VIII SA/Wa 442/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-04

Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Włodzimierz Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie administracyjne w sprawie legalizacji samowoli budowlanej, jeśli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania sądowego o zniesienie współwłasności działki sąsiedniej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ II instancji prawidłowo uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania. Stwierdził, że nie zachodzą przesłanki z art. 97 § 1 pkt 4 KPA, ponieważ rozpoznanie sprawy i wydanie merytorycznej decyzji nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Samowola budowlana zlokalizowana jest w całości na działce skarżącego, której jest on wyłącznym właścicielem, co umożliwia prowadzenie postępowania legalizacyjnego bez oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej działki sąsiedniej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zawieszeniu postępowania w sprawie zabudowy działki. Organ I instancji zawiesił postępowanie, uznając, że wymaga ono rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego prawnej rozdzielenia budynku mieszkalnego. Organ II instancji uchylił to postanowienie, stwierdzając, że samowola budowlana znajduje się w całości na działce skarżącego, której jest on wyłącznym właścicielem, co nie wymaga zawieszenia postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 KPA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zabudowy działki oddala skargę. VIII SA/Wa 442/09 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] marca 2009r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. , na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 123 § 1 i 2 zgodnie z art. 101 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie zabudowy działki nr ew. [...] w R. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd Rejonowy w P. w przedmiocie ustalenia praw i obowiązków wynikających z prawnego rozdzielenia rozbudowanego budynku mieszkalnego. Podstawą tego rozstrzygnięcia było uznanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że w aktualnym stanie nie jest możliwe wydanie decyzji zgodnej ze złożonym żądaniem a przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego poprzedzone musi być prawnym wydzieleniem i przypisaniem części obiektów budowlanych, aktualnie wzajemnie ze sobą powiązanych i nie uregulowanych pod kątem własności. Organ uznał również , iż w aktualnym stanie prawnym nie ma podstaw do obciążenia obowiązkami wynikającymi z ewentualnie wydanych decyzji nakazowych którąkolwiek ze stron postępowania czyli współwłaścicieli nie wyodrębnionych części obiektu budowlanego. Według Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego mamy do czynienia z jednym budynkiem położonym na dwóch działkach i bez prawnego uregulowania własności tego budynku nie można przystąpić do procedury legalizacyjnej. Zażalenie na to postępowanie złożył pełnomocnik współwłaścicielki działki nr [...] H.K. zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art.11, art. 12 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. i wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Przeważająca część uzasadnienia zażalenia koncentruje się na omówieniu dotychczasowego przebiegu postępowania administracyjnego i nie ma związku z skarżonym postanowieniem. W końcowym fragmencie Skarżący podnosi zarzut nieprawidłowego wyjaśnienia w postanowieniu podstawy faktycznej i prawnej. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i powinno skutkować uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Rozpoznając to zażalenie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2009r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości. Organ II instancji na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy ustalił, że poprzednik prawny obecnych współwłaścicieli działki nr [...] H.G. razem z M.G. uzyskali w dniu [...] maja 1990r. pozwolenie na budowę drugiego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ew. [...] w odległości [...] metrów od istniejącego budynku mieszkalnego. W 1992r. dokonano podziału działki nr ew. [...] na działki o nr ew. [...] i [...]. Granica między działkami przebiegała po ścianie istniejącego budynku. Właścicielem działki nr ew. [...] jest M.G. W toku oględzin stwierdzone, że na działce nr ew. [...] znajduje się rozpoczęta budowa budynku mieszkalnego bezpośrednio przy budynku mieszkalnym położonym na sąsiedniej działce. Na podstawie takiego stanu faktycznego organ II instancji uznał, że nie widzi konieczności prawnego wydzielania i przypisywania spornych części obiektów budowlanych ponieważ samowola budowlana w całości jest zlokalizowana na działce nr ew. [...], której jedyny właścicielem jest M.G. i to na niego winny być nakładane wszelkie obowiązki związane z przeprowadzeniem postępowania legalizacyjnego w tej sprawie. Dodatkowo organ II instancji stwierdził, że przedmiotowa inwestycja nie powinna być traktowana jako dobudowa do budynku usytuowanego na działce nr ew. [...] lecz jako realizacja budynku z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. W tej sytuacji uznano, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa nakazujące zawieszenie postępowania, ponieważ rozpoznanie sprawy i wydanie merytorycznej decyzji nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył M.G. i zarzucił postanowieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego obrazę art. 138 § 1 pkt 2 Kpa polegającą na bezpodstawnym uchyleniu postanowienia o zawieszeniu. W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotem postępowania administracyjnego jest rozbudowa budynku mieszkalnego położonego na działce nr ew. [...] niezgodnie z pozwoleniem na budowę z dnia [...] maja 1990r. Obecnie działka ta jest przedmiotem współwłasności ale w dniu [...] maja 2009r. zostało wszczęte postępowanie przed Sądem Rejonowym dla W. [...] o dział spadku, które zmierza do zniesienia współwłasności działki nr [...]. W tej sytuacji zawieszenie postępowania do czasu zakończenia tego postępowania jest uzasadnione. W przypadku nabycia własności działki nr [...] przez Skarżącego postępowanie administracyjne będzie dotyczyło nowego projektu zabudowy. Podnosząc te zarzuty wnosił o uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję lub postanowienie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. Przez zagadnienie wstępne od którego zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji należy rozumieć takie zagadnienia prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd, i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji. Podkreślić przy tym należy, że ostatni z wymienionych elementów, w istocie najważniejszy, jest najbardziej sporny. Pojawiające się kontrowersje wynikają z faktu, że formułując wymóg istnienia zależności, kodeks nie określa jej charakteru. W ocenie Sądu, przepis art. 97 k.p.a. wymaga bezpośredniego związku, ponieważ przemawia za tym istota instytucji zawieszenia postępowania, instytucji tamującej bieg postępowania i opóźniającej rozstrzygnięcie sprawy. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie jest niedopuszczalne. Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ, na losy sprawy administracyjnej nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracji publicznej i wydanie decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 marca 2008r. IV SA/Wa 2164/07, Lex 477571). W wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że ,, 1. Przepis art. 97 k.p.a. wymaga zależności bezpośredniej, ponieważ przemawia za tym istota instytucji zawieszenia postępowania, instytucji tamującej bieg postępowania i opóźniającej rozstrzygnięcie sprawy. K.p.a. nie określa wyraźnie podstaw prawnych zależności. Przesądza o niej treść przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. 2. Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ, na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji. Na interpretację zagadnienia wstępnego jako przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego nie mają wpływu względy natury celowościowej i ekonomiki postępowania." Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organ II instancji poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne i zgodzić należy się, iż w prowadzonym postępowaniu w przedmiocie zabudowy działki nr ew. [...] nie wystąpiło zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa., a więc nie zachodzi sytuacja, w której w postępowaniu nie można ustalić istnienia wszystkich wynikających z przepisów prawa przesłanek do wydania rozstrzygnięcia, dopóki nie zostanie zniesiona współwłasność działki nr ew. [...]. Sąd podziela również stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego co do tego, że nie można mówić o jednym budynku zlokalizowanym na dwóch działkach, jak przyjmuje organ I instancji, ale mamy przypadek dobudowania bezpośrednio przy ścianie istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] innego budynku w całości usytuowanego na działce nr ew. [...]. Przedmiotem niniejszego postępowania jest inwestycja realizowana na działce nr ew. [...], której wyłącznym właścicielem jest M.G. Nie należą do tego postępowania zagadnienia dotyczące budynku zlokalizowanego na działce sąsiedniej, w szczególności problem jej współwłasności. W tej sytuacji należy uznać, że nie istnieją żadne przeszkody w kontynuowaniu postępowania administracyjnego i wydania merytorycznej decyzji co do samowoli budowlanej na działce nr ew. [...]. Podkreślenia wymaga fakt, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził w tej sprawie postępowanie nakazując między innymi inwestorowi dostarczenie oceny technicznej robót budowlanych budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ew. [...], stwierdzając między innymi istotne odstąpienie podczas budowy od pozwolenia na budowę. Postępowanie było kontynuowane po złożeniu przedmiotowej oceny i dopiero złożenie przeciwstawnej oceny przez stronę postępowania zahamowało dalsze czynności. Wynika z tego, że organ I instancji od początku zdając sobie sprawę ze stanu prawnego działki sąsiedniej, dopiero po ujawnieniu się głębokiego konfliktu pomiędzy uczestnikami postępowania uznał za konieczne dla postępowania wcześniejsze zniesienie współwłasności. Przy czym zauważyć należy, iż idąc tokiem rozumowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego tylko zniesienie współwłasności w ten sposób, że działkę nr ew. [...] otrzyma M.G. będzie miało wpływ na przebieg postępowania administracyjnego. W tym miejscu trzeba zauważyć, że końcowe i prawomocne rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest sprawą odległą i otwartą. Rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego wcale nie musi być zgodne ze złożonym przez M.G. wnioskiem. Inne rozstrzygnięcie spowoduje, iż w postępowaniu administracyjnym nic się nie zmieni. Jeszcze raz należy podkreślić, że postępowanie administracyjne dotyczy samowoli budowlane w całości zlokalizowanej na działce skarżącego i w związku z tym nie ma przeszkód w prowadzeniu postępowania i merytorycznego zakończenia sprawy. Nawet gdyby przyjąć, że w tym postępowaniu należy nakładać obowiązki na właścicieli działki nr ew. [...] to są oni ustaleni i nie ma przeszkód aby brali udział w postępowaniu. Zawieszenie postępowania w tej sprawie w istocie zmierzało do oczekiwania na zmianę stosunków własnościowych, przy czym nie działki na której zlokalizowana jest samowola budowlana ale działki sąsiedniej. Ta okoliczność nie może być uznana za zagadnienie wstępne od rozstrzygnięcia którego uzależnione jest rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło