VIII SA/Wa 439/09

WyrokWSA w Warszawie2009-10-21

Skład orzekający: Marek Wroczyński, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Włodzimierz Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która korzysta z lokali na zasadzie użyczenia, posiada interes prawny uzasadniający jej status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmiany sposobu użytkowania tych lokali?
Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością korzystająca z lokali na zasadzie użyczenia nie posiada interesu prawnego, który uzasadniałby jej status strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmiany sposobu użytkowania tych lokali. Interes prawny musi wynikać z przepisu prawa materialnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu, a samo korzystanie z lokalu nie tworzy takiego interesu. W związku z tym, umorzenie postępowania odwoławczego przez organ II instancji było prawidłowe.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał A. B. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania pięciu pomieszczeń w budynku z biurowo-socjalnych i magazynowych na mieszkalne i gospodarcze, stwierdzając samowolę budowlaną polegającą na zmianie sposobu użytkowania. A. B., działając jako Prezes Zarządu firmy "[...]" Sp. z o.o., złożył odwołanie od tej decyzji, wnosząc o umożliwienie dotychczasowego sposobu użytkowania do czasu przeniesienia firmy do innego lokalu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że firma nie jest stroną postępowania, ponieważ nie posiada interesu prawnego. A. B. złożył skargę do WSA, domagając się przedłużenia możliwości prowadzenia działalności gospodarczej przez firmę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. B.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Protokolant Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2009 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu oddala skargę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w m. R. nakazał A. B. – właścicielowi segmentu mieszkalnego w zabudowie szeregowej, zlokalizowanego na posesji przy ul. [...] w R. przywrócić poprzedni sposób użytkowania pięciu pomieszczeń w tym budynku tj. z biurowo-socjalnych i magazynowych Firmy ,,[...]" Spółka z o.o. z siedzibą w tym budynku na mieszkalne i gospodarcze. Podstawą wydania niniejszej decyzji było stwierdzenie samowoli budowlanej dokonanej przez A.B. polegającej na zmianie sposobu użytkowania segmentu budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej. Właściciel budynku, mimo wydania postanowienia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującego wstrzymanie użytkowania obiektu jako pomieszczeń biurowo-socjalnych i magazynowych oraz zobowiązującego do przedłożenia stosownych dokumentów, obowiązków tych nie wykonał. W tej sytuacji organ nadzoru budowlanego wydał decyzję o przywróceniu poprzedniego stanu użytkowania. Odwołanie od tej decyzji w imieniu [...] Sp. z o.o. złożył Prezes Zarządu A.B. Nie kwestionując ustaleń faktycznych i merytorycznej zasadności skarżonej decyzji wnosił o umożliwienie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu do czasu przeniesienia firmy do innego lokalu. Rozpoznając to odwołanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] na podstawie art. 138 §1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie odwoławcze. Organ II instancji stwierdził, że zgodnie z art. 127 § 1 Kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Z przepisu art. 28 Kpa wynika, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W konsekwencji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że stroną niniejszego postępowania jest osoba fizyczna A.B. natomiast firma [...] Sp. z o. o. nie mająca interesu prawnego nie jest stroną tego postępowania co musiało skutkować umorzeniem postępowania odwoławczego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył A.B. W skardze prosił o przedłużenie możliwości prowadzenia działalności gospodarczej przez firmę ,,[...]" Sp. z o.o. na posesji przy ul. [...] w R. do czasu przeniesienia firmy do nowej siedziby. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi wnosił jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 2169 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.). Uwzględnienie skargi następuje jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły co skutkowało oddaleniem skargi. Zgodnie z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego ,, Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Orzecznictwo sądów administracyjnych przyjmuje, że cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy. Interes prawny powinien wynikać z określonego przepisu prawnego prawa materialnego, odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest taką sytuację, w której podmiot może być nawet bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak to zainteresowanie nie znajduje oparcia w przepisach prawa, mających stanowić podstawę podejmowanych przez organ administracji czynności. W tej sytuacji należy uznać, że firma [...] Sp. Z o.o. korzystająca z przedmiotowych lokali na zasadzie użyczenia nie posiada żadnych praw, które mogły by uczynić z niej stronę postępowania administracyjnego w przedmiocie sposobu użytkowania pomieszczeń A.B. w budynku na posesji przy ul. [...] w R. Stanowisko to znajduje oparcie w następującym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego: Wyrok z dnia 23 maja 1994 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie I SA 979/93 ,,Wobec tego, że komunalizacja dotyczy wyłącznie prawa własności, podmioty praw obciążających komunalizowane nieruchomości nie mogą co do zasady być uznane za strony postępowania komunalizacyjnego, które nie dotyczy bezpośrednio ich praw lub obowiązków (art. 28 k.p.a.). ONSA 1995/1/50", wyrok NSA W-wa 2008.06.12 SK 650/07 1. W sprawach związanych z samowolą budowlaną o tym, czy danej osobie przysługuje status strony, rozstrzygać należy na zasadach ogólnych, to jest na podstawie art. 28 k.p.a. 2. W sprawach dotyczących nieruchomości gruntowych należących do spółdzielni mieszkaniowych spółdzielnie te, jako podmioty, którym przysługuje prawo własności lub wieczystego użytkowania, mają uprawnienia strony w postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia na budowę. Spółdzielnie te są też reprezentantami interesów swoich członków, którzy ze względu na ograniczone prawo rzeczowe do lokali mieszkalnych mają jedynie interes faktyczny, co oznacza, że nie mają one przymiotu strony.". Najbardziej reprezentatywny dla sprawy będącej przedmiotem rozpoznania jest wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2007r. w sprawie I OSK 791/06 LEX nr 329119, w którym stwierdził, że,, Przepisy Kodeksu cywilnego o użytkowaniu, nie legitymują użytkowników nieruchomości do występowania do organów administracji publicznej z jakimkolwiek żądaniem, co do statusu własnościowego użytkowanej przez siebie nieruchomości. Mówiąc innymi słowy, przepisy te w żadnym zakresie nie mogą stanowić podstawy prawnej decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczych." Wobec powyższego należy stwierdzić, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 Kpa umarzająca postępowanie odwoławcze była prawidłowa. Nie można zgodzić się z twierdzeniem zaprezentowanym przez Skarżącego podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, iż w istocie odwołanie składał we własnym imieniu a nie w imieniu spółki. Przeczy temu fakt złożenia odwołania na firmowym papierze spółki, podpisania go przez Prezesa Zarządu spółki i działanie w jej interesie. Nie można przy tym pominąć tego, że decyzja została wydana wobec osoby fizycznej a więc nie powinno być wątpliwości kto ewentualnie mógł odwołanie składać. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło