VIII SA/Wa 442/15

WyrokWSA w Warszawie2015-12-22

Skład orzekający: Sławomir Fularski, Marek Wroczyński, Leszek Kobylski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego, wszczętego w trybie art. 37 k.p.a. (niezałatwienie sprawy w terminie lub przewlekłe prowadzenie postępowania), podlega kontroli organu wyższego stopnia lub sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego, wszczętego w trybie art. 37 k.p.a., nie podlega kontroli organu wyższego stopnia ani sądu administracyjnego. Wniesienie zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. otwiera jedynie drogę do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. W związku z tym, postanowienie stwierdzające niedopuszczalność takiego zażalenia jest zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Spółka złożyła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez Kierownika Biura. Następnie cofnęła to zażalenie. Dyrektor ARiMR umorzył postępowanie zażaleniowe. Spółka złożyła zażalenie na postanowienie o umorzeniu, które Prezes ARiMR uznał za niedopuszczalne, wskazując, że na postanowienie umarzające postępowanie zażaleniowe w trybie art. 37 k.p.a. nie przysługuje zażalenie. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując niedopuszczalność zażalenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Starszy Referent Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2015 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 roku, nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa biorąc za podstawę art. 134 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2013 roku, poz. 267 ze zm. dalej jako k.p.a.) stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W.( dalej jako Dyrektor) z dnia [...] stycznia 2015 roku, nr [...] o umorzeniu postępowania w związku z wycofaniem przez [...] sp. z o.o. wniesionego w dniu [...] grudnia 2014 roku zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej jako Kierownik). Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. W dniu [...] grudnia 2014 roku [...] sp. z o.o. reprezentowana przez P. M. złożyła w trybie art. 37 § 1 k.p.a. do Dyrektora zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kierownika, nr sprawy [...]. Następnie w dniu [...] stycznia 2015 roku [...] (dalej jako skarżący) skierował do Kierownika pismo w którym cofnął wniesione zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie oraz przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie nr [...]. Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 roku, nr [...] Dyrektor umorzył postępowanie w sprawie złożonego w dniu [...] grudnia 2014 roku zażalenia . Postanowienie to zawierało pouczenie, iż od niego przysługuje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego możliwość wniesienia skargi. W dniu [...] lutego 2015 roku skarżący złożył do Dyrektora zażalenie na powyższe postanowienie z dnia [...]stycznia 2015 roku wnosząc o jego uchylenie w całości w trybie art. 144 w związku z art. 132 k.p.a. W związku z wątpliwościami co do charakteru pisma wezwano skarżącego do jednoznacznego określenia charakteru pisma. Skarżący wskazał, że jest to zażalenie na postanowienie z [...] stycznia 2015 roku. Organ dokonując oceny prawnej dokonanej na tle powyższych ustaleń faktycznych zważył co następuje. Organ zauważył, że zgodnie z art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia. Stosownie do treści przepisu art. 141 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi zażalenie wnoszone w trybie art. 37 k.p.a. nie ma charakteru środka zaskarżenia, lecz jedynie służy zakwestionowaniu przekroczenia ustawowego maksymalnego terminu załatwienia sprawy. Na postanowienie rozpoznające zażalenie w trybie art. 37 k.p.a. nie przysługuje zażalenie, co wynika z art. 141 § 1 w zw. z art. 37 k.p.a. Nie podlega ono również zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Złożenie takiego zażalenia wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia, a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu. Z tego też względu w ocenie organu cofnięcie zażalenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a. nie podlega również kontroli organu wyższego stopnia. Organ wskazał, że postanowienie z dnia [...] stycznia 2015 roku zawierało błędne pouczenie, iż przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego. Błędne pouczenie strony nie tworzy jeszcze dla strony postępowania takiego uprawnienia. Wobec sytuacji wniesienia zażalenia na postanowienie z [...] stycznia 2015 roku organ stwierdził jego niedopuszczalność. Z niedopuszczalnością zażalenia z przyczyn przedmiotowych mamy do czynienia wówczas, gdy brak jest przedmiotu zaskarżenia oraz gdy przepisy prawne wyłączają możliwość zaskarżenia postanowienia w toku instancji. W tym zakresie organ powołał się na stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 października 2001 roku, syg. akt IV SA/Wa 1578/99. Skargę na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2015 roku, nr [...] Prezesa oraz postanowienie Dyrektora z dnia [...] stycznia 2015 roku, nr [...] wniósł skarżący [...] spółka z o.o. z siedzibą w B.. Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonych postanowień w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W ocenie skarżącego wbrew stanowisku organu na postanowienie wydane w trybie art. 37 k.p.a. przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wskazywał, że w zażaleniu na postanowienie z [...] stycznia 2015 roku, nr [...] wydanym przez Dyrektora w sprawie umorzenia postępowania zażaleniowego wnosił o jego uchylenie w trybie art. 144 w związku z art. 132 k.p.a. W jego ocenie błędnie w zaskarżonym postanowieniu uznano jako pomyłkę pisarską wskazanie numeru sprawy, a wolą spółki nie było cofnięcie zażalenia w sprawie przewlekłego prowadzenia postępowania i niezałatwienie sprawy w terminie. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowienia) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadza ocenę zgodności postanowienia z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy( por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1981 roku, syg. akt S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7). Postanowienie jest zgodne z prawem, jeżeli odpowiada przepisom postępowania administracyjnego, jak też uregulowaniom prawa materialnego( por. wyrok NSA z 7 października 2002 roku, syg. akt II SA 2554/04, LEX nr 77 220). Skarżący spółka [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. w dniu [...] grudnia 2014 roku wniosła zażalenie w trybie art. 37 k.p.a. niezałatwienie sprawy w terminie i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 jako następca prawny [...]. W związku z tym, że podmiot ten pismem z dnia [...] stycznia 2015 roku cofnął zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. W związku z powyższym cofnięciem organ wydał postanowienie z dnia [...] stycznia 2015 roku, nr [...] o umorzeniu postępowania zażaleniowego pouczając o możliwości wniesienia skargi na to postanowienie do sądu administracyjnego. Na postanowienie z [...] stycznia 2015 roku skarżący wniósł zażalenie i jednocześnie złożył ponownie zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie w trybie art. 37 k.p.a. Organ w związku z wniesionym zażaleniem na postanowienie z [...] stycznia 2015 roku stwierdził zaskarżonym postanowieniem niedopuszczalność wniesienia zażalenia. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiona skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Faktycznie wywiedzione w trybie art. 37 k.p.a. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie i przewlekłe prowadzenie postępowania nie podlega zaskarżeniu w trybie instancyjnym. Wniesienie zażalenia otwiera drogę dla strony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność bądź przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Trafnie wskazuje organ, że zgodnie z treścią art. 141 § 1 k.p.a. zażalenie przysługuje na postanowienia gdy kodeks tak stanowi. Można zgodzić się ze skarżącym, że istniała wątpliwość czy skarżący cofnął zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie płatności rolnośrodowiskowej na 2009 rok, choć sam nie wskazał co do jakiego postępowania cofnął zażalenie, powołując się tylko na fakt, że wskazał inny numer sprawy w piśmie cofającym zażalenie. Należy zauważyć, że skarżący wnosząc zażalenie na postanowienie z [...] stycznia 2015 roku ponownie wniósł zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009. Biorąc to pod uwagę należy uznać, że w tych okolicznościach sprawy organ trafnie ocenił, że niedopuszczalne jest zażalenie na umorzenie postępowania zażaleniowego wszczętego w trybie art. 37 k.p.a. skoro na rozstrzygnięcie zażalenia w tym trybie środek zaskarżenia nie przysługuje. Nadto skarżący wnosząc ponownie zażalenie w trybie art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 ma otwartą drogę do ewentualnego wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego w tym zakresie. Z tego też względu biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło