VIII SA/Wa 440/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2019 r. w Radomiu sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...]. Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2019 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R.(dalej: "organ odwoławczy", "SKO", "Kolegium"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a."), utrzymało w mocy decyzję z [...] marca 2019 r. znak: [...] wydaną przez Prezydenta Miasta R. (dalej: "organ I instancji") w części dotyczącej odmowy J. P. (dalej: "wnioskodawczyni", "strona", "skarżąca") prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka, wnioskowanego na M. Z.. Decyzja zapadła na tle następującego stanu faktycznego i prawnego: Wnioskiem z [...] lutego 2019 r. strona zwróciła się do organu I instancji o przyznanie zasiłku rodzinnego na okres od [...] lutego 2019 r. do [...] października 2019 r. oraz dodatku z tytułu urodzenia dziecka na rzecz córki M.Z.. Podała, że w skład jej rodziny wchodzą: wnioskodawczyni, konkubent P. Z. oraz córka M. Z.. Decyzją z [...] marca 2019 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 2 pkt 1, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art.8, art. 9, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24 ust. 1-2, art. 25, art. 26 ust. 1-2, art. 32 ust. 1d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. 2018 poz. 2220; dalej: "u.ś.r.") orzekł o przyznaniu skarżącej świadczenia rodzinnego w formie zasiłku rodzinnego na dziecko do 5 lat – M. Z., w kwocie [...] zł miesięcznie, na okres od [...] lutego 2019 r. do [...] października 2019 r. oraz odmówił skarżącej prawa do świadczenia w okresie zasiłkowym 2018/2019, tj. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka, wnioskowanego na M. Z.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał m.in., że dochód rodziny skarżącej z roku bazowego 2017 w przeliczeniu na osobę wynosi [...]zł, a zatem kryterium dochodowe do przyznania zasiłku rodzinnego zostało spełnione. Dalej przywołał przepis art. 9 ust. 6 i 7 u.ś.r., podnosząc, że dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu. Zauważył, że z załączonej dokumentacji wynika, iż skarżąca nie posiada właściwego zaświadczenia lekarskiego, gdyż brak jest dokumentacji potwierdzającej, że świadczenia medyczne na rzecz ciężarnej były udzielone w drugim trymestrze ciąży. Z tego względu, zdaniem organu I instancji wnioskodawczyni nie spełnia przesłanek do przyznania tego świadczenia. Odwołanie od powyższej decyzji, w części dotyczącej odmowy prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka, złożyła skarżąca. Nie zgadzając się z wydanym w tym zakresie rozstrzygnięciem, podniosła, że drugi trymestr ciąży prowadzony miała w [...], ponieważ w tym okresie tam przebywała, tam chodziła do lekarza. Nadto wskazała, że posiada całą dokumentację lekarską prowadzenia ciąży. Nie wie co naprawdę jest przyczyną odmowy świadczeń. Kolegium, w uzasadnieniu wskazanej na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzji z [...] kwietnia 2019 r. przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Przytoczyło brzmienie art. 9 ust. 1, 3, 6, 7 i 8 u.ś.r. Wskazało, że w art. 9 ust. 1 i 3 u.ś.r. przewidziano finansowe wsparcie dla rodzin poprzez przyznanie jednorazowo dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka w wysokości 1000 zł. Jednocześnie jednak, przyznanie tej pomocy zostało uzależnione od spełnienia warunku, polegającego na obowiązku pozostawania kobiety pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu (art. 9 ust. 6 u.ś.r.). Jak sprecyzowano w art. 9 ust. 7 u.ś.r., pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem wystawionym przez położną. Organ odwoławczy zauważył także, że obowiązek poddania się badaniu w każdym trymestrze ciąży wynika z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14 września 2010 r. w sprawie formy opieki medycznej nad kobietą w ciąży, uprawniającej do dodatku z tytułu urodzenia dziecka oraz wzoru zaświadczenia potwierdzającego pozostawanie pod tą opieką (Dz. U. z 2010 r., Nr 183, poz.1234; dalej jako "rozporządzenie"). W § 2 pkt 2 rozporządzenia zapisano bowiem, że świadczenia zdrowotne udzielane są kobiecie co najmniej raz w każdym trymestrze ciąży. Z powyższego Kolegium wywiodło, że rodzic, który chce nabyć prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka, musi oprócz innych dokumentów złożyć zaświadczenie od lekarza albo położnej (którego wzór został określony w rozporządzeniu) o tym, że matka dziecka zgłosiła się do ginekologa nie później niż w 10 tygodniu ciąży oraz zaświadczenie potwierdzające, że kobieta w ciąży co trzy miesiące poddawała się przynajmniej jednemu z obowiązkowych badań przy czym w formularzu, oprócz wskazania, od którego tygodnia była objęta opieką, muszą też być podane daty odbycia trzech badań. Dokonując analizy akt sprawy SKO wskazało, że w aktach organu I instancji znajduje się zaświadczenie (zgodne z wzorem określonym w rozporządzeniu) z [...] stycznia 2019 r. podpisane przez położną, z którego wynika, że skarżąca pozostawała pod opieką medyczną od 5 tygodnia ciąży do porodu, a świadczenia zdrowotne zostały udzielone w pierwszym i trzecim trymestrze ciąży, natomiast nie zostały one udzielone w drugim trymestrze. Stwierdziło zatem, że świadczenia zdrowotne nie zostały udzielone skarżącej w drugim trymestrze ciąży, a tym samym nie został spełniony warunek umożliwiający przyznanie wnioskowanego świadczenia. Jednocześnie Kolegium podniosło, że przedstawione przez skarżącą badanie przeprowadzone w L. [...] sierpnia 2018 r. dotyczy pierwszego trymestru ciąży. Zdaniem organu odwoławczego, dokument medyczny z [...], przetłumaczony przez tłumacza przysięgłego języka [...], potwierdzający wynik badania skarżącej jest niewystarczającym dokumentem uprawniającym do nabycia wnioskowanego świadczenia. Jest on bowiem niezgodny z wzorem określonym w rozporządzeniu i nie stanowi dowodu w sprawie. Matka przebywająca w czasie ciąży za granicą może nabyć prawo do ww. świadczenia tylko w sytuacji, gdy uzyska od polskiego lekarza lub położnej potwierdzenie na wymienionym wyżej druku, że znajdowała się pod opieką medyczną nie później niż od 10 tego tygodnia ciąży i poddała się wymaganym przepisami badaniom w każdym trymestrze ciąży. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję organu odwoławczego z [...] kwietnia 2019 r. wywiodła skarżąca, nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem. W uzasadnieniu skarżąca podniosła m.in., że systematycznie chodziła do lekarza i robiła badania, a drugi trymestr ciąży prowadziła w [...], ponieważ w tym okresie tam przebywała. Nadto wskazała, że posiada książkę ciążową w języku [...], która zawiera informację o wszystkich badaniach i wizytach. Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie jej sprawy. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku przez Sąd, skarżąca okazała książkę przebiegu ciąży w języku [...]. Nadto podniosła, że w drugim trymestrze ciąży, przebywając w [...] była kilkakrotnie na badaniach lekarskich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się wskazanym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej w skrócie jako: "p.p.s.a."). Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według powyższego kryterium uznał, że skarga skarżącej w przedmiocie odmowy dodatku do zasiłku rodzinnego jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja w całości a decyzja organu I instancji w części dotyczącej odmowy skarżącej prawa do ww. świadczenia w okresie zasiłkowym 2018/2019 (pkt 2 decyzji organu I instancji) nie odpowiadają prawu. Zgodnie z art. 9 ust. 6 u.ś.r., dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu. W myśl art. 9 ust. 7 u.ś.r. pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem wystawionym przez położną. Obowiązek poddania się badaniu w każdym trymestrze ciąży wynika z § 2 ust. 1 rozporządzenia. Z § 2 pkt 2 rozporządzenia wynika, że świadczenia zdrowotne udzielane są kobiecie co najmniej raz w każdym trymestrze ciąży. Z powyższego wynika, że rodzic, który chce nabyć prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka, musi oprócz innych dokumentów złożyć zaświadczenie od lekarza albo położnej (którego wzór został określony w rozporządzeniu) o tym, że matka dziecka zgłosiła się do ginekologa nie później niż w 10 tygodniu ciąży oraz zaświadczenie potwierdzające, że kobieta w ciąży co trzy miesiące poddawała się przynajmniej jednemu z obowiązkowych badań przy czym w formularzu, oprócz wskazania, od którego tygodnia była objęta opieką, muszą też być podane daty odbycia trzech badań. Organy obu instancji odmówiły skarżącej wnioskowanego świadczenia bowiem stwierdziły, że z przedstawionego przez nią zaświadczenia (zgodnego z wzorem określonym w rozporządzeniu) wystawionego przez położną [...] stycznia 2019 r. wynika, że skarżąca pozostawała pod opieką medyczną od 5 tygodnia ciąży do porodu, a świadczenia zdrowotne zostały udzielone w pierwszym i trzecim trymestrze ciąży, natomiast nie zostały one udzielone w drugim trymestrze. Skoro zaś świadczenia zdrowotne nie zostały udzielone skarżącej w drugim trymestrze ciąży, tym samym nie został spełniony warunek umożliwiający przyznanie wnioskowanego świadczenia. Organ odwoławczy odnosząc się zaś do przedstawionego przez skarżącą badania przeprowadzonego w L. w dniu [...] sierpnia 2018 r. stwierdził, że dotyczy ono pierwszego trymestru ciąży. Zdaniem organu odwoławczego, dokument medyczny z [...], przetłumaczony przez tłumacza przysięgłego języka [...], potwierdzający wynik badania skarżącej jest też niewystarczającym dokumentem uprawniającym do nabycia wnioskowanego świadczenia. Jest on bowiem niezgodny z wzorem określonym w rozporządzeniu i nie stanowi dowodu w sprawie. Matka przebywająca w czasie ciąży za granicą może nabyć prawo do ww. świadczenia tylko w sytuacji, gdy uzyska od polskiego lekarza lub położnej potwierdzenie na wymienionym wyżej druku, że znajdowała się pod opieką medyczną nie później niż od dziesiątego tygodnia ciąży i poddała się wymaganym przepisami badaniom w każdym trymestrze ciąży. Takie stanowisko organów obu instancji nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, organy obu instancji nie podjęły zgodnie z art. 7, art. 77, art. 80 kpa wszelkich kroków do wyjaśnienia sprawy, nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz dokonały jego nieprawidłowej oceny. W konsekwencji zaś powyższego uzasadnienia ich rozstrzygnięć są nieprzekonywujące, a tym samym doszło również do naruszenia art. 11 i art. 107 § 3 kpa. Spornym w niniejszej sprawie jest fakt potwierdzenia przez skarżącą pozostawania pod opieką lekarską w drugim trymestrze ciąży. Poza sporem zaś pozostaje, że skarżąca pozostawała pod taką opieką w pierwszym i trzecim trymestrze ciąży. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego przedstawiła przetłumaczony przez tłumacza przysięgłego z języka [...] na język polski wynik badania przeprowadzonego [...] sierpnia 2018 r. w Londynie, w [...]. Z przedmiotowego badania wynika, że jest to badanie w pierwszym trymestrze ciąży, ostatnia miesiączka u skarżącej miała miejsce [...]maja 2018 r., przewidywany termin porodu to [...] lutego 2019 r., a wiek płodu wynosi 13 tygodni + 4 dni. Zdaniem Sądu, z przedmiotowego dokumentu wynika pewna sprzeczność pomiędzy jego nazwą - "wynik badania w pierwszym trymestrze ciąży", a dalszą treścią dokumentu z której to wynika, że skoro badanie miało miejsce w czternastym tygodniu ciąży, to faktycznie odbyło się ono już w drugim trymestrze ciąży. Według bowiem znanych Sądowi źródeł internetowych zawartych w tzw. Wikipedii pierwszy trymestr ciąży zaczyna się od pierwszego dnia ostatniej miesiączki i trwa do trzynastego tygodnia, zaś drugi trymestr ciąży zaczyna się od czternastego tygodnia i trwa do dwudziestego siódmego tygodnia ciąży (tj. od czwartego do szóstego miesiąca ciąży). Skoro zaś ostatnia miesiączka w przypadku skarżącej miała miejsce [...] maja 2018 r., to [...] sierpnia 2018 r. skarżąca była już w czternastym tygodniu ciąży. Tym samym, przeprowadzone przez nią badanie w L. w dniu [...] sierpnia 2018 r. miało już miejsce w drugim trymestrze ciąży. Organy obu instancji w swoich rozstrzygnięciach nie podjęły się jednak nawet próby wyjaśnienia powyższej sprzeczności pomiędzy nazwą dokumentu a jego dalszą treścią, poprzestając na przyjęciu dosłownego brzmienia tłumaczenia dokonanego przez tłumacza przysięgłego, czym niewątpliwie uchybiły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem nazwanie badania jako "wynik badania w pierwszym trymestrze ciąży" mogło wynikać np. z pomyłki lekarza sporządzającego przedmiotowy dokument. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że ww. dokument medyczny z [...] to niewystarczający dokument uprawniający do nabycia wnioskowanego świadczenia z powodu niezgodności z wzorem określonym w rozporządzeniu, a jako taki nie może stanowić dowodu w sprawie. Po pierwsze bowiem, Kolegium przyjęło w tej kwestii nadmierny formalizm, zwłaszcza z uwagi na fakt, że [...], podobnie jak Rzeczpospolita Polska są państwami należącymi do Unii Europejskiej. Po drugie, zauważyć należy, że zgodnie z art. 75 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji, mając na uwadze zgodnie z art. 153 p.p.s.a. powyższe wskazania Sądu wyda stosowne rozstrzygnięcie w sprawie. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Wyjaśnić przy tym należy, że Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w całości, a decyzję organu I instancji jedynie w części dotyczącej odmowy przyznania skarżącej prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka w okresie zasiłkowym 2018/2019. Tylko bowiem ta część decyzji organu I instancji była kwestionowana przez skarżącą w odwołaniu, a następnie w skardze do Sądu. .