VIII SA/Wa 418/09

WyrokWSA w Warszawie2009-12-03

Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Sławomir Fularski, Leszek Kobylski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi, który utracił posiadanie i użytkowanie działek rolnych w trakcie roku kalendarzowego, w którym złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich z tytułu wspierania gospodarstwa na obszarach o niekorzystnych warunkach, przysługują te płatności za ten rok, mimo że utrata posiadania nastąpiła po złożeniu wniosku, a przed wydaniem decyzji?
Ratio decidendi
Płatności bezpośrednie z tytułu wspierania gospodarstwa na obszarach o niekorzystnych warunkach przyznawane są za dany rok kalendarzowy. Utrata posiadania i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej w roku, w którym złożono wniosek o płatność, a przed wydaniem rozstrzygnięcia, powoduje, że odpada przesłanka przyznania płatności za ten rok. W przypadku stwierdzenia różnicy przekraczającej 20% między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią, pomoc obszarowa nie jest przyznawana.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2005. W trakcie postępowania ustalono, że zadeklarowane grunty były również wskazane przez innego producenta rolnego. Po serii decyzji i uchyleń, organ I instancji ponownie odmówił przyznania płatności, wskazując na różnicę przekraczającą 20% między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią oraz na fakt, że wnioskodawca nie użytkował spornych działek w 2005 r. po wypowiedzeniu umowy dzierżawy. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Rolnik zaskarżył decyzję, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i brak wszechstronnego postępowania dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich z tytułu wspierania gospodarstwa na obszarach o niekorzystnych warunkach na 2005 rok 1) oddala skargę; 2) przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata G. W. prowadzącego Kancelarię Adwokacką w R. przy ulicy [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( ARiMR ) w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] na skutek odwołania W. Z. utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. z dnia [...] stycznia 2009 r. o odmowie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ( ONW) na rok 2005. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco : W. Z. złożył w dniu [...] maja 2005 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w Z. wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2005. W toku postępowania o przyznanie płatności stwierdzone zostało, że zadeklarowane przez wnioskodawcę do przyznania płatności grunty rolne położone na działkach ewidencyjnych o nr [...] i [...], zlokalizowanych w woj. [...], powiecie z., gminie P., obrębie Ł. S. wskazał we wniosku o przyznanie płatności również inny producent rolny - S. L. W związku z powyższym, w dniu [...] maja 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. wydał decyzję odmawiającą wnioskodawcy przyznania płatności ONW. Na skutek wniesionego przez W. Z. odwołania, Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w W. decyzją z [...] grudnia 2006 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu [...] lutego 2007 r. wnioskodawca nadał w urzędzie pocztowym pismo wraz z wycofaniem części wniosku dotyczącego działek ewidencyjnych o numerach [...] i [...]. Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. organ I instancji ponownie odmówił przyznania przedmiotowych płatności. Na skutek wniesionego odwołania organ II instancji decyzją z dnia [...] października 2007 r. utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Powyższą decyzję wnioskodawca zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2008 r. zapadłym w sprawie V SA/Wa 127/08 uchylił zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd wskazał wówczas, iż decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 10 k.p.a. z uwagi na fakt, że uniemożliwiono wnioskodawcy uczestnictwo w podejmowanych przez siebie czynnościach procesowych. Strona nie była prawidłowo powiadamiana o terminach rozpraw administracyjnych i nie brała w nich udziału. Skarżącego nie powiadomiono również o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie - w konsekwencji w sposób istotny naruszono przepisy art. 94 kpa w zw. z art. 44 kpa. Sąd zauważył nadto, że mimo podniesionych przez skarżącego w odwołaniu zastrzeżeń do ustaleń poczynionych przez organ I instancji i wyjaśnień skarżącego odnośnie okoliczności sprawy organ odwoławczy przyjął ustalenia organu I instancji za wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Pomiędzy zaś D. L. i S. L., a S. Z. w dniu [...] sierpnia 1996 r. została zawarta umowa dzierżawy na okres [...] lat. Sposób i termin wypowiedzenia tej umowy, a co za tym idzie okres jej obowiązywania są sporne i nie zostały wyjaśnione w toku postępowania. W ocenie Sądu sposób ustalenia przez organy posiadania spornych działek przez S. L. budzi wątpliwości, czy ustalony w ten sposób stan posiadania odpowiada stanowi rzeczywistemu. Uprawniony producent rolny może otrzymać bowiem dopłaty tylko do faktycznie użytkowanych działek rolnych zgłoszonych we wniosku. Rolą zaś organu jest ustalenie w drodze weryfikacji wniosku rzeczywistego stanu posiadania powierzchni działek ewidencyjnych zgłoszonych we wniosku wykorzystywanych w celu rolniczym przez danego producenta rolnego. Udzielając dalszych wskazań dla organu Sąd nakazał przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ umożliwienie W. Z. złożenie wyjaśnień w konfrontacji z twierdzeniami S. L. i innych świadków oraz zapoznanie go również ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i umożliwienie wypowiedzenia się co do tego materiału. Dopiero wtedy, zdaniem Sądu będzie można dokonać weryfikacji wniosku o przyznanie płatności pod kątem rzeczywiście posiadanych przez W. Z. w 2005 roku powierzchni rolnych położonych na działkach ewidencyjnych zgłoszonych we wniosku. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z., działając na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ( Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm. ), par. 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 14.04.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej jako kpa , art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dziennik Urzędowy L 141, z 30/04/2004, str. 18 ze zm. ) - dalej jako rozporządzenie nr 796/2004 w zw. z art. 70 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z 29.04.2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) ( Dz.U.L. 153 z 30.04.2004 ze zm. ) ponownie odmówił przyznania płatności ONW na 2005 rok. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że odmowa przyznania płatności nastąpiła ze względu na stwierdzenie różnicy przekraczającej 20% pomiędzy zadeklarowaną we wniosku powierzchnią działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej. Organ ustalił, że z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że W. Z. nie użytkował spornych działek w 2005 r., nie spełnia więc warunków do przyznania płatności. Za nieskuteczne organ uznał cofnięcie przez W. Z. części wniosku w zakresie działek o numerach [...] i [...]. Wnioskodawca dokonał bowiem powyższego wycofania dopiero w dniu [...] lutego 2007 r., a więc po powiadomieniu go o nieprawidłowościach. Nadto, W. Z. powziął w dniu [...] maja 2005 r. informację o wypowiedzeniu umowy dzierżawy, a tym samym zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej na w/w działkach. Organ wskazał, że wnioskodawca zgłosił powierzchnię [...]ha, zaś powierzchnia co do której wniosek został rozpatrzony wynosi [...]ha. Z uwagi na fakt, że różnica w powierzchni działek wynosi 52,83%, zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 wnioskodawcy płatność nie przysługuje bowiem jeżeli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony a różnica ta przekracza 20% stwierdzonego obszaru dla danej grupy upraw nie zostaje przyznana żadna pomoc obszarowa. Wnioskodawca pismem z dnia [...] stycznia 2009 r. wniósł odwołanie od w/w decyzji zarzucając organowi I instancji błąd w ustaleniach faktycznych sprawy polegający na tym, iż za użytkownika wymienionych we wniosku działek o numerach [...] i [...] uznany został S. L. Bezspornym zaś zdaniem odwołującego się jest, że W. Z. użytkował sporne działki do dnia [...] maja 2005 r., kiedy to S. L. bez uprzedniego powiadomienia zerwał umowę dzierżawy nie dotrzymując warunków jej wypowiedzenia. Nadto, odwołujący się podniósł, że złożył wniosek o wycofanie spornych działek przed dokonaniem kontroli i przed zawiadomieniem o wszczęciu postępowania, natomiast powoływane przez organ zawiadomienie o nieprawidłowościach nie jest równoznaczne z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z., nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 roku o odmowie przyznania płatności ONW na 2005 rok. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o wytyczne zawarte w wyroku WSA w Warszawie. Została bowiem przeprowadzona rozprawa administracyjna podczas której odwołujący się złożył wyjaśnienia w konfrontacji z twierdzeniami S. L. W. Z. zapoznał się z aktami sprawy oraz zeznał, że do dnia [...] maja 2005 r. użytkował sporne działki i w tym dniu dowiedział się o wypowiedzeniu umowy dzierżawy działek o numerach [...] oraz [...]. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ podniósł, że powiadomienie rolnika o nieprawidłowościach we wniosku nastąpiło z dniem [...] kwietnia 2006 r. wraz z odbiorem wezwania do złożenia wyjaśnień dotyczących spornych działek. Wniosek wycofujący w/w działki W. Z. złożył zaś dopiero w dniu [...] lutego 2007r. Nie było więc możliwe wycofanie z wniosku spornych działek. Organ wyjaśnił, że zadaniem ARiMR nie jest rozstrzyganie sporu między rolnikami, a jedynie ustalenie, któremu z nich przysługuje płatność. W przypadku gdy działka rolna stanowi przedmiot posiadania samoistnego i zależnego, płatności obszarowe przysługują posiadaczowi zależnemu. Zeznania świadków oraz sam odwołujący się potwierdzają, że W. Z. został "wypędzony" ze spornych działek w dniu [...] maja 2005 r. W/w dzień należy więc uznać za dzień, w którym dowiedział się on o rozwiązaniu umowy dzierżawy i zaprzestaniu użytkowania spornych działek. O powyższym fakcie W. Z. powinien niezwłocznie poinformować Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, czego jednak nie uczynił. Dopiero zaś po upływie niemalże dwóch lat, w dniu [...] lutego 2007 r. podjął próbę wycofania spornych działek. Jednakże w związku z wcześniejszym powiadomieniem go przez organ I instancji o nieprawidłowościach dotyczących działek o numerach [...] i [...], jego wniosek dotyczący wycofania, zgodnie z art. 15 ust. 3 rozporządzenia nr 796/2004 nie mógł zostać uwzględniony. Wycofania z wniosku przedmiotowych działek, W. Z. mógł dokonać do dnia [...] kwietnia 2006 r., w tym bowiem dniu został bowiem powiadomiony o nieprawidłowościach. Pomimo ustalenia, że w 2005 r. odwołujący się nie użytkował spornych działek, w dalszym ciągu jednak żąda przyznania do nich płatności. Wnioskodawca po dniu [...] maja 2005 r. nie uprawiał spornych gruntów, dlatego też podnoszone przez niego zarzuty dotyczące możliwości rozwiązania umowy dzierżawy dopiero po upływie trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, nie mają znaczenia dla sprawy. Pismem z dnia [...] maja 2009 r. W. Z. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając organowi administracji II instancji brak przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia na własnym przekonaniu, co uzasadnia naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż organy administracji błędnie przyjęły, iż to S. L. w 2005 roku użytkował sporne grunty - działki [...] i [...]. Właściciel tych działek bezprawnie i siłą zerwał obowiązującą strony umowę i sam odebranych gruntów nie użytkował, lecz przekazał je w użytkowanie innemu rolnikowi. Wszystkie te okoliczności w ocenie skarżącego powinny zasługiwać na uwzględnienie i mieć wpływ na przyznanie skarżącemu płatności bezpośrednich. Ponadto skarżący podniósł, iż w 2004 r. poniósł nakłady związane z użytkowaniem w/w działek, zapłacił podatek gruntowy, miał więc również prawo zebrać plony w 2005 r. oraz otrzymać dopłaty. W jego ocenie organ nie wziął powyższego pod uwagę, nadto nie wyjaśnił, kto w 2005 r. był użytkownikiem w/w działek. Organ II instancji niezasadnie stwierdził, że decyzja została wydana w oparciu o wytyczne zawarte w wyroku WSA w Warszawie. Samo bowiem prawidłowe zawiadomienie o rozprawie administracyjnej, zapoznanie się skarżącego z aktami i umożliwienie konfrontacji to nie wszystkie wytyczne jakie zostały wskazane w wyroku WSA w Warszawie. Zdaniem skarżącego, rozprawa administracyjna przeprowadzona przez organ I instancji nie wyjaśniła wszystkich kwestii wskazanych w wyroku. Przyjęto, że [...] maja 2005 r. jest dniem wypowiedzenia umowy z czym skarżący może się zgodzić. Jednakże skarżący nie może się zgodzić, iż ten dzień jest dniem rozwiązania umowy, bowiem te kwestie reguluje zawarta umowa jak również kodeks cywilny. Jeżeli nawet skarżący nie uprawiał w dalszym ciągu spornych gruntów to było to spowodowane postawą S. L., który uniemożliwił dalsze ich użytkowanie. Nadto, organ odwoławczy nie odniósł się do faktu, że decyzja z dnia [...] maja 2006 r. została uchylona decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. i przekazana do ponownego rozpoznania co oznacza, że sprawa znajduje się w punkcie wyjścia, czyli w momencie złożenia wniosku i toczy się od nowa. Skarżący ma więc prawo złożyć wniosek o wycofanie części wniosku o dopłaty i czyni to przed zawiadomieniem go o nieprawidłowościach. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w W. wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego organ wskazał, że sam skarżący stwierdził, iż od dnia [...] maja 2005 r. nie użytkuje spornych działek, jednakże w dalszym ciągu żąda przyznania płatności. Fakt uiszczenia przez skarżącego podatku gruntowego nie ma dla sprawy żadnego znaczenia, gdyż płatności przysługują faktycznemu użytkownikowi, a nie osobie opłacającej podatek. W ocenie organu rozpatrzono całość materiału dowodowego. Ponadto organ wskazał, iż skarżący składając wniosek o przyznanie płatności na urzędowym formularzu zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdym fakcie, który miał wpływ na nienależne przyznanie płatności bezpośrednich oraz o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, zwłaszcza jeśli zmiana dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej - p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Kierując się powyższymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że skarżący był do dnia [...] maja 2005 r. posiadaczem i użytkownikiem działek o nr [...] i [...], stanowiących własność innego producenta rolnego. Sporne jest zaś, czy mimo nie posiadania i nie użytkowania spornych gruntów po w/w dniu, skarżący winien otrzymać płatności do tych gruntów rolnych za 2005 r. Sporne jest również w niniejszej sprawie, czy wniosek skarżącego z dnia [...] lutego 2007 r. o wycofanie w/w działek z jego wniosku z dnia [...] maja 2005 r. o przyznanie płatności obszarowych może być uznany za skuteczny, co w konsekwencji miałoby wpływ na przyznanie w/w płatności oraz ewentualne odstąpienie przez organ od nałożenia sankcji z tytułu stwierdzonych niezgodności. Na wstępie należy zauważyć, że złożony w dniu [...] maja 2005 r. wniosek skarżącego o przyznanie płatności ONW podlegał rozpatrzeniu według zasad wynikających z ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej ( Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z 14.04.2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ( Dz. U. Nr 73, poz. 657 ze zm.) dalej jako rozporządzenie ONW, rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dziennik Urzędowy L 141, z 30/04/2004, str. 18 ze zm. ) - dalej jako rozporządzenie nr 796/2004, rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 z 29.04.2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) ( Dz.U.L. 153 z 30.04.2004 ze zm. ). Mający zastosowanie w sprawie przepis § 2 i 3 cytowanego wyżej rozporządzenia ONW stanowi, iż płatności przysługują producentowi rolnemu spełniającemu wymóg prowadzenia działalności rolniczej na zgłoszonych do płatności działkach rolnych, a działalność ta jest prowadzona zgodnie z zasadami dobrej, zwykłej praktyki rolniczej o której mowa w art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1257/1999/WE. Poprzez działalność rolniczą należy rozumieć prowadzenie produkcji roślinnej i zwierzęcej, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych i grzybów uprawnych, sadowniczą, hodowlę i produkcję materiału zarodowego ssaków, ptaków i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego, fermowego oraz chów i hodowlę ryb. Płatności z tytułu ONW są przyznawane w systemie rocznym, w relacji do danego roku kalendarzowego i wypłacane w terminie od dnia [...] grudnia roku, w którym złożono wniosek do dnia [...] czerwca następnego roku (§ ust. 6 rozporządzenia ONW), a zatem "z dołu", należy przyjmować, że stan prowadzenia działalności rolniczej połączony z utrzymywaniem gospodarstwa w dobrej kulturze rolnej powinien trwać przez cały rok objęty wnioskiem o płatności. Oznacza to, że na prawo do płatności za dany rok kalendarzowy nie ma wpływu ustanie prowadzenia działalności - z czym związane jest posiadanie działek rolnych - w następnym roku kalendarzowym, przed wydaniem przez organ decyzji w sprawie. Inaczej przedstawia się jednak sytuacja wówczas, gdy posiadanie i prowadzenie działalności rolniczej ustało w roku kalendarzowym, w którym złożono wniosek o płatność, po złożeniu wniosku, a przed wydaniem rozstrzygnięcia o płatnościach. Skoro płatności tego rodzaju są przyznawane za dany rok kalendarzowy, wyzbycie się czy utrata posiadania i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej przed upływem roku kalendarzowego, w którym wnioskowano o płatność sprawia, że odpada przesłanka przyznania płatności za ten rok kalendarzowy. Jeżeli miało to miejsce przed wydaniem decyzji o płatności, organ odmówi przyznania tego świadczenia. Mając na uwadze ogólną zasadę orzekania według stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w chwili rozstrzygania, należy przyjąć, że płatność nie przysługuje pierwotnemu wnioskodawcy, jeżeli ten nie posiada gospodarstwa rolnego w chwili wydania decyzji w tej sprawie. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że organy obu instancji prawidłowo odmówiły przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2005 r. Skarżący na dzień złożenia wniosku, tj. [...] maja 2005 r. był wprawdzie posiadaczem jak i użytkownikiem działek o nr [...] i [...] i prowadził na nich działalność rolniczą. Niemniej jednak w związku z bezsporną utratą przez niego posiadania spornych działek z dniem [...] maja 2005 r., nie przysługują mu w/w płatności za 2005 r. Stan posiadania i użytkowania w/w działek połączony z utrzymywaniem ich w dobrej kulturze rolnej nie trwał bowiem przez cały rok kalendarzowy objęty wnioskiem o przyznanie płatności. Kwestia nie użytkowania, nie prowadzenia działalności rolniczej przez skarżącego na spornych działkach po dniu [...] maja 2005 r. ma zaś istotne i decydujące znaczenie dla przyznania bądź odmowy przyznania płatności. Nie mają zaś takiego znaczenia okoliczności podnoszone przez skarżącego, że został pozbawiony posiadania oraz zaprzestał użytkowania w/w działek na skutek bezprawnego zachowania ich właściciela - S. L. Kwestia sposobu zerwania umowy dzierżawy przedmiotowych działek, bez zachowania wymaganego trzymiesięcznego okresu jej wypowiedzenia również nie ma żadnego znaczenia ani wpływu na rozstrzygnięcie dotyczące wnioskowanych płatności bowiem , co podniesiono wyżej, decydującym jest faktyczne użytkowanie, prowadzenie działalności rolniczej przez cały 2005 rok i zgłoszenie we właściwym momencie zaprzestania użytkowania. Ewentualne przyjęcie, że nastąpiło zachowanie trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia umowy dzierżawy w żaden sposób nie zmienia powyższego. Okoliczność ta mogłaby mieć jedynie znaczenie w przypadku wystąpienia przez skarżącego z powództwem cywilnym przed sądem powszechnym, dotyczącym ewentualnych roszczeń regresowych wobec S. L. o zwrot poniesionych nakładów, związanych z utrzymywaniem tych działek w dobrej kulturze rolnej do dnia [...] maja 2005 r. Dla przyznania płatności nie ma również żadnego znaczenia okoliczność kto uiścił w 2005 r. podatek gruntowy za w/w działki. Nie można jednocześnie nie zauważyć iż skarżący nie wystąpił w związku z zaistniałą sytuacją do sądu powszechnego po ochronę posesoryjną, która mogłaby doprowadzić do przywrócenia posiadania nad spornymi działkami. W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo również uznały, że wniosek skarżącego z dnia [...] lutego 2007 r. dotyczący wycofania spornych działek nie mógł odnieść skutku. Rolnik może wprawdzie zgłosić taki wniosek w formie pisemnej w każdej chwili do dnia wydania decyzji w sprawie bez ponoszenia żadnych negatywnych konsekwencji wynikających z różnic pomiędzy sytuacją zadeklarowaną pierwotnie, a sytuacją rzeczywistą dotyczącą wnioskowanych działek. Jednakże należy zauważyć, że uprawnienie to wygasa, w przypadku wykrycia nieprawidłowości przez właściwe organy ( np. w wyniku kontroli krzyżowej ) i poinformowania o tym wnioskodawcy. To bowiem na osobie ubiegającej się o przyznanie płatności ciąży obowiązek, by udzielane informacje w zakresie uprawianych gruntów były zgodne z rzeczywistością. W przypadku, gdy producent rolny nie poinformuje o zaistniałych zmianach mających wpływ na przyznanie płatności, na zasadach określonych w przepisach wspólnotowych, poniesie konsekwencje wynikające z nieprawidłowości pomiędzy stanem zadeklarowanym, a stwierdzonym w wyniku kontroli. Skutkuje to również brakiem możliwości uwzględnienia przez organy dokonanego po tym stwierdzeniu wycofania wniosku. Powyższe wynika z art. 15 ust. 3 oraz art. 22 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004. Sytuacja taka zaistniała w rozpoznawanej sprawie, bowiem jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżący w dniu [...] kwietnia 2006 r. ( dowód - zwrotne potwierdzenie odbioru wezwania z dnia [...] marca 2006 r. znajdujące się w aktach administracyjnych) został powiadomiony o nieprawidłowościach, zaś dopiero w dniu [...] lutego 2007 r. złożył wniosek o wycofanie spornych działek - okoliczność niesporna. Za niezasadny tym samym, należy uznać zarzut skarżącego, że w związku z uchyleniem przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji z dnia [...] maja 2006 r., sprawa toczyła się od początku, a więc wycofał on sporne działki ze swojego wniosku przed powiadomieniem go o nieprawidłowościach. Kwestia uchylenia decyzji organu I instancji do ponownego rozpoznania nie ma tu bowiem żadnego znaczenia, istotne jest zaś kiedy skarżący został powiadomiony o nieprawidłowościach istniejących w jego wniosku o przyznanie płatności. Z powyższych względów, w ocenie Sądu, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organy prawidłowo odmówiły skarżącemu przyznania płatności ONW wobec dostrzeżonej rozbieżności między wnioskiem skarżącego a rzeczywistym stanem gruntów objętych wnioskiem wskazując na uregulowania art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) NR796/2004. Według zawartych tam zasad jeżeli dla dane grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 50 ust. 3-5 tego rozporządzenia, wysokość pomocy ustala się na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeżeli różnica ta mniej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20%. Gdy zaś różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru dla danej grupy upraw nie zostaje przyznana żadna pomoc obszarowa a w niniejszej sprawie powierzchnia zadeklarowana przez skarżącego w jego wniosku z tytułu przyznania płatności obszarowej ONW wyniosła [...] ha, zaś powierzchnia stwierdzona, co do której została naliczona płatność wyniosła [...] ha - różnica procentowa wyniosła więc 52,83 %. Ponieważ poczynione w sprawie ustalenia wypełniły hipotezę sformułowaną w ostatnim zdaniu, organy rozpatrujące wniosek skarżącego nie mogły nie zastosować dyspozycji zawartej w przywołanym przepisie. Reasumując, należy stwierdzić, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji orzekające w sprawie wykonały zaś zgodnie z art. 153 p.p.s.a. wytyczne wskazane przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 129/08. W związku z powyższym na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić skargę, o czym orzeczono jak w punkcie I wyroku. Orzeczenie w punkcie II wydano na podstawie art. 250 p.p.s.a. ----------------------- 11

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło