VIII SA/Wa 424/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Krawczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2024 r. w Radomiu sprawy ze skargi J. D. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 12 marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej ze środków unijnych 1) uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie; 2) zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego J. D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pan J. D. (dalej: Skarżący lub Wnioskodawca) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Organ, Agencja lub ARiMR) dotyczące jego wniosku o przyznanie pomocy w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej" typ operacji "Rozwój przedsiębiorczości - rozwój usług związanych z rolnictwem i leśnictwem" objętego PROW na lata 2014-2020. Agencja odmówiła przyznania pomocy na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-202 (Dz.U. z 2022 r. poz. 2422 ze zmianami, dalej: ustawa wrow), z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 14 ust 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 listopada 2015 r w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Rozwój przedsiębiorczości - rozwój usług związanych z rolnictwem i leśnictwem" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w tworzenie i rozwój działalności pozarolniczej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015r. poz. 1843 ze zmianami, dalej: rozporządzenie). Uzasadniając to pismo, Agencja wskazała, że wezwała Skarżącego w trybie § 13 ust. 1 i 3 rozporządzenia do usunięcia braków wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Stwierdziła, że zgodnie z § 14 ust. 2 ww. rozporządzenia, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pomimo wezwania nie usunął braków w wyznaczonym terminie, Agencja wzywa ponownie ten podmiot, w formie pisemnej, do usunięcia braków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Zgodnie z § 14 ust. 2a ww. rozporządzenia jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy pomimo powtórnego wezwania nie usunął wszystkich braków wskazanych przez Agencję, Agencja nie przyznaje pomocy. Przepis art. 35 ust. 1 ustawy stosuje się odpowiednio. Wezwania Skarżącego do usunięcia braków wniosku nastąpiły dwoma pismami. Pismo z 10 maja 2023r. wysłane do Wnioskodawcy zostało - zdaniem Agencji - skutecznie doręczone Wnioskodawcy w dniu 19 maja 2023r., zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Wnioskodawca przysłał uzupełnienia lecz nadal wykazywały one uchybienia. W tej sytuacji ARiMR powtórnie wezwała Wnioskodawcę pismem [...] z dnia 07-09-2023r. do złożenia uzupełnień i wyjaśnień do wniosku o przyznanie pomocy. Na wyżej wymienione wezwanie Wnioskodawca przysłał uzupełnienia, ale wykazało ono uchybienia. Agencja w uzasadnieniu pisma szczegółowo wymieniła liczne braki wniosku. J. D. w skardze na omówione pismo zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 64 § 2 k.p.a. poprzez brak dokonania przez Organ, a tym samym wadliwe i nieskuteczne wezwanie strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku, a następnie błędne przyjęcie, że doszło do braku prawidłowego wypełnienia złożonego wniosku oraz biznesplanu - co skutkowało odmową przyznania pomocy skarżącemu; b) art. 40 k.p.a. w zw. z art. 39 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niedoręczenie pism stronie skarżącej (ani również jej pełnomocnikowi), co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego określonych przede wszystkim w art. 8 k.p.a. (zasada pogłębiana zaufania do władzy publicznej) oraz art. 10 § 1 k.p.a. (zasady czynnego udział strony w postępowaniu administracyjnym); c) art. 7 i 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz poprzez prowadzenie postępowania wbrew zasadzie budzenia zaufania uczestników' postępowania do władzy publicznej poprzez podjęcie czynności niezgodnej z prawem; d) art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez brak wezwania skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku w odniesieniu do innych wskazanych w zaskarżonym piśmie braków i uchybień, będących wynikiem wadliwego działania organów oraz nieudzielenie stronie pełnej i wyczerpującej informacji w zakresie wymaganych od niej dokumentów; e) art. 12 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób przewlekły, nierzetelny i niewnikliwy, co narusza zasadę szybkości postępowania. 2) naruszenie prawa materialnego, tj.: a) art. 34 ust. 2 ustawy wrow w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy tej ustawy w zw. z § 14 ust. 2a rozporządzenia polegające na błędnej, niewyczerpującej i niepełnej ocenie całego materiału dowodowego, w szczególności błędnym przyjęciu, iż skarżący ponownie został wezwany do uzupełnienia tych samych braków i uchybień podczas gdy czynności takie (w tym przedmiocie i zakresie) nie zaistniały uprzednio - co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do dokonania przez Organ błędnej odmowy udzielenia pomocy skarżącemu; b) art. 14 ust. 2a poprzez dokonanie błędnej wykładni polegającej na przyjęciu, iż podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy został powtórnie wezwany do usunięcia wszystkich braków wskazanych przez Agencję podczas gdy w zaskarżonym piśmie z dnia 12.03.2024r. wskazane braki i uchybienia w dokumentacji zostały wskazane skarżącemu po raz pierwszy. Podnosząc te zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego aktu oraz o przyznanie mu pomocy finansowej. Wniósł też o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od Organu na rzecz skarżącego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę ARiMR wniosła o jej oddalenie. Podniosła, że skoro wniosek był uzupełniany, a korespondencja wysyłana do Skarżącego była odbierana, to świadczy to o prawidłowym doręczeniu pism wzywających do usunięcia braków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści akt sprawy, w szczególności z treści wniosku złożonego przez skarżącego i z treści wezwań do usunięcia braków oraz potwierdzeń ich odbioru wynika nie budzący wątpliwości następujący stan faktyczny: Skarżący we wniosku, we wskazanym do tego miejscu na formularzu wniosku, w sposób jednoznaczny wskazał pełnomocnika. Tymczasem wezwania do usunięcia braków wniosku, na których skuteczne doręczenie powołuje się ARiMR były kierowane do Skarżącego na wskazany przez Skarżącego we wniosku adres do doręczeń Żadne z tych wezwań (jak wynika z poświadczeń odbioru) nie zostało odebrane ani przez Skarżącego, ani przez ustanowionego przezeń pełnomocnika. W potwierdzeniach odbioru zaznaczono, że wezwania zostały doręczone "dorosłemu domownikowi", jednak nie wiadomo, o czyjego domownika chodziło – wnioskodawcy czy jego pełnomocnika, nazwiska osób odbierających korespondencje są również inne niż nazwiska Wnioskodawcy i jego pełnomocnika. Zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy wrow do postępowań w sprawie przyznania pomocy stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące doręczeń i wezwań. Zgodnie z art. 40 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zmianami, dalej: k.p.a.), jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Zgodnie z art. 64 § 2 kpa wezwanie do usunięcia braków skierowane powinno być do ustanowionego pełnomocnika. Dlatego też Organ naruszył art. 64 § 2 k.p.a. w ten sposób, że wezwanie do usunięcia braków formalnych skierował do Skarżącego, a nie do jego pełnomocnika. Dopiero bowiem w przypadku nieuzupełnienia wspomnianego braku formalnego przez pełnomocnika, organ administracji publicznej mógłby ewentualnie rozważać wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Skoro tego nie uczyniono, zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydana przedwcześnie. Nie można domniemywać prawidłowości doręczenia na podstawie tego, że Skarżący lub inna osoba (podpisy nieczytelne, trudne do porównania z podpisem pełnomocnika wnioskodawcy na wnioski) próbował uzupełnić braki wniosku. Takie działanie organu narusza nie tylko art. 64 § 2 k.p.a., ale także podstawowe zasady postępowania administracyjnego określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, takie jak na przykład zasada zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.), a także zasada informowania stron (art. 9 k.p.a.), czy zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.). Dopiero przeprowadzenie postępowania bez naruszenia wskazanych przepisów postępowania, to jest z prawidłowym doręczeniem wezwań do usunięcia wniosku pozwoli na wydanie rozstrzygnięcia, które będzie podlegać merytorycznej ocenie sądu. Zważywszy jednak na stwierdzone naruszenia prawa procesowego Sąd zdecydował o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zmianami, dalej: p.p.s.a.). O kosztach postępowania, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając zwrot uiszczonego wpisu w kwocie 200 zł.