VIII SA/Wa 426/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-10-10

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał w sposób przekonujący, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie wnioskującej, a przedstawione przez skarżącego dowody i wyjaśnienia były niespójne i niewystarczające do pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku. Skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
J. P. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W uzasadnieniu podał trudną sytuację materialną, chorobę i dorywcze dochody. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku przedstawił dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty, w tym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego i zwolnieniu z kosztów sądowych w innej sprawie. Referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał wystarczająco swojej trudnej sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 10 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku J. P. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi J. P.L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania postanowienia postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- Wnioskiem z dnia 28 sierpnia 2017 r. J. P. L. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wyjaśnił, że ma ustanowioną rozdzielność majątkową z żoną, a poza tym nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Oświadczył, że jest obciążony chorobą [...], która ujawniła się w 2006 r., pracuje dorywczo, mieszka "pokątnie u rodziny lub obcych", z prac tych osiąga dochód [...] – [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku, podał, że nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy, nie posiada statusu osoby bezrobotnej, korzysta z ubezpieczenia żony (także bezrobotnej), a leczenie własne opłaca "ze swojej kieszeni". Oświadczył, że nie może przedłożyć zaświadczenia z właściwej jednostki ds. opieki społecznej o sytuacji rodzinnej, gdyż musiałby jechać do miejsca zamieszkania żony, a to wiązałoby się z utratą zarobku. Podał, że nie posiada rachunków bankowych oraz, że nie zbiera paragonów wskazujących na wysokość kosztów utrzymania. Do pisma załączył postanowienie komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego oraz postanowienie Sądu Rejonowego w [...] o zwolnieniu z kosztów sądowych w zakresie opłaty od pozwu. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W ocenie referendarza sądowego brak jest podstaw do pozytywnej oceny złożonego wniosku. Skarżący nie wykazał bowiem w sposób przekonujący, że istotnie nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Tymczasem brzmienie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, stosowana jest wyłącznie w przypadkach, gdy strona znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, przy czym ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie występującej z takim wnioskiem. Innymi słowy podstawą pozytywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o prawo pomocy może być wyłącznie rzeczywisty stan rodzinny, majątkowy i dochodowy strony ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Tymczasem skarżący poza przedłożeniem postanowienia o zwolnieniu z opłaty od pozwu, nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących na trudną sytuację materialną rodziny. Nie wykazał, by był osobą bezrobotną, by jego rodzina korzystała ze świadczeń pomocy społecznej, nie złożył żadnych dowodów (faktur za energię, gaz, wodę itp.) potwierdzających ponoszone koszty bieżącego utrzymania. W wyjaśnieniach skarżącego dotyczących sytuacji materialnej brak jest konsekwencji, z jednej bowiem strony wskazuje on, że jest osobą ubogą, bez majątku, by następnie twierdzić, że leczenie onkologiczne w ośrodkach w [...] i [...] finansuje z własnych środków zdobytych ciężką pracą fizyczną (pismo z dnia 27 września 2017 r.). Referendarzowi z urzędu znany jest fakt inicjowania przez skarżącego wielu postepowań sądowoadministracyjnych (sygn. akt VIII SA/Wa 86/14, VIII SA/Wa 583/15, VIII SAB/Wa 149/15, VIII SA/Wa 48-51/17) oraz składnia w sprawach po kilka wniosków o prawo pomocy z powoływaniem się na te same okoliczności, przy braku ich uprawdopodobnienia. Skarżący, wielokrotnie wzywany do uzupełnienia wniosków, mimo posiadanej wiedzy o konieczności wykazania okoliczności wskazujących na zasadność wniosku o prawo pomocy kolejny raz swoją postawą uniemożliwia obiektywną ocenę sytuacji materialnej i rodzinnej i jej wpływu na zdolność partycypowania w kosztach postępowania sądowego. Zauważyć po raz kolejny również należy, że skarżący pomija w aktualnie złożonym wniosku składnik majątku (grunty rolne) wykazywany w wnioskach w sprawie VIII SA/Wa 86/14 (K. 38 i K. 119), co do którego Sąd w postanowieniu z dnia 29 października 2015 r. stwierdził, że mógłby być on wykorzystywany w celu poprawy sytuacji materialnej. Skarżący znając stanowisko, co do obowiązku wiarygodnego przedstawienia informacji dotyczących sytuacji majątkowej, ponownie mimo inicjatywy dowodowej ze strony referendarza nie wykazał w sposób wiarygodny, że zasadne jest wobec niego zastosowanie instytucji prawa pomocy. W tej sytuacji mając na uwadze wysokość kosztów do jakich skarżący jest zobowiązany ([...] zł tytułem wpisu od skargi), charakter sprawy (odmowa sprostowania postanowienia w zakresie odmiany nazwiska) oraz dochód jaki skarżący osiąga uznano, że jest on w stanie wygospodarować niezbędną kwotę oraz, że wydatek ten nie spowoduje uszczerbku w jego utrzymaniu koniecznym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło