VIII SA/Wa 436/25
WyrokWSA w Warszawie2025-08-07
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Cezary Kosterna, Marek Wroczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na przedłużeniu okapów dachu i wysunięciu krawędzi połaci poza lico ściany budynku, stanowiące zmianę parametrów technicznych dachu, mogą być zakwalifikowane jako remont, czy też jako przebudowa wymagająca pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że roboty budowlane polegające na przedłużeniu okapów dachu i wysunięciu krawędzi połaci na odległość większą niż wynikało ze stanu poprzedniego, stanowiące zmianę parametrów technicznych dachu, nie mogą być zakwalifikowane jako remont, lecz jako przebudowa. Przebudowa taka, jeśli nie została poprzedzona pozwoleniem na budowę, stanowi samowolę budowlaną, uzasadniającą zastosowanie art. 50-51 Prawa budowlanego i nakazanie wykonania robót w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Okap dachowy nie może przekraczać granicy sąsiedniej działki bez zgody właściciela.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na sąsiadów obowiązek rozbiórki okapu dachu wystającego poza lico ściany budynku na działkę skarżącej. Skarżąca podnosiła, że roboty budowlane obejmujące przedłużenie okapów i wysunięcie połaci dachowych naruszają jej prawo własności i powodują zalewanie jej nieruchomości. Organy nadzoru budowlanego uznały te roboty za przebudowę wymagającą pozwolenia na budowę, której nie uzyskano, a okap narusza przepisy techniczne i granice działki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Marek Wroczyński, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Krawczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych oddala skargę.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "MWINB", "organ odwoławczy") decyzją z [...] kwietnia 2025 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418; dalej: "ustawa Prawo budowlane"), po rozpoznaniu odwołania A. R. (dalej jako: "skarżąca") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (dalej: "PINB", "organ I instancji") z [...] stycznia 2025 r. nr [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
Pismem z 15 października 2024 r. skarżąca zwróciła się do PINB w sprawie robót budowlanych wykonywanych w budynku mieszkalnym na działce nr ew. [...] położonej przy ul. P. [...] w J.. W związku z powyższym, na ww. nieruchomości w dniu 29 listopada 2024 r. przeprowadzone zostały przez organ I instancji czynności kontrolne. W ich trakcie ustalono, że na ww. działce usytuowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny. Budynek usytuowany w granicy z działką nr ewid. [...]. D. M. i I. M. - obecni właściciele oświadczyli, że budynek powstał ok. 100 lat temu. Powyższą nieruchomość zakupili w marcu 2023 r.
W kwietniu 2023 r. na istniejący dach pokryty blachą z powodu złego stanu położyli nową blachodachówkę i orynnowanie. Wody opadowe odprowadzane są na teren własnej posesji. Obróbka blacharska krawędzi ściany szczytowej stanowiąca element pokrycia dachowego od strony działki nr ewid. [...] wystaje poza lico ściany o ok. 15 cm. Wewnątrz budynku stwierdzono, że widoczne jest stare pokrycie dachu. Nie stwierdzono nawożenia ziemi i podniesienia terenu. Teren działek nr ewid. [...]
i [...] jest znacznie zróżnicowany wysokościowo, posiada spadki. Z wizualnej oceny wynika, że pas działki nr ewid. [...] wzdłuż granicy z działką nr ewid. [...] jest najniżej położonym fragmentem w obrębie budynków mieszkalnych. D. M. oświadczył do protokołu, że wcześniejszy brzeg pokrycia dachu także wystawał poza obrys budynku. Z kolei skarżąca oświadczyła do protokołu, że pokrycie dachu od strony działki nr ewid. [...] nie wystawało poza ścianę budynku. Obecnie wystaje ok. 20 cm na co właściciele nie uzyskali jej zgody. Spadek obróbki blacharskiej jest
w kierunku działki nr ewid. [...] a nie w stronę dachu. Wody opadowe zalewają nieruchomość skarżącej. Z wystających elementów dachu woda ścieka na jej działkę. Skarżąca oświadczyła, że nie zezwalała aby jakikolwiek element dachu
i budynku wychodził nad jej działkę. Kilkukrotnie zwracała uwagę aby sąsiedzi usunęli wystające elementy dachu i rynny spustowe, jednak tego nie uczynili. Do protokołu załączono dokumentację zdjęciową.
Pismem z 12 grudnia 2024 r. PINB poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w miejscowości J. oraz o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a.
Decyzją nr [...] z [...] stycznia 2025 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, nałożył na D. M. i I. M. obowiązek wykonania w terminie do dnia [...] sierpnia 2025 r. robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na działce nr ew. [...] w miejscowości J., polegających na rozbiórce okapu dachu wystającego poza lico ściany budynku od strony działki nr ew. [...]. Przedmiotowa przebudowa, zdaniem organu I instancji, wymagała uzyskania przez inwestora stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Odwołanie od ww. rozstrzygnięcia złożyła skarżąca, wnosząc o jego zmianę
i poszerzenie zakresu wydanej decyzji o nakazanie usunięcia wszystkich elementów dachu, które wychodzą poza granicę działki nr ewid. [...] oraz zmianę położenia rynien, co spowoduje zmniejszenie oddziaływania na działkę sąsiednią, tj. działkę nr ewid. [...]..
Pismem z [...] marca 2025 r. MWINB zwrócił się do Starostwa Powiatowego
w R. z zapytaniem, czy w latach 2022-2023 wydano decyzję
o pozwoleniu na budowę, bądź dokonywano zgłoszenia robót budowlanych dotyczących działki nr ewid. [...] w miejscowości J.. Starostwo Powiatowe
w R. odpowiedzi udzieliło pismem z 28 marca 2025 r., informując, że według dostępnych rejestrów w Wydziale Budownictwa i Architektury Starosta R. nie zatwierdzał projektu budowlanego i nie udzielał pozwolenia na budowę oraz nie przyjmował zgłoszenia na ww. działce we wskazanych latach.
W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z [...] kwietnia 2025 r. MWINB, po przestawieniu stanu sprawy, wskazał, że zaskarżona decyzja organu I instancji, wydana w oparciu o treść art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, jest prawidłowa, zaś argumenty odwołania pozostają bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. Przytoczył brzmienie art. 28 ust. 1 oraz art. 29 ust. 3 pkt 1a ww. ustawy. Podniósł, że roboty budowlane wykonane na dachu budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] stanowiły przebudowę przegrody zewnętrznej, jednocześnie na ich skutek doszło do zmiany parametrów technicznych dachu - zwiększono wymiary połaci wystających poza krawędzie ścian. MWINB podkreślił, że w toku prowadzonego postępowania nie przedstawiono żadnych dokumentów mogących potwierdzić wywiązanie się z obowiązku dokonania zgłoszenia, co potwierdziło Starostwo Powiatowe w R. w piśmie z 28 marca 2025 r.
Zdaniem organu odwoławczego, PINB prawidłowo ustalił, że na gruncie niniejszej sprawy mamy do czynienia z przebudową dachu budynku mieszkalnego, przytaczając przy tym treść art. 3 pkt 7a i pkt 89 ustawy Prawo budowlane. W ocenie MWINB wykonane roboty polegające na przedłużeniu okapów dachu oraz wysunięciu krawędzi połaci na odległość większą niż to wynikało ze stanu poprzedniego wykraczają poza zakres remontu w powyższym rozumieniu. A zatem wobec wykonanych samowolnie robót budowlanych polegających na przebudowie słusznie wdrożono postępowanie w trybie art. 50 - 51 ww. ustawy.
W dalszej części MWINB przytoczył treść art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 7 ustawy Prawo budowlane. Wyjaśnił, że celem postępowania opartego na art. 51 ww. ustawy jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa,
a w szczególności z przepisami Prawa budowlanego, czy też przepisami techniczno - budowlanymi, jednocześnie przytaczając orzecznictwo sądów administracyjnych
w tym zakresie. Następnie wskazał, że sporne roboty budowlane w aktualnym kształcie (tzn. wysunięcie krawędzi połaci dachowych na ok. 15 cm poza lico ściany szczytowej budynku na teren działki nr ewid. [...]) są niezgodne z przepisami, co uzasadnia ingerencję organu nadzoru budowlanego. Organ odwoławczy zauważył, że obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie dopuszczają oraz nie przewidują możliwości realizacji okapu dachowego z przekroczeniem granicy sąsiedniej działki. W ramach postępowania naprawczego organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest badać, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W omawianej sprawie I. i D. M. nie posiadają prawa do dysponowania nieruchomością o nr ewid. [...] położonej w miejscowości J. na cele budowlane w zakresie wystającego na tą działkę okapu, bowiem skarżąca nie wyraziła zgody w ww. zakresie. Potwierdza to treść pisma z 15 października 2024 r., w którym właścicielka działki o nr ew. [...] wskazała, że przed rozpoczęciem remontu dachu i montażem orynnowania właściciele budynku zostali przez nią poinformowani, że nie wyraża ona zgody aby jakiekolwiek elementy tego budynku wychodziły na teren jej nieruchomości. Tym samym brak jest możliwości pozostawienia dokonanej inwestycji w aktualnym kształcie. Zdaniem MWINB wykonanie robót, o których mowa w sentencji decyzji umożliwi doprowadzenie przebudowy dachu do stanu zgodnego z prawem.
MWINB podniósł także, że PINB, wydając swoje rozstrzygnięcie w oparciu
o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, umożliwił inwestorom doprowadzenie ww. inwestycji do stanu pozostającego w zgodności z prawem. Nałożenie na D. M. i I. M. obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia przedmiotowej inwestycji do stanu zgodnego z prawem jest rozwiązaniem uzasadnionym nie tylko przez przepisy prawa, lecz również ma swoje oparcie w zaistniałym stanie faktycznym.
Odnosząc się do argumentów odwołania, MWINB zauważył m.in., że nie mogą one skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu I instancji. Z akt sprawy wynika, że sporny budynek posiadał rynny od strony działki nr ewid. [...].
Organ odwoławczy wskazał, że z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 29 listopada 2024 r. wynika, że "wody opadowe odprowadzane są na teren własnej posesji", co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja zdjęciowa.
W ocenie MWINB ciężar udowodnienia pewnych kwestii spoczywa nie tylko na organie ale również na podmiocie, który wywodzi z tych okoliczności określone skutki. Jeżeli organy nadzoru budowlanego wyprowadziły określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych i nienasuwających zastrzeżeń dowodów (ustalenia dokonane podczas czynności kontrolnych), to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia skutecznego kontrdowodu z inicjatywy strony kwestionującej te ustalenia.
Organ odwoławczy wskazał również, że protokół kontroli jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W ocenie organu odwoławczego, zgromadzony do tej pory materiał dowodowy nie wskazuje na zaistnienie podstaw do nakładania obowiązków w zakresie orynnowania spornego budynku. Organowi I instancji nie można zatem zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy.
W ramach prowadzonego postępowania w niniejszej sprawie powiatowy organ nadzoru budowlanego wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy jak również dokonał oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami zawartymi w k.p.a.
W skardze na decyzję MWINB z [...] kwietnia 2025 r. skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. 80 k.p.a. poprzez złą ocenę materiału dowodowego oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 50-51 ustawy Prawo budowlane i § 11 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB z [...] stycznia 2025 r., o zobowiązanie organów do wydania nakazu rozbiórki okapu dachu wystającego poza lico ściany budynku od strony działki nr ewid. [...], usunięcie wysuniętego na jej działkę dachu
z przodu i z tyłu budynku, usunięcie orynnowania (rynien i rur spustowych) znajdującego się bezpośrednio przy granicy działki nr ewid. [...] oraz nakazanie odprowadzania wód opadowych z rynny znajdującej się z przodu budynku na teren działki nr ewid. [...].
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ orzekający w sprawie dokonał niewłaściwej oceny okoliczności faktycznych zgodnie z art. 80 k.p.a. oraz nie doprowadził wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, wskazując taki zakres robót, który to umożliwi - w związku z art. 50-51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Wskazała, że roboty budowlane w aktualnym kształcie, tzn. zamontowanie rynien (rur spustowych) bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką nr ewid. [...] niekorzystnie oddziałuje na jej teren powodując jej zalewanie co narusza § 11 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Skarżąca wskazała na zapisy z protokołu kontroli z 29 listopada 2024 r.,
z którego wynika jedynie, że D. M. zeznał, iż "Wody opadowe odprowadzane są na teren własnej posesji" - czego zdecydowanie nie potwierdza znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja zdjęciowa, którą we własnym zakresie skarżąca aktywnie gromadziła, a która to przemawia za jej racjami oraz odbyta wizja lokalna. Zauważyła, że w protokole kontroli z 29 listopada 2024 r., już po podpisaniu go przez skarżącą, zostały naniesione zmiany, o których nie została ona poinformowana. Zmiany te dotyczą długości obróbki blacharskiej wystającej poza lico ściany. Przed zmianą było to 5 cm - a po zmianach już 15 cm.
W ocenie skarżącej, z akt sprawy jasno wynika, że sporny budynek nie posiadał rynny z tyłu od strony działki nr ew. [...], a ta znajdująca się z przodu była urwana i cała przerdzewiała, co powodowało, że wody opadowe spływały na całej długości ściany. W protokole stwierdzono, że "Teren działek nr ew. [...] i [...] jest znacznie zróżnicowany wysokościowo. Posiada spadki. Z wizualnej oceny wynika, że pas działki [...] wzdłuż granicy z działką [...] jest najniżej położonym fragmentem w obrębie budynków mieszkalnych". Oznacza to, że nie ma fizycznej możliwości - aby wody opadowe naturalnie spływały pod górę na działkę nr ewid. [...] tylko płyną zgodnie z pochyleniem terenu na działkę nr ewid. [...]. Przedstawione w toku postępowania dowody, tj. zdjęcia (wraz z opisem), nagrania wideo oraz wizja lokalna potwierdzały, że miało to istotny wpływ na treść podejmowanego rozstrzygnięcia. Zgromadzony do tej pory materiał dowodowy wskazywał na zaistnienie podstaw do nakładania obowiązków również w zakresie orynnowania spornego budynku, czego organ nie uczynił.
W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 12 czerwca 2025 r., stanowiącym uzupełnienie skargi skarżąca wskazała, że inwestorzy całkowicie zignorowali jej uwagi odnośnie braku zgody na to, żeby jakikolwiek element ich budynku wychodził na teren nieruchomości skarżącej i braku zgody na montaż orynnowania od strony działki skarżącej. Inwestorzy cały czas dążą do tego, aby realizować swoje pomyły odnośnie remontu budynku nie zwracając przy tym uwagi na brak wymaganych zgód sąsiadów
i zgodności z przepisami prawa.
Pismem z 30 lipca 2025 r. inwestorzy jako uczestnicy postępowania przedstawili swoje stanowisko w sprawie. Podnieśli m.in., że od momentu zakupu nieruchomości skarżąca wielokrotnie, bez ich zgody, wchodziła na teren ich posesji np. samowolne malowanie ogrodzenia które z zostało przez nią wbite bezpośrednio w ścianę ich budynku. Odnosząc się do kwestii decyzji PINB wskazali, że zamierzają się do niej zastosować, gdyż mają świadomość, że w toku sprawy nie wszystkie działania zostały przez nich przeprowadzone w sposób idealny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych
i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) - dalej "p.p.s.a."
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.
Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo
w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi skarżąca uczyniła decyzję MWINB utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji nakładającą na uczestników niniejszego postępowania – inwestorów obowiązek wykonania w terminie do dnia 30 sierpnia 2025 r. robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] w miejscowości J., polegających na rozbiórce okapu dachu wystającego poza lico ściany budynku od strony działki nr ewid. [...].
Jak wynika z akt sprawy, właściwy organ architektoniczno - budowalny nie zatwierdzał projektu budowlanego i nie udzielał pozwolenia na budowę oraz nie przyjmował zgłoszenia na ww. działce. Przedmiotowa przebudowa wymagała zaś uzyskania przez inwestorów stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę. Roboty budowlane wykonane na dachu budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] stanowiły bowiem przebudowę przegrody zewnętrznej, jednocześnie na ich skutek doszło do zmiany parametrów technicznych dachu - zwiększono wymiary połaci wystających poza krawędzie ścian.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu organy nadzoru budowalnego obu instancji prawidłowo ustaliły, że na gruncie niniejszej sprawy mamy do czynienia
z przebudową dachu budynku mieszkalnego. Wykonane roboty polegające na przedłużeniu okapów dachu oraz wysunięciu krawędzi połaci na odległość większą niż to wynikało ze stanu poprzedniego niewątpliwie wykraczają bowiem poza zakres remontu w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane. Wobec więc wykonanych samowolnie robót budowlanych polegających na przebudowie słusznie organ I instancji wdrożył postępowanie w trybie art. 50 - 51 ww. ustawy. Celem postępowania opartego na art. 51 ustawy Prawo budowlane jest bowiem doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa, a w szczególności
z przepisami Prawa budowlanego, czy też przepisami techniczno - budowlanymi.
Trafnie przy tym zauważył organ odwoławczy, że zgodnie z art. 3 pkt 7a ustawy Prawo budowlane przebudowa definiowana jest "jako wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego". Zakres wykonanych przez inwestorów robót budowlanych nie pozwala więc na zakwalifikowanie ich jako prac remontowych. Jak stanowi bowiem art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane: "Ilekroć w ustawie jest mowa o remoncie należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym". Jeżeli zatem w wyniku wykonywanych robót budowlanych nastąpi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem parametrów charakterystycznych dla kształtu całego obiektu budowlanego, mamy do czynienia z przebudową. Jeżeli zaś wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegać będzie jedynie na odtworzeniu stanu pierwotnego, nie będąc bieżącą konserwacją, będzie to remont.
Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 ustawy Prawo budowlane, będący podstawą na której organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcia, stanowi z kolei że: "Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia,
o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania." Zgodnie zaś z ust. 7 tego przepisu: " Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane,
w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane
w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1".
Zgodzić się należy z organami obu instancji, że sporne roboty budowlane
w aktualnym kształcie, tj. wysunięcie krawędzi połaci dachowych na ok. 15 cm poza lico ściany szczytowej budynku na teren działki nr ewid. [...] są niezgodne
z przepisami, co uzasadnia ingerencję organu nadzoru budowlanego. Obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie dopuszczają oraz nie przewidują możliwości realizacji okapu dachowego
z przekroczeniem granicy sąsiedniej działki. W ramach postępowania naprawczego organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest zaś badać, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że inwestorzy nie posiadają prawa do dysponowania nieruchomością o nr ewid. [...] położonej w miejscowości J. na cele budowlane w zakresie wystającego na tą działkę okapu, bowiem skarżąca nie wyraziła zgody w ww. zakresie. Tym samym brak jest możliwości pozostawienia dokonanej inwestycji w aktualnym kształcie. Wykonanie z kolei robót, polegających na rozbiórce okapu dachu wystającego poza lico ściany budynku od strony działki nr ewid. [...] umożliwi doprowadzenie przebudowy dachu do stanu zgodnego
z prawem.
Z akt sprawy wynika również, że sporny budynek posiadał rynny od strony działki nr ewid. [...] co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja zdjęciowa. Z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 29 listopada 2024 r., a co istotne w sprawie - podpisanego przez skarżącą bez żadnych uwag, wynika z kolei, że wody opadowe odprowadzane są na teren własnej posesji inwestorów. Protokół kontroli jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony
w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi zaś dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
Słusznie wskazał organ odwoławczy, że ciężar udowodnienia pewnych kwestii spoczywa nie tylko na organie ale również na podmiocie, który wywodzi z tych okoliczności określone skutki. Jeżeli zaś organy nadzoru budowlanego wyprowadziły określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych i nienasuwających zastrzeżeń dowodów niekwestionowanych w toku postępowania administracyjnego
a dokonanych podczas czynności kontrolnych, to skuteczne ich zakwestionowanie wymagało przeprowadzenia skutecznego kontrdowodu z inicjatywy strony kwestionującej te ustalenia. Takiego kontrdowodu w toku postępowania administracyjnego obecnie kontrolowanego przez Sąd skarżąca jednak nie przedstawiła.
W konsekwencji uznać należy, że zgromadzony w toku postępowania administracyjnego przed organami nadzoru budowlanego obu instancji materiał dowodowy nie wskazuje na zaistnienie podstaw do nakładania obowiązków
w zakresie orynnowania spornego budynku. Ze znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy fotografii jednoznacznie bowiem wynika, że rynny znajdują się na budynku stanowiącym własność uczestników postępowania. Skoro zaś, jak twierdzi skarżąca, zamontowanie przedmiotowych rynien (rur spustowych) bezpośrednio przy granicy z działką skarżącej, niekorzystnie oddziałuje na teren tej działki, powodując jej zalewanie, może ona wystąpić na podstawie stosownych przepisów prawa cywilnego do sądu powszechnego z powództwem o usunięcie tych immisji. Kwestia ta nie znajduje się natomiast w kompetencji organów nadzoru budowlanego.
W związku z tym, w ocenie Sądu, organom obu instancji nie można zatem zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W ramach prowadzonego postępowania w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, jak również dokonały oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami zawartymi
w k.p.a.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak
w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło