VIII SA/Wa 418/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-09-08
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym źródłem utrzymania jest dochód z niewielkiego gospodarstwa rolnego, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. W przypadku, gdy jedynym źródłem utrzymania jest niski dochód z gospodarstwa rolnego, a rodzina nie posiada innych zasobów, wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie.Stan faktyczny
W. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując, że jego pięcioosobowa rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego o miesięcznym dochodzie wynoszącym [...] zł. Podkreślił brak innych dochodów i majątku, a także wysokie miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny i gospodarstwa. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Dyrektora AMiRR odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata oraz zwrócono się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla W. Z.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 8 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach na 2005 rok postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata 2. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla W. Z. zam. M. [...], [...] P.
W. Z. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że jego pięcioosobowa rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego o powierzchni [...]ha fizycznych, z którego dochód miesięczny kształtuje się na poziomie [...] zł. Wyjaśnił, że zarówno żona jak i małoletnie dzieci nie posiadają innych dochodów, ani majątku. Na miesięczne wydatki składają się opłaty za energię i gaz - [...] zł, dojazdy córki do szkoły - [...] zł, telefon - [...] zł, woda - [...] zł, wyżywienie - [...], ubezpieczenie KRUS za dwie osoby - [...] zł, podatek gruntowy [...] zł, rata zaciągniętego kredytu - [...] zł, środki czystości - [...]zł. Jako jedyny majątek skarżący wymienił drewniany dom, budynki gospodarcze i ciągnik rolniczy.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu.
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego uznać należy, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Jedynym źródłem utrzymania pięcioosobowej rodziny, w której troje dzieci jest w wieku szkolnym, jest dochód z niewielkiego gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł, przy czym według oświadczenia rodzina wnioskodawcy nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Wobec ustalonej sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego uznano, że nie jest on w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego, ani też ustanowić w sprawie profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło