VIII SA/Wa 417/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-07-04

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wspólnie z małżonkiem utrzymuje się ze stałego dochodu, posiada zadłużenie i majątek w postaci domu i nieużytków rolnych, może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 PPSA?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawczyni, mimo posiadania zadłużenia i majątku, osiąga stały dochód, który pozwala na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Zobowiązania cywilnoprawne nie mają pierwszeństwa przed obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych, a sytuacja materialna wnioskodawczyni nie jest równoznaczna z brakiem możliwości zarobkowania lub dochodem na granicy fizycznego przetrwania.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni A. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozbiórki. W uzasadnieniu podała, że wspólnie z mężem utrzymuje się z dochodu w wysokości [...] zł, posiada zadłużone mieszkanie, zobowiązania wobec banków, ponosi opłaty bieżące i wydatki na leki. Jako majątek wymieniła dom i nieużytki rolne. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. K. i A. K. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- POSTANOWIENIE Dnia 4 lipca 2013 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. K. i A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. nr 3[...] w przedmiocie rozbiórki postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy A. K. podał, że wspólnie z żoną utrzymuje się z dochodu w wysokości [...] zł. Wyjaśnił, że małżonkowie mają zadłużone mieszkanie ok. [...]zł, zobowiązania wobec banków na kwotę ok. [...]zł, ponoszą opłaty bieżące w wysokości [...] zł, na leki wydają ok. [...] zł. Jako posiadany majątek wymienił dom i nieużytki rolne. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać jednocześnie należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych tj. osób ubogich, bezrobotnych czy samotnych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Z treści złożonego wniosku wynika, że stały dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego wynosi [...]zł, zaś ustalony w sprawie wpis od skargi to [...] zł. Zestawiając te kwoty trudno przyjąć, aby skarżący nie był w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów postępowania i kosztów ustanowienia pełnomocnika jeżeli jego udział w sprawie uzna za konieczny. Nie ma przy tym znaczenia, że małżonkowie posiadają zadłużenie w bankach bowiem zobowiązania cywilnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa przed obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych. Sytuacji materialnej skarżącego nie sposób utożsamiać z sytuacją osób nie osiągających żadnego dochodu lub też osiągających dochód na granicy fizycznego przetrwania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia. Uzasadnienie W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy A. K. podała, że wspólnie z mężem utrzymuje się z dochodu w wysokości [...]zł. Wyjaśniła, że małżonkowie mają zadłużone mieszkanie ok. [...]zł, zobowiązania wobec banków na kwotę ok. [...]zł, ponoszą opłaty bieżące w wysokości [...] zł, na leki wydają ok. [...] zł. Jako posiadany majątek wymieniła dom i nieużytki rolne. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać jednocześnie należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych tj. osób ubogich, bezrobotnych czy samotnych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Z treści złożonego wniosku wynika, że stały dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego wynosi [...]zł, zaś ustalony w sprawie wpis od skargi to [...] zł. Zestawiając te kwoty trudno przyjąć, aby skarżąca nie była w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów postępowania i kosztów ustanowienia pełnomocnika jeżeli jego udział w sprawie uzna za konieczny. Nie ma przy tym znaczenia, że małżonkowie posiadają zadłużenie w bankach bowiem zobowiązania cywilnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa przed obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych. Sytuacji materialnej skarżącej nie sposób utożsamiać z sytuacją osób nie osiągających żadnego dochodu lub też osiągających dochód na granicy fizycznego przetrwania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło