VIII SA/Wa 418/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Asesor WSA Artur Kot, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2007 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "U." R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie odmowy zawieszenia postępowania wodnoprawnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Syg. akt VIII SA/Wa 418/07 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta R. biorąc za podstawę art. 104 § 1 w związku z art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego [DZ.U z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zmianami], dalej jako k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej "U." w R. o zawieszenie postępowania administracyjnego odmówił zawieszenia postępowania wodnoprawnego wszczętego na wniosek Miejskiej Spółki Wodnej w R. w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzenie ścieków opadowych z kolektora "Ei" do zbiornika ziemnego "U.". W uzasadnieniu decyzji organ podnosił, że uczestnik postępowania administracyjnego – Spółdzielnia Mieszkaniowa "U." w R. złożyła wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art.97 § 1 pkt 4 k.p.a., z uwagi na toczące się postępowania sądowe mogące mieć wpływ na treść wydanej decyzji : a) toczące się postępowanie przed Sądem Okręgowym w R. z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej "U." o uchylenie uchwały zebrania przedstawicieli z dnia [...], dotyczącego nieodpłatnego przekazania gruntu pod zbiornikiem "U." Gminie Miasta R.; b) toczące się postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej Miejskiej Spółce Wodnej w R. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie zbiornika ziemnego na terenie Spółdzielni Mieszkaniowej "U.". Zdaniem organu nie zachodziły podstawy do zawieszenia postępowania w sprawie. W świetle art. 123 ust. 2 ustawy Prawo wodne [DZ.U nr 239, poz. 2019 ze zmianami] wydanie pozwolenia wodnoprawnego nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących do nieruchomości. Tak więc toczące się postępowanie przed Sądem Okręgowym w R. nie będzie miało wpływu na niniejsze postępowanie administracyjne. Zdaniem organu również postępowanie toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w przedmiocie stwierdzenia nieważności w zakresie pozwolenia na wykonanie zbiornika nie ma znaczenia, ponieważ następca prawny, który uzyskał pozwolenie przejmuje prawa i obowiązki wynikające z tego pozwolenia. Odwołanie od tej decyzji złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "U.", wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucała zaskarżonej decyzji : a) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia poprzez błędne przyjęcie, iż wynik postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej Miejskiej Spółce Wodnej w R. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie zbiornika ziemnego na terenie Spółdzielni Mieszkaniowej "U." pozostaje bez wpływu na wynik postępowania w przedmiocie wodnoprawnego na wprowadzenie ścieków opadowych z kolektora deszczowego "Ei’’ do zbiornika ziemnego "U."; b) naruszenie przepisów postępowania - art.123 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie wymaganej prawem formy postanowienia dla skarżonej decyzji. W uzasadnieniu swojego odwołania podnosiła, że nie można się zgodzić ze stanowiskiem organu, że wynik sprawy w sprawie stwierdzenia nieważności w zakresie pozwolenia na wykonanie zbiornika pozostaje bez wpływu na to postępowanie. Jej zdaniem oba postępowania pozostają w ścisłym związku przedmiotowym, ponieważ jakakolwiek decyzja merytoryczna w przedmiocie postępowania związanego z wydaniem pozwolenia na wprowadzenie ścieków z kolektora do zbiornika ziemnego nie może zapaść bez uprzedniej merytorycznej i ostatecznej decyzji w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na wykonanie zbiornika do którego ścieki mają być odprowadzane. Zależność czasowa i przedmiotowa obu toczących się postępowań jest ewidentna. W przypadku wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzeczenia stwierdzającego nieważność decyzji udzielającej Miejskiej Spółce Wodnej w R. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie zbiornika ziemnego, to postępowanie w przedmiocie wprowadzenia do niego ścieków opadowych stanie się bezprzedmiotowe. Nadto odwołująca podnosiła, że kwestia zawieszenia postępowania winna być rozstrzygnięta w formie postanowienia - zgodnie z treścią przepisu art.123 § 1 i 2 k.p.a. Decyzją nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...] biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 4 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne [DZ.U z 2001 roku, nr 115, poz. 1229 z póź. zmianami] po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "U." w R. od decyzji Prezydenta Miasta R. odmawiającej zawieszenia postępowania wodnoprawnego umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podnosił, że 12 września 2006 roku odwołująca się złożyła wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia się wszczętych już postępowań sądowych mogących mieć wpływ na treść wydanej decyzji w tym postępowaniu. [...] października 2006 roku organ pierwszej instancji wydał decyzję odmawiającą zawieszenia postępowania. 27 października 2006 roku Spółdzielnia Mieszkaniowa "U." wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji podnosząc, że organ pierwszej instancji błędnie uznał iż toczące się postępowania sądowe nie mają wpływu na wynik niniejszego postępowania. W ocenie organu odwoławczego zarzut odwołującej się iż nie powinno być prowadzone postępowanie administracyjne, w sytuacji gdy nie jest rozstrzygnięta sprawa w postępowaniu nieważnościowym nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 września 2006 roku skargę w tym postępowaniu odrzucił. Stało się ono prawomocne z dniem 20 października 2006 roku. Z tego też względu zdaniem organu odwoławczego wniosek o zawieszenie postępowania stał się bezprzedmiotowy. Skargę na decyzję organu odwoławczego złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "U." w R.. Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów art. 7 , art.77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. polegające na : - braku dążenia do ustalenia okoliczności faktycznych zgodnie z prawdą obiektywną, poprzez brak ustalenia faktów prawotwórczych kształtujących treść stosunku prawnego; - brak wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; - brak oceny prawnej ustalonych faktów poprzez brak zawarcia w części motywacyjnej skarżonej decyzji elementów przewidzianych w tym przepisie, a mianowicie wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Zarzucała również naruszenie art. 7 w związku z art. 97 § 1 ust. 1 k.p.a. poprzez sprzeczność ustaleń stanowiących podstawę rozstrzygnięcia z rzeczywistym stanem rzeczy, a tym samym naruszenie zasady prawdy obiektywnej. Uzasadniając skargę Spółdzielnia Mieszkaniowa "U." podnosiła, że organ odwoławczy nie odniósł się merytorycznie do podnoszonych w odwołaniu zarzutów, ograniczając się do przytoczenia okoliczności faktycznych, co wskazuje jednoznacznie na brak wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego, a tym samym na arbitralny charakter rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącej zadaniem organu odwoławczego jest między innymi, dokonanie oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie przez organ pierwszej instancji, przy uwzględnieniu zmian stanu faktycznego po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. Brak jakiegokolwiek merytorycznego odniesienia się przez Wojewodę [...] w skarżonej decyzji do dowodów zgromadzonych w sprawie i podnoszonych przez skarżącą zarzutów, nie pozwala na stwierdzenie, że organ odwoławczy uczynił zadość nałożonym na ten organ obowiązkom, wynikającym z ustawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga Spółdzielni Mieszkaniowej "U." zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych [DZ.U nr 153 , poz.1269] oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. [DZ.U nr 153, poz.1270, ze zmianami] sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. Jak stanowi przepis art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. W świetle tego przepisu postępowanie odwoławcze może zakończyć się decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Przepis ten nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, wobec czego w każdej indywidualnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości mając na uwadze treść art.105 § 1 k.p.a., który upoważnia organ do umorzenia postępowania, gdy stanie się ono bezprzedmiotowe. Będzie to miało miejsce w szczególności, gdy strona cofnie odwołanie, czy też gdy organ ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania. Okoliczności te wypełniają przesłankę bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego. Inne przesłanki bezprzedmiotowości postępowania przed organem pierwszoinstancyjnym nie mają tu zastosowania. Zdaniem sądu w okolicznościach tej sprawy nie było podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego, zaś podane przez organ przyczyny nie stanowią o bezprzedmiotowości i tym samym nie uzasadniają podjętej decyzji. Organ miał obowiązek zakończyć sprawę merytorycznym rozstrzygnięciem. Powoływanie się przez organ, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, która miałaby wpływ na to postępowanie zakończyło się prawomocnie, nie mogło dawać podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy w sytuacji zmian okoliczności faktycznych i prawnych, w stosunku do sytuacji zaistniałej przed organem pierwszej instancji, winien faktycznie te zmiany uwzględnić. Jednak w żaden sposób nie pozwalały one na uznanie iż zaszła okoliczność bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego. Należy zauważyć, że poza uwagą organu odwoławczego pozostała okoliczność, że skarżąca wskazywała jako podstawę do zawieszenia postępowania administracyjnego, również to iż przed sądem powszechnym zawisła sprawa z jej powództwa o uchylenie uchwały zebrania przedstawicieli spółdzielni. W tym zakresie organ odwoławczy nie odniósł się i nie ocenił, czy sprawa ta mogła stanowić podstawę do zawieszenia postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega na ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych dowodów, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego stwarzałoby podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałyby granic swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art.80 kpa [wyrok NSA z 3 marca 1996 roku, II SA 74/96, ONSA 1997, nr 2 poz.83]. Brak rozpatrzenia całości materiału dowodowego stanowi naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Także należy zauważyć iż organy wniosek o zawieszenie postępowania złożony przez spółdzielnię rozstrzygnęły wydając decyzję administracyjną . Artykuł 101 § 1 k.p.a. jednoznacznie mówi, że organ administracji publicznej orzeka w sprawie zawieszenia w formie postanowienia. Tak więc załatwienie wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji administracyjnej, spowodowało, że doszło do naruszenia przepisów art. 101 i 123 k.p.a. Organ administracji publicznej przy ponownym rozpoznaniu sprawy musi poczynić ustalenia czy postępowanie administracyjne, którego dotyczył wniosek zostało zakończone i czy w takiej sytuacji wniosek o zawieszenie postępowania nie stał się bezprzedmiotowy w rozumieniu art.105 § 1 k.p.a., wobec zakończenia postępowania głównego. Jeśli wniosek nie stał się bezprzedmiotowy, organ odwoławczy winien merytorycznie rozpoznać zarzuty podnoszone w odwołaniu przez skarżącą. W ocenie sądu doszło do naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Z tych też względów biorąc za podstawę art.145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie. Na podstawie art.152 p.p.s.a. sąd wstrzymał wykonalność zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania sąd orzekł biorąc za podstawę art.200 i 205 § 1 p.p.s.a.