VIII SA/Wa 422/14

WyrokWSA w Warszawie2014-08-06

Skład orzekający: Cezary Kosterna, Artur Kot, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji budowlanej może wydać pozwolenie na użytkowanie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, jeśli nie zachodzą przesłanki do nakazania jego rozbiórki na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r.?
Ratio decidendi
W przypadku, gdy samowolnie wybudowany obiekt budowlany został wzniesiony przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., a nie zachodzą przesłanki do nakazania jego rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. (tj. niezgodność z planowaniem przestrzennym lub spowodowanie zagrożenia dla ludzi, mienia lub pogorszenia warunków zdrowotnych/użytkowych dla otoczenia), organ administracji ma obowiązek zakończyć postępowanie w sprawie samowoli budowlanej poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, zgodnie z art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. Pozwolenie na użytkowanie jest formą legalizacji samowoli budowlanej w takiej sytuacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego. Budynek ten został wybudowany samowolnie przed 1995 r. Skarżący domagał się nakazania rozbiórki budynku. Organy administracji uznały, że nie zachodzą przesłanki do rozbiórki, a budynek jest zdatny do użytku, co uzasadniało wydanie pozwolenia na użytkowanie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi H. T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. 2013 r., poz. 267; dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409; dalej: "Prawo budowlane") po rozpatrzeniu odwołania H. T. (dalej: "skarżący") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. (dalej: "organ I instancji", "organ powiatowy") z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...], udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego usytuowanego na posesji przy ul. J. [...] w R. oznaczonego na mapie jako [...]– orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcia organów zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2012 r. organ powiatowy na żądanie skarżącego (zawarte w piśmie z dnia [...] sierpnia 2000 r.) poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego dotyczącego budynku gospodarczego położonego na działce ew. nr [...] przy ul. J. [...] w R., oznaczonego na mapie jako [...] oraz o przeprowadzeniu oględzin na ww. terenie. Wszczęcie postępowania, o którym mowa nastąpiło w związku ze wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., z których wynika, iż budynek [...] położony przy ul. J. [...] w R. nie został objęty postępowaniem, w którym wydano decyzję Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., pomimo objęcia tego budynku wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2000 r. W toku postępowania, o którym mowa wyżej decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] organ I instancji orzekł o braku podstaw do wydania decyzji opartej na art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38 poz. 229 ze zm.; dalej: "Prawo budowlane z 1974 r.") nakazującej rozbiórkę budynków usytuowanych na posesji przy ul. J. [...] w R. oznaczonych na mapie jako [...], [...], [...], [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zostało uchylone decyzją organu odwoławczego z dnia [...] czerwca 2012 r. Nr [...]. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał m. in., że budynek [...] znajdujący się częściowo na sąsiedniej posesji przy ul. J. [...] w R. również był objęty wnioskiem skarżącego z dnia [...] sierpnia 2000 r., a zatem organ powiatowy winien podjąć w sprawie tego budynku stosowne działania w ramach odrębnego postępowania. Z tego względu pismem z dnia [...] lipca 2012 r. organ I instancji zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie ww. budynku, a następnie w dniu [...] sierpnia 2012 r. przeprowadzone zostały oględziny. Ustalono, że na terenie ww. nieruchomości istnieje budynek gospodarczy o wymiarach 13,10 m x 4,85 m i wys. do okapu 2,45 m. Budynek tylną ścianą przylega do budynku znajdującego się na działce sąsiedniej o nr ew. [...]. Budynek jest własnością W. i J. O. Według oświadczenia J. O. budynek został wykonany w 1956 r. Natomiast według oświadczenia skarżącego budynek wykonano przed 1971 r. Decyzją z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] organ powiatowy orzekł o braku podstaw do wydania decyzji opartej na art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r., nakazującej rozbiórkę budynku usytuowanego na posesji przy ul. J. [...] w R. oznaczonego na mapie jako [...]. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone decyzją organu odwoławczego Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę, organ powiatowy w dniu [...] maja 2013 r. wydał postanowienie Nr [...], zobowiązujące W. i J. O. do przedłożenia powykonawczej inwentaryzacji technicznej wraz z oceną stanu technicznego omawianego obiektu. Po wykonaniu przez inwestorów nałożonego obowiązku, decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r., § 33 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie Nadzoru Urbanistyczno-Budowlanego (Dz. U. nr 8, poz.48 oraz z 1976r. nr 1, poz. 9), w związku z art. 103 ust. 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i 83 ust.1 Prawa budowlanego oraz art. 104 k.p.a. orzekł o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego usytuowanego na posesji przy ul. J. [...] w R. oznaczonego na mapie jako [...], będącego własnością W. i J. O. Uzasadniając organ powiatowy przedstawił dotychczasowy stan faktyczny sprawy wskazując, iż sporny obiekt został wybudowany przed 1 stycznia 1995 r., a zatem w sprawie właściwe jest zastosowanie regulacji ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. Przywołał brzmienie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz art. 103 ust. 2 Prawa budowalnego, wskazując, iż skutki samowoli budowlanej na gruncie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. należy oceniać w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie wydawania decyzji. Na podstawie informacji uzyskanych z Wydziału Architektury Urzędu Miasta w R. organ powiatowy ustalił, że działka nr ew. [...] nie jest objęta ustaleniami żadnego obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nadto nie ogłoszono również o przystąpieniu przez Gminę Miasta R. do sporządzenia planu miejscowego w odniesieniu do przedmiotowego terenu. Natomiast według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Radomia uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w Radomiu Nr 625/94 z dnia 21 kwietnia 1994 r. (Dz. Urz. Województwa Radomskiego Nr 9 poz. 81) przedmiotowy teren znajdował się w strefie MNR – strefa mieszkaniowa zagrodowa adaptacji i porządkowania istniejącego zainwestowania z dopuszczeniem realizacji zabudowy jednorodzinnej w enklawach zabudowy zagrodowej oraz w strefie MNS 1 – strefa mieszkaniowa kształtowania zespołów zainwestowania o średniej intensywności zabudowy. Plan ten przestał obowiązywać z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2003 r. Z kolei z pisma Urzędu Miejskiego w R. Wydziału Architektury z dnia [...] sierpnia 2012r. znak [...] wynika, że według "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy R." uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w R. Nr [...] z dnia 29 grudnia 1999 r., zmienionego uchwałą Rady Miejskiej w R. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. (nie stanowiącej prawa miejscowego) działka nr [...] znajduje się w strefie MN-zabudowa mieszkaniowa ekstensywna. Odkąd teren działek znajduje się w granicach administracyjnych miasta R. nie zostały ustalone warunki zabudowy dla przedmiotowego budynku. Organ powiatowy wskazał, iż powyższe przesądza, że przedmiotowy obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym, obowiązującym zarówno przed 2003 r., jak i aktualnie istniejącym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego jest przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę. Odnosząc się natomiast do drugiej przesłanki art. 37 ust.1 Prawa budowlanego z 1974 r. stwierdził, że budynek [...] usytuowany przy granicy działki, przylega do budynku [...] i [...] na sąsiedniej posesji. Funkcjonowanie przedmiotowej inwestycji w aktualnym kształcie nie powoduje zagrożenia dla życia i zdrowia przebywających w pobliżu osób, jak też nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków życiowych, jak i zdrowotnych dla otoczenia. Budynek gospodarczy nie należy do obiektów mających wpływ na środowisko, nie należy do budynków powodujących niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia. Jest obiektem służącym do zaspokajania bieżących potrzeb bytowych życia codziennego rodziny. Ponadto budynek ten nie ogranicza zabudowy działki sąsiedniej, to jest działki nr [...], albowiem przylega do budynku gospodarczego usytuowanego na sąsiedniej posesji, jak i nie powoduje niedopuszczalnego istotnego pogorszenia warunków zdrowotnych (nie emituje pyłów, gazów itp.), ani użytkowych dla otoczenia. Konkludując organ I instancji wskazał, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki określone w art. 37 ust.1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowiącym o przymusowej rozbiórce obiektu budowlanego. Jednocześnie podniósł, iż zgodnie z przedłożoną dnia [...] lipca 2013 r. powykonawczą inwentaryzacją budowlaną wraz z oceną stanu technicznego wykonaną przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane i legitymującego się aktualnym zaświadczeniem właściwej izby samorządu zawodowego, budynek gospodarczy w stanie obecnym nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, a także nie stwarza pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia. Stan techniczny budynku pozwala w stopniu wystarczającym na prawidłowe funkcjonowanie i bezpieczne użytkowanie, zgodnie z przeznaczeniem z jakim został on wybudowany. Dlatego też organ powiatowy stwierdził zdatność do użytku przedmiotowego obiektu i na podstawie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. udzielił pozwolenia na jego użytkowanie. Odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji złożył skarżący wnosząc m.in. o uchylenie tejże decyzji w całości i nakazanie rozbiórki co najmniej w części przedmiotowego budynku [...] znajdującego się na nieruchomości [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu powiatowego z dnia [...] listopada 2013 r. Uzasadniając uznał, iż udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego usytuowanego na posesji przy ul. J. [...] w R. oznaczonego na mapie jako [...] było właściwe. Powtórzył, iż z ustaleń organu powiatowego wynika, że działki o nr ew. [...] i [...] (poprzednio [...] i [...]) położone przy ul. J. w R. nie są objęte ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Według "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy R." ww. działki znajdują się w strefie MN-zabudowa mieszkaniowa ekstensywna. Według planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego R., zatwierdzonego uchwałą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1972 r. ww. tereny znajdowały się poza granicami administracyjnymi miasta R. Według planu zatwierdzonego uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w R nr [...] z dnia [...] października 1982 r. działki o nr ew. [...] i [...] znajdowały się w strefie H2-MW - projektowane osiedla mieszkaniowe wielorodzinne. Zgodnie z planem uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej w R. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1994 r. przedmiotowy teren znajdował się w strefie MNR - strefa mieszkaniowa zagrodowa adaptacji i podporządkowania istniejącego zainwestowania z dopuszczeniem realizacji zabudowy jednorodzinnej w enklawach zabudowy zagrodowej oraz w strefie MNS1 - strefa mieszkaniowa kształtowania zespołów zainwestowania o średniej intensywności zabudowy (pismo Urzędu Miejskiego w R. z dnia [...] sierpnia 2012 r.). Powyższe zdaniem organu odwoławczego przesądza, że w sprawie nie zaistniała przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Przedmiotowy obiekt odpowiada przepisom o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zarówno istniejącym w dacie jego budowy, jak i aktualnie istniejącemu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Nadto przedmiotowy obiekt nie zagraża życiu ludzi i mieniu, ani nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia i dlatego też nie zaszły podstawy do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Organ odwoławczy podniósł także, iż wprawdzie omawiany budynek ze względu na swoje usytuowanie nie spełnia warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jednakże zgodnie z ogólnie przyjętą linią orzecznictwa sądowo - administracyjnego dla zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. nie jest wystarczające samo naruszenie warunków technicznych. Zdaniem organów orzekających dalsze akceptowanie funkcjonowania przedmiotowej inwestycji objętej niniejszym rozstrzygnięciem w aktualnym kształcie nie powoduje zagrożenia dla życia i zdrowia przebywających w pobliżu osób, jak też nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych, jak i zdrowotnych dla otoczenia. W przypadku stwierdzenia przez organ braku podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz braku konieczności nałożenia obowiązków z art. 40 ww. ustawy, obowiązkiem organu jest zakończenie postępowania w sprawie samowoli budowlanej wydaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, która jest formą legalizacji samowoli budowlanej. Stosownie do brzmienia art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytkowania wykonanego obiektu, co – zdaniem organu odwoławczego – miało miejsce w omawianej sprawie. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r., skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wydanym rozstrzygnięciom skarżący zarzucił naruszenie prawa i jego interesu prawnego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia m. in., czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania administracyjnego, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Przedmiotem sprawy niniejszej jest kontrola legalności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 roku utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2013 roku w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego usytuowanego na posesji przy ul. J. [...] w R. oznaczonego na mapie jako [...], co do którego stwierdzono, że został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organów nadzoru budowlanego obu instancji sporny budynek został wzniesiony przed dniem 1 stycznia 1995 r., to jest przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (przywoływanej wyżej i określanej jako "Prawo budowlane"). Zgodnie z brzmieniem art. 103 ust. 2 tej ustawy przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, a do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Tym samym jak trafnie ustaliły organy w niniejszej sprawie, dotyczącej samowoli budowalnej zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W sytuacji bowiem zakończenia budowy przed dniem 1 stycznia 1995 r. i wobec treści art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz art. 65 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. brak jest podstaw do poszukiwania i zastosowania przepisów obowiązujących w dacie realizacji obiektu. Zgodnie bowiem z art. 65 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. przepisy ustawy stosuje się również do spraw wszczętych przed dniem wejścia jej w życie, a nie zakończonych decyzją ostateczną. Tym samym wobec decyzji ustawodawcy o zastosowaniu ustawy Prawo budowlane z 1974 r. wprost bez żadnych wyjątków, wobec odesłania do jej przepisów w sprawach dotyczących samowoli budowalnej przez art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. okoliczność czy budynek został wybudowany w 1956 r., czy też w innej dacie przed 1971 r., wobec przypadania tych dat przed 1 stycznia 1995 r. wskazuje na zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. (zob. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1711/11 LEX Nr 1361589). Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wobec wskazanego brzmienia mającego zastosowanie w niniejszej sprawie przepisu organy zobowiązane były do dokonania oceny zgodności spornego budynku z przepisami o planowaniu przestrzennym oraz występowania przesłanek wymienionych w punkcie 2 art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Zgodnie z uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie II OPS 2/13 : "Przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu |w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy." Z niekwestionowanych ustaleń organów obu instancji wynika, iż działki o nr ew. [...] i [...] położone przy ul. J. w R. nie są objęte ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organy ustaliły jednocześnie, iż według "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy R." działki te znajdują się w strefie MN-zabudowa mieszkaniowa ekstensywna. Według planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego R. zatwierdzonego uchwałą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1972 r. powyższe tereny znajdowały się poza granicami administracyjnymi miasta R., a według planu zatwierdzonego uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w R. nr [...] z dnia [...] października 1982 r. działki o nr ew. [...] i [...] znajdowały się w strefie H2-MW - projektowane osiedla mieszkaniowe wielorodzinne. Zgodnie z planem uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej w R. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1994 r. przedmiotowy teren znajdował się w strefie MNR - strefa mieszkaniowa zagrodowa adaptacji i podporządkowania istniejącego zainwestowania z dopuszczeniem realizacji zabudowy jednorodzinnej w enklawach zabudowy zagrodowej oraz w strefie MNS1 - strefa mieszkaniowa kształtowania zespołów zainwestowania o średniej intensywności zabudowy. W ocenie Sądu w świetle tych ustaleń należy podzielić stanowisko orzekających w niniejszej sprawie organów, że w sprawie tej nie zaistniała przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia, iż realizacja spornego budynku pozostaje w sprzeczności z przepisami o planowaniu przestrzennym. Za prawidłową należy też uznać ocenę organów co do braku podstaw do stwierdzenia przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Z przedstawionej przez W. i J. O. powykonawczej inwentaryzacji budowlanej wraz z oceną stanu technicznego budynku gospodarczego [...], sporządzonej przez projektanta posiadającego uprawnienia budowlane wynika, iż podlegający ocenie budynek w obecnym stanie nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, a także nie stwarza pogorszenia warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia. Stwierdzono także brak konieczności nałożenia obowiązków określonych w art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Słusznie zatem rozstrzygające w niniejszej sprawie organy uznały, iż są zobowiązane do zakończenia toczącego się postępowania w sprawie samowoli budowlanej poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie spornego budynku. W przypadku bowiem rozstrzygania na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. sprawy dotyczącej samowoli budowlanej decyzja o przymusowej rozbiórce może być wydana wyłącznie w przypadku wystąpienia przesłanek z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., w a przypadku wystąpienia przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy – braku możliwości ich usunięcia w trybie art. 40 Prawa budowalnego z 1974 r. Gdy nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 i 40 Prawa budowalnego z 1974 r. właściwym środkiem do zalegalizowania inwestycji jest orzeczenie o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie, którego podstawą jest art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. (por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie sygn. akt II OSK 1923/10 LEX Nr 1134706). Zgodnie bowiem z art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu, co następuje przez właściwy organ. W ocenie Sądu trafnie organy orzekające przyjęły, w oparciu o powyższe ustalenia, że przedmiotowy budynek gospodarczy jest zdatny do użytku, a w konsekwencji, że istnieją przesłanki do udzielenia pozwolenia na jego użytkowanie. Przedmiotowe ustalenie, wbrew stanowisku skarżącego, nie budzi wątpliwości Sądu, gdyż znajduje oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, właściwie ocenionym. Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego argumentów, iż udzielenie pozwolenia na użytkowanie spornego budynku jest wadliwe wobec wybudowania go w części na działce Nr [...], której skarżący jest współwłaścicielem, należy wskazać, iż okoliczność czy obiekt w całości znajduje się na działce W. i J. O., czy też częściowo na działce skarżącego nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Pozwolenie na użytkowanie nie przesądza bowiem o prawie własności do gruntu i nie ma bezpośredniego wpływu na ustalenie tych praw (zob. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie z dnia 4 listopada 1991 r. sygn. akt IV SA 927/91, LEX Nr 10822). Z tego też względu postępowanie w sprawie cywilnej (jak wskazuje skarżący, w sprawie [...] Sądu Rejonowego w R.) o odszkodowanie i eksmisję, dotyczącej także spornego w niniejszej sprawie budynku pozostaje bez wpływu na postępowanie w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Wobec braku wystąpienia powyższej przesłanki brak było podstaw do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie, o czym Sąd orzekł w postanowieniu z dnia 4 sierpnia 2014 r. Zakres niniejszego postępowania, o którym mowa wyżej, obejmujący dokonanie oceny wystąpienia wobec spornego obiektu przesłanek z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. nie wymaga łącznego prowadzenia tego postepowania z innymi, dotyczącymi innych budynków znajdujących się w sąsiedztwie budynku spornego. Tym samym prowadzenie niniejszego postępowania oddzielnie nie stanowi o wystąpieniu naruszeń przepisów prawa mających wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie. Zastrzeżenia skarżącego co do sposobu procedowania organów w niniejszej sprawie, co do sprawności postępowania, błędów w ustaleniach faktycznych, uniemożliwiania udostępnienia dokumentów, czy niekompletności akt zawarte w skardze i sformułowane w ogólny sposób nie pozwalają na precyzyjne odniesienie się do ich treści. Z uwagi na ustalenie przez organy stanu faktycznego sprawy w zakresie pozwalającym na dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji pozwala na stwierdzenie, iż zarzut co do błędów w ustaleniu stanu faktycznego nie zasługuje na uwzględnienie. Na prawidłowość zaskarżonej decyzji nie ma też wpływu czas trwania postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, a działając z urzędu, nie dopatrzył się również innych uchybień, które powodowałyby konieczność uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu powiatowego. Dlatego też, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło