VIII SA/Wa 430/08
PostanowienieWSA w Warszawie2009-02-03
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej?Ratio decidendi
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, obejmującym jedynie ustanowienie adwokata, nawet jeśli strona jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Zwolnienie z mocy ustawy dotyczy jedynie opłat sądowych, a nie kosztów zastępstwa procesowego, które mogą stanowić znaczące obciążenie dla osoby o niewielkich dochodach.Stan faktyczny
U. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego. Skarżąca utrzymuje się z niskiej emerytury i zasiłku rodzinnego, samotnie wychowuje córkę i nie posiada majątku. Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jednocześnie wskazując, że skarżąca jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Zwrócono się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla U.M.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku U. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi U. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata 2. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla U.M. zam. ul. [...]
U. M. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto) oraz zasiłku rodzinnego w wysokości [...]zł. Samotnie wychowuje małoletnią córkę, na którą otrzymuje alimenty – [...] zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wyjaśniła, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Załączyła fakturę za gaz na kwotę 291 zł, fakturę za energię na kwotę 297 i 837 zł.
W myśl przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2002r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie natomiast z art. 245 § 1 – 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ).
Mając na uwadze ustalony stan faktyczny, co do sytuacji materialnej skarżącej stwierdzono, że uzasadnia ona przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca uzyskuje wprawdzie stały dochód jednakże jest on niewielki dla dwuosobowego gospodarstwa domowego. Biorąc pod uwagę wysokość kosztów związanych z bieżącymi opłatami, a także fakt, że córka skarżącej jest w wieku szkolnym uznano, że nie jest ona w stanie samodzielnie ponieść kosztów zastępstwa procesowego.
Jednocześnie podkreślić należy, że nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem skarżąca zwolniona jest z mocy ustawy z obowiązku ich ponoszenia. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej ( taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie ) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak, w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło