VIII SA/Wa 45/09
WyrokWSA w Warszawie2009-05-29
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Małgorzata Miron, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku, jeśli właściciel samowolnie zmienił sposób użytkowania obiektu i nie przedłożył wymaganych uzgodnień, mimo nałożonego obowiązku?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma prawo nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jeśli właściciel samowolnie zmienił sposób jego użytkowania bez wymaganego pozwolenia i nie przedłożył wymaganych uzgodnień (np. przeciwpożarowych i sanitarnych) w zakreślonym terminie. Taka sankcja jest najdalej idącą konsekwencją samowolnej zmiany sposobu użytkowania i jest zgodna z przepisami Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku z hotelowego na mieszkalny. Budynek został wybudowany jako mieszkalny, a następnie samowolnie zmieniono jego sposób użytkowania na hotel. Właściciel nie uzyskał wymaganych pozwoleń ani nie przedłożył niezbędnych uzgodnień, mimo nałożonych obowiązków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Izabela Ostrowska /sprawozdawca/, Protokolant Krzysztof Koziara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2009 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...][...] Wojewidzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z poźn. zm.) - zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania K. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...], nakazującej W. i K. S. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku przy ul. [...] w R. z hotelowego na mieszkalny w terminie do [...] sierpnia 2008 r.
- uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania
obowiązku i w tej części ustanawiał nowy termin - 2 miesięcy od doręczenia decyzji
własnej oraz
- w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie, w przedmiocie
zmiany sposobu użytkowania miało następujący przebieg.
W toku postępowania toczącego się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w m. R. ustalono, że na posesji przy ul. [...] w R. znajduje się budynek, który został wybudowany na podstawie decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] października 1996 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce przy ul. [...] w R.. Ustalono również, że obiekt ten użytkowany jest jako hotel o nazwie "[...]" oraz że właściciel budynku nie legitymuje się decyzją organu architektoniczno - budowlanego o zmianie sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na hotel.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w m. R. wstrzymał użytkowanie hotelu przy ul. [...] w R., po czym decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] nałożył na S. S. obowiązek przedłożenia określonej dokumentacji budowlanej. Z uwagi na to, że zobowiązana nie wykonała w/w nakazu, organ decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] nakazał S. S. przywócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku hotelowego przy ul. [...] w R. na budynek mieszkalny.
1
Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia S. S. na w/w postanowienie z dnia [...] lutego 2002 r., którym wstrzymano użytkowanie obiektu, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] umorzył postępowanie zażaleniowe. Postanowienie organu II instancji było przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 8 lipca 2004 r., wydanym w sprawie sygn. akt 7/IV SA 125/03, uchylił zaskarżone postanowienie nr [...].
Badając ponownie sprawę zmiany sposobu użytkowania budynku przy ul. [...] w R., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] nakazującej przedłożenie dokumentacji budowlanej oraz postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] wstrzymujące użytkowanie hotelu i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zaś decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku hotelowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w m. R. postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] wstrzymał użytkowanie hotelu przy ul. [...] w R. oraz nałożył na W. i K. S. obowiązek przedłożenia określonych uzgodnień. W związku z tym, iż zobowiązani nie przedłożyli wymaganych dokumentów, organ decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku z hotelowego na mieszkalny w terminie do [...] sierpnia 2008 r.
Po rozpoznaniu odwołania K. S. od w/w decyzji organu I instancji zapadła zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. W jej uzasadnieniu organ przywołał treść art. 71 ustawy Prawo budowlane w jego brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ powiatowy i zauważył, iż w niniejszej sprawie stosowanie tego przepisu, w takim właśnie brzmieniu przewidują przepisy przejściowe tj. ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888). Ponadto stwierdził, że w przedmiotowej sprawie niewątpliwym jest, to iż inwestorzy po wybudowaniu spornego obiektu - na podstawie decyzji Prezydenta Miasta R. z
2
dnia [...] października 1996 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego - zmienili w sposób samowolny sposób użytkowania obiektu, przeznaczając go pod działalność hotelowo -pensjonatową. Tym samym budynek został przeznaczony do użytku publicznego, co wypełnia dyspozycję art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Organ stwierdził również, że art. 71 ust. 3 w/w ustawy deleguje organ nadzoru budowlanego do odpowiedniego stosowania art. 50 i 51 w/w ustawy z zastrzeżeniem, że w decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Argumentując swe rozstrzygnięcie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył, iż nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania jest najdalej idącą sankcją przewidzianą przez prawo za samowolną zmianę sposobu użytkowania i ma ona charakter fakultatywny. W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego podjął czynności zmierzające do zalegalizowania zaistniałej zmiany sposobu użytkowania, nakładając postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] obowiązek przedłożenia uzgodnień przeciwpożarowych i sanitarnych. Zobowiązani nie wypełnili nałożonych obowiązków. W związku z tym, należało nakazać przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania.
Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, że budynek, którego dotyczy postępowanie, jest stale użytkowany w sposób niezgodny z pozwoleniem na budowę, co zostało udokumentowane w protokole oględzin z dnia [...] marca 2008 r.
Z powyższych względów oraz ze względu na upływ terminu wskazanego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. z dnia [...] lipca 2008 r. na wykonanie obowiązku tj. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku przy ul. [...] w R., organ II instancji uznał, że należało uchylić decyzję organu I instancji w tej części i ustanowić nowy termin. W pozostałej zaś części utrzymać w mocy decyzję organu I instancji.
Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożył K. S. wnosząc o jego uchylenie.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
3
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga K.S. nie jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z pćźn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z poźn. zm. -zwanej dalej p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podkreślenia wymaga okoliczność, iż dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny istniejący w dacie wydania kontrolowanego aktu, wszelkie więc czynności dokonane przez stronę po tej dacie pozostają bez wpływu na ocenę rozstrzygnięcia organu.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - uchylił w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku i w tej części ustanawiał nowy termin - 2 miesięcy od doręczenia decyzji własnej oraz w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Podstawę materialnoprawną nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku przy ul. [...] w R. stanowił art. 71 ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016) w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy -Prawo budowlane (Dz.U. z 2004 r. Nr 93 poz. 888). Przepis ten ma zastosowanie w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia właściwego organu.
Z akt niniejszej spraw wynika, że budynek znajdujący się przy ul. [...] w R. został zrealizowany na podstawie decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] października 1996 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Budowa została
4
zakończona w sierpniu 1998 r., co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zawiadomienie o zakończeniu budowy i przystąpieniu do użytkowania budynku mieszkalnego, potwierdzone dnia [...] sierpnia 1998 r. przez Urząd Miejski w R. Wydział Architektury. Z akt niniejszej sprawy wynika również, że właściciele budynku nie legitymowali się decyzją organu administracji architektoniczno-budowlanej o zmianie sposobu użytkowania budynku mieszkalnego znajdującego się przy ul. [...] w R. na hotel. Ponadto z akt wynika, że postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na hotel zostało wszczęte w dniu [...] maja 2000 r. W wyniku czynności wyjaśniający podjętych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. - udokumentowanych protokołami oględzin z dnia z dnia [...] września 2000 r. oraz z dnia [...] marca 2008 r. -ustalono, że w budynku znajdującym się przy ul. [...] w R. nastąpiła samowolna zmiana sposobu użytkowania budynku mieszkalnego i że co najmniej od 2000 r. do dnia wydawania rozstrzygnięcia przez organ I instancji tj. do dnia [...] lipca 2008 r. budynek ten użytkowany jest jako hotel.
Stwierdzić trzeba, iż w przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlanego po ustaleniu, że w sprawie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez pozwolenia, podjął właściwe i zgodne z dyspozycją w/w art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane działania zmierzające do zalegalizowania zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na hotel (art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane).
Stosownie do art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy -Prawo budowlane (Dz.U. z 2004 r. Nr 93 poz. 888) do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia dokonanej przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Biorąc pod uwagę datę wszczęcia postępowania administracyjne prowadzonego w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego przy ul. [...] w R. na hotel tj. dzień [...] maja 2000 r. nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie miał art. 71 w związku z art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 16 kwietnia 2004 r.
Zgodnie z art. 71 ust. 1 wymienionej ustawy zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu.
Stosownie do art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 w/w ustawy przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się: 1) przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź
5
było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne; 2) podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń. W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane).
W niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w m. R. w sposób jednoznaczny ustalił, że w budynku mieszkalnym znajdującym się przy ul. [...] w R. nastąpiła - co najmniej od 2000 r. - samowolna zmiana sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na hotel. Postanowieniem z dnia [...] maja 2008 r. Nr [...] wstrzymał użytkowanie działającego bez wymaganego prawem pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania hotelu. Jednocześnie nałożył obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, uzgodnień w zakresie przepisów przeciwpożarowych z Państwową Strażą Pożarną oraz uzgodnień w zakresie przepisów sanitarnych z Państwową Inspekcją Sanitarną. Postanowienie to zostało doręczone K. S. w dniu [...] czerwca 2008 r.
Uzgodnienie w zakresie zgodności z przepisami przeciwpożarowymi zawartymi w rozporządzeniu ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. Nr 75 ,poz 690)było tym bardziej istotne, że Komendant Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w R., po przeprowadzeniu w dniach [...] października i [...] października 2007r. czynności kontrolnych w hotelu : [...]" stwierdził następujące nieprawidłowości:
- brak wydzielenia pokoi usytuowanych na poddaszu użytkowym od konstrukcji dachu przegrodą o odporności ogniowej El 30;
-przekroczona długość dojścia ewakuacyjnego z pomieszczenia na poddaszu użytkowym o około 50%;
-zawężona o 30 cm szerokość drogi ewakuacyjnej- bieg schodów;
-zastosowanie spocznika ze stopniami.
Wymagane uzgodnienie w zakresie ochrony przeciwpożarowej nie zostało przez zobowiązanych przedłożone we właściwym organie w zakreślonym terminie.
6
Stwierdzić należy, iż z uwagi na to, że zobowiązani nie wykonali w terminie nałożonego postanowieniem Nr [...] obowiązku tj. nie przedłożyli uzgodnienia w zakresie przepisów przeciwpożarowych , to organ nie miał podstaw do podjęcia dalszych działań w sprawie legalizacji hotelu. W związku z powyższym, organ zobowiązany był zastosować najdalej idącą sankcję przewidzianą przez prawo za samowolną zmianę sposobu użytkowania tj. w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy zobowiązany był nakazać właścicielom przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego znajdującego się przy ul. [...] w R..
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł w trybie przepisu art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło