VIII SA/Wa 42/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-06-08
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest wdową, utrzymuje się z emerytury i ponosi wydatki na leki oraz opłaty związane z utrzymaniem mieszkania, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, iż nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Sąd wskazał, że skarżąca posiada stały dochód z emerytury, a jej twierdzenia o wyłącznym ponoszeniu ciężaru utrzymania mieszkania i wydatków na leki nie zostały odpowiednio udokumentowane, zwłaszcza w kontekście wspólnego zamieszkiwania z córką prowadzącą działalność gospodarczą.Stan faktyczny
Skarżąca M. N. złożyła wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, powołując się na trudną sytuację finansową jako wdowa utrzymująca się z emerytury, ponosząca wydatki na leki i opłaty mieszkaniowe. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające dochód i część wydatków. Sąd analizował jej sytuację finansową, w tym dochody, wydatki oraz posiadany majątek.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności spadkobiercy za zaległości w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 1999 r. postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy-
M. N. zastępowana przez pełnomocnika - doradcę podatkowego pismem z dnia [...] maja 2010 r. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. W dniu [...] czerwca 2010 r. wpłynął do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, który nie określał zakresu wniosku. Jednakże z uwagi na treść pisma z dnia [...] maja 2010 r. uznano, że dotyczy on częściowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. zwolnienia od wpisu od skargi.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że jest wdową i utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł. Wyjaśniła, że jest "osobą chorą" i w związku z tym ok. 20% dochodu pochłaniają wydatki na leki, ponadto ponosi opłaty stałe związane z utrzymaniem mieszkania. Do wniosku załączyła odcinek emerytury, faktury za energię za sześciomiesięczny okres rozliczeniowy w łącznej wysokości [...] zł, wodę – [...] zł oraz zaświadczenie o wysokości opłat za mieszkanie – [...] zł. Jako jedyny majątek wymieniła mieszkanie o powierzchni [...] m²
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 ppsa).
Wniosek skarżącej dotyczy prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego, który wynosi [...] zł.
Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych tj. osób ubogich, bezrobotnych czy samotnych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności.
Dokonując analizy zdolności płatniczych skarżącej należało dojść do wniosku, że jej sytuacja finansowa pozwala na partycypowanie w kosztach wszczętego postępowania sądowego.
Przede wszystkim podkreślić należy, że skarżąca z tytułu emerytury uzyskuje stały dochód w wysokości [...] zł. W złożonym oświadczeniu skarżąca podała, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, gdy tymczasem z akt sprawy o sygn. VIII SA/Wa 41/10 wynika, że pod tym samym adresem w Z. ul. G. zamieszkuje również jej córka M. N. prowadząca działalność gospodarczą znacznych rozmiarów. Przyjąć zatem należy, że skarżąca nie znajduje się w sytuacji, w której ciężar utrzymania mieszkania i opłat z nim związanych spoczywa wyłącznie na niej. Skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła także jakoby ponosiła wydatki na leki w wysokości 20% dochodu. Nie przedłożyła żadnych zaświadczeń lekarskich ani jakichkolwiek dowodów (paragony, faktury) potwierdzających takie wydatki.
W tej sytuacji przyjąć należy, że skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z własnym udziałem w sprawie wywołanej wniesioną skargą.
Mając na uwadze powyższe na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ppsa postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło