VIII SA/Wa 448/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2013 r. sprawy ze skargi E. W. i S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę. Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. (dalej określane jako "SKO" lub "organ II instancji") z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 127 § 3, art. 157 § 1, art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej określany jako "kpa"), w której po rozpatrzeniu wniosku E. i S. małż. W. (dalej określani także jako "skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2013 r. znak [...], SKO orzekło: 1) o uchyleniu zaskarżonej decyzji SKO z dnia [...] lutego 2013 r. znak [...] w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2013 r. znak j.w. w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 określającego termin płatności przedmiotowej opłaty i orzekło o stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2013 r. w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 określającego termin płatności przedmiotowej opłaty; 2) w pozostałej części, dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2013 r. w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 ustalającego przedmiotową opłatę, utrzymało w mocy decyzję SKO z dnia [...] lutego 2013 r. Przedmiotowa decyzja została wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, wszczętym na wniosek małż. W. złożony w dniu [...] stycznia 2013 r., w którym ww. podnieśli, że wymierzenie im opłaty planistycznej na podstawie decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2013 r. jest bezprawne, gdyż powołane w niej przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie mają zastosowania w odniesieniu do ich nieruchomości, a zatem decyzja jest wydana bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W uzasadnieniu kontrolowanego rozstrzygnięcia SKO podniosło, że ocena organu nadzoru tj. SKO w rozpoznawanej sprawie, ze względu na specyfikę postępowania nieważnościowego, ograniczała się do oceny, czy kwestionowana decyzja Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2013 r. dotknięta jest jedną z wad wymienionych w przepisie art. 156 § 1 kpa, ze szczególnym uwzględnieniem, ze względu na podniesione przez małż. W. zarzuty, czy kwestionowana decyzja została ewentualnie wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Podstawą prawną powołaną przez Wójta Gminy K. w wydanej przez siebie decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. były przepisy art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. nr 80 poz. 717 z późn. zm., dalej określana jako "u.p.z.p.") oraz § 49 uchwały Rady Gminy K. nr [...] z dnia [...] października 2011 r. w sprawie ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego sołectwa: B., G., H. M., K., M., P., R. M., T. (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr 231 poz. 7440 z dn. 14.12.2011 r.). SKO wskazało, że ww. decyzja Wójta Gminy K. została wydana w związku ze stosownym zawiadomieniem dokonanym przez notariusza sporządzającego akt o sprzedaży przez skarżących w dniu [...] maja 2012 r. nieruchomości położonej w obrębie M. oznaczonej nr ewidencyjnym [...] o pow. [...] ha. Ze zgromadzonego materiału dowodowego, jak podnosi SKO, wynika, że Wójt Gminy K. przyjął, że stanowiąca przedmiot postępowania nieruchomość tj. działka nr ew. [...], przed uchwaleniem aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przeznaczona była na cele rolne. Powyższe wynika przede wszystkim z dowodu operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego powołanego przez organ. Z operatu szacunkowego wynika także, że wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości związany z uchwaleniem planu wspomnianą wyżej uchwałą Rady Gminy K. z dnia [...] października 2011 r. wynosi [...] zł. W ocenie SKO ww. operat szacunkowy sporządzony został prawidłowo, zgodnie z uregulowaniami w dziale IV ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Stąd stosownie do powołanych przepisów u.p.z.p. oraz zgodnie z § 49 uchwały Rady Gminy w K. z dnia [...] października 2011 r. ustalającym w wysokości 30% stawkę procentową służącą naliczeniu jednorazowej opłaty od wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4 u.p.z.p., a także mając na uwadze stan faktyczny sprawy, wysokość tzw. renty planistycznej ustalona została przez organ w sposób prawidłowy na kwotę [...] zł. Jednocześnie SKO podniosło, że przepisy u.p.z.p. dotyczące opłaty planistycznej nie dają podstawy do orzekania w przedmiocie terminu uiszczenie ww. opłaty. Tym samym stwierdziło, że rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2013 r. nie znajduje odzwierciedlenia w przepisach ustawy, a zatem zakreślenie w ww. decyzji terminu płatności przedmiotowej opłaty nastąpiło bez podstawy prawnej, stąd orzeczenie o wyeliminowaniu z obrotu prawnego kontrolowanej decyzji w tej części. W skardze na tę decyzję skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący małż. W. podnieśli, że zaskarżona decyzja jest bezprawna, a przez to krzywdząca dla nich. Bezprawność tej decyzji jest konsekwencją nieuprawnionego uznania, że powołane w decyzji Wójta Gminy K. przepisy u.p.z.p. mają zastosowanie do ich nieruchomości, podczas gdy prawidłowa ocena sprawy powinna doprowadzić do stwierdzenia, że stosownie do art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o planowaniu przestrzennym opłaty nie stosuje się do sytuacji prawnej nieruchomości, jeżeli zmiany w sytuacji prawnej nieruchomości powstały w wyniku utraty mocy obowiązującej planów miejscowych uchwalonych przed dniem 1 stycznia 1995 r. W treści skargi powołali się na tezy zawarte w komentarzu do u.p.z.p. autorstwa prof. Z. Niewiadomskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej określana jako "p.p.s.a.") uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 wymienionej powyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób uzasadniony prawnie, z uwzględnieniem specyfiki postępowania nieważnościowego, przeprowadził stosowne postępowanie. Zasadnie również SKO stwierdziło, że w tego typu postępowaniach nie gromadzi się nowych dowodów, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Badany jest stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności. W odniesieniu do tak rozumianych ram prawnych postępowania, w ocenie Sądu, organ II instancji zgodnie z prawem rozstrzygnął, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] stycznia 2013 r. w części dotyczącej ustalenia skarżącym opłaty w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości skarżących położonej w obrębie M. oznaczonej nr ew. [...] na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jednocześnie zasadnie SKO ww. decyzją stwierdziło, że określenie terminu płatności tej opłaty nastąpiło bez podstawy prawnej i w tej części wyeliminowało rozstrzygnięcie z obrotu prawnego. Należy podkreślić, że kontrolowana decyzja w sposób przewidziany art. 107 § 1 i 3 kpa, realizuje wymóg wyczerpującego przytoczenia uzasadnienia faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia. SKO zasadnie wskazuje, że podstawą wydania kontrolowanej decyzji Wójta Gminy K. jest przepis art. 36 ust. 4 u.p.z.p. stanowiący, iż jeżeli następuje wzrost wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem lub zmianą planu miejscowego - a właściciel zbywa tę nieruchomość – to wójt, burmistrz lub prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości, wysokość opłaty, która jest dochodem własnym gminy, nie może przekraczać 30% wzrostu wartości nieruchomości. Bezsporne jest i wynika to ze znajdujących się w aktach dowodów, że małż. W. aktem notarialnym w dniu [...] maja 2012 r. zbyli działkę gruntu nr ew. [...] o pow. [...] ha położoną w obrębie M. Zbywana działka znajdowała się na terenie, dla którego obowiązywał uchwalony w dniu 7 października 2011 r. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru Gminy K., którego ustalenia przyjmowały, że działka znajduje się na terenie o symbolu 12.6 MN – tereny zabudowy jednorodzinnej. Przed uchwaleniem ww. planu, teren na którym położona była ww. działka nie był objęty ustaleniami żadnego obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ miejscowy plan uchwalony uchwałą nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r. Rady Gminy K. przestał z mocy prawa obowiązywać z dniem [...] grudnia 2003 r. Według ustaleń powyższego planu zagospodarowania przestrzennego działka ta znajdowała się w strefie 12.17 R – tereny rolne. Ponadto ustalono, że dla przedmiotowego terenu przed wejściem w życie ww. planu miejscowego, nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy. Z powyższego wynika, że nastąpiła zmiana przeznaczenia działki (z terenów rolnych na tereny zabudowy jednorodzinnej), uprawniająca organ do ustalenia opłaty planistycznej przewidzianej art. 36 ust. 4 u.p.z.p. Podstawą do ustalenia tej opłaty jest operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego zgodnie z zasadami zawartymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. nr 207 poz. 2109 ze zm.). Złożony w sprawie operat szacunkowy sporządzony przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego został poddany ocenie przez organy administracji. Sąd podziela ustalenia zarówno Wójta Gminy K., jak i SKO w R., o braku podstaw do zakwestionowania operatu, zawiera opis nieruchomości, analizę i charakterystykę rynku nieruchomości, sposób wyceny, metodę i technikę szacowania. Wreszcie odnosząc się do zasadniczego zarzutu podniesionego przez skarżących, a sprowadzającego się do tezy, że ustalona opłata planistyczna ich nie obejmuje, bowiem nie ma ona zastosowania do zmian sytuacji prawnej nieruchomości powstałych w wyniku utraty mocy obowiązującej planów miejscowych uchwalonych przez dniem 1 stycznia 1995 r. – Sąd w całości podziela stanowisko SKO w R. Skarżący błędnie oceniają sytuację nieruchomości w kontekście przepisów nieobowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym i aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Powołane przez skarżących stanowisko, dotyczyło braku podstaw do ustalania i wymierzania opłaty planistycznej związanej ze wzrostem wartości nieruchomości powstałym tylko na skutek utraty mocy obowiązującej miejscowych planów zagospodarowania uchwalonych przed dniem 1 stycznia 1995 r. W odniesieniu do sprawy skarżących ta przesłanka nie zachodzi. Ustalona skarżącym opłata związana jest bowiem z uchwaleniem "nowego" planu, a nie z wygaśnięciem mocy obowiązującej "starego" planu. Mając powyższe na względzie, wobec uznania skargi za niezasadną, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.