orzecznictwa, odwołująca się wskazała na jego niejednolitość. Wskazała na nowe brzmienie art. 48 prawa budowlanego oraz treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. P 37/06, a także wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych. Poglądy wyrażone w wyżej wymienionych wyrokach wskazują na możliwość wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy w trakcie postępowania legalizacyjnego zrealizowanego już zamierzenia inwestycyjnego, w związku z czym nieuprawnionym było umorzenie postępowania. Odwołująca się wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji oraz ponowne rozpatrzenie jej wniosku przez ustalenie żądanych warunków zabudowy. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił argumentację prawną organu I instancji co do braku możliwości wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy w stosunku do inwestycji już zrealizowanej, zaś zarzuty zawarte w odwołaniu uznał za niezasadne. Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła M. K. (dalej jako skarżąca). Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 59 u.p.z.p. poprzez odrzucenie możliwości zastosowania tego przepisu w sytuacji inwestycji już wykonanej; 2) art. 7 w zw. z art. 8 kpa poprzez brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wszechstronnej i kompleksowej oceny stanu faktycznego i subsumcji do niego adekwatnej normy materialnoprawnej; 3) art. 7 kpa poprzez brak uwzględnienia słusznego interesu strony postępowania; 4) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i wydanie rozstrzygnięcia nieuwzględniającego całokształtu okoliczności faktycznych; 5) art. 105 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez błędne zastosowanie przesłanek do bezprzedmiotowości postępowania w sytuacji ich niewystępowania. Wskazując na powyższe zarzuty skargi skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U. nr 153 , poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. (DZ.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. Jak stanowi przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu stan faktyczny jest niesporny (dotyczy inwestycji zrealizowanej jako samowola budowlana), a istota sprawy dotyczy problemu prawnego sprowadzającego się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy rozpoczęcie, a nawet zrealizowanie inwestycji objętej wnioskiem o wydanie warunków zabudowy, czyni postępowanie w tej sprawie bezprzedmiotowym, a w konsekwencji powoduje jego umorzenie. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela poglądów i ocen organów administracji orzekających w sprawie, a zawartych w treści zaskarżonych decyzji. Art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r., Nr 80. poz. 717 ze zm., dalej jako: u.p.z.p.) stanowi, że ustalenia w drodze decyzji o warunkach zabudowy wymagają zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w przypadku braku planu miejscowego, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86 ww. ustawy. Z tego przepisu, ani z żadnego innego przepisu u.p.z.p. nie wynika zakaz wydawania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji już zrealizowanej w części lub w całości. Za dopuszczalnością wydawania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji zrealizowanej (czy częściowo zrealizowanej) przemawia także orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P 37/06, którego skutkiem jest możność wydawania decyzji o warunkach zabudowy w trakcie trwającego postępowania legalizacyjnego, a więc dla obiektu częściowo lub w całości zrealizowanego. Oznacza to, że realizacja inwestycji (w całości lub w części) objętej wnioskiem o wydanie decyzji w przedmiocie warunków zabudowy, nie uprawnia do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa. Organ administracji zobowiązany jest wniosek rozpatrzyć merytorycznie przez ustalenie żądanych warunków lub odmowę ich ustalenia. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. Biorąc za podstawę przepis art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. W ponownym postępowaniu organy będą zobowiązane do merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącej (przez ustalenie albo odmowę ustalenia warunków zabudowy). ----------------------- 4