VIII SA/Wa 454/21

WyrokWSA w Warszawie2021-11-03

Skład orzekający: Renata Nawrot, Sławomir Fularski, Leszek Kabylski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo nałożył karę pieniężną za niewniesienie opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej, pomimo twierdzeń strony skarżącej o wadliwym działaniu urządzenia pokładowego i braku środków na koncie?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo nałożył karę pieniężną za niewniesienie opłaty elektronicznej. Kluczowe było ustalenie, że opłata nie została uiszczona z powodu braku środków na koncie użytkownika, a nie z powodu wadliwego działania urządzenia pokładowego. Twierdzenia o wadliwym działaniu urządzenia nie zostały wystarczająco udowodnione przez stronę skarżącą, a odpowiedzialność za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty ma charakter obiektywny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na W. C. za wykonanie przejazdu po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję nakładającą karę, stwierdzając brak środków na koncie "pre-pay" w systemie viaTOLL w dniu przejazdu. Strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na wadliwe działanie urządzenia pokładowego viaBOX oraz brak możliwości przewidzenia okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Leszek Kabylski, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 listopada 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi W. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2021 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez W. C. (dalej skarżąca, strona), utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] nakładającą karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie przejazdu po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Wydając zaskarżoną decyzję organ działał na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej k.p.a.), art.13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art.13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 ze zm., dalej, u.d.p. lub ustawa o drogach publicznych) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 890 ze zm., dalej rozporządzenie Rady Ministrów z 22 marca 2011 r.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 2140, dalej utd lub ustawa o transporcie drogowym). Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu [...] lutego 2020 r. o godzinie [...] w miejscowości H. podczas monitorowania ruchu, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej zespół pojazdów złożony z samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy o nr rej. [...]. W toku kontroli ustalono, że pojazd został wyposażony w urządzenie do poboru opłaty elektronicznej o nr [...]. Podczas kontroli z użyciem skanera DSRC znajdującego się w pojeździe służbowym Inspekcji Transportu Drogowego ustalono, że w dniu [...] grudnia 2019 r. zarejestrowano przejazd ww. pojazdu przez urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...], które zostało zapisane pod numerem ewidencyjnym [...] o godzinie [...], na odcinku autostrady [...] Z. (granica państwowa) - węzeł M.. W pojeździe w chwili stwierdzenia naruszenia znajdowało się urządzenie viaBOX o nr [...]. Powodem zarejestrowania przejazdu było naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, polegające na braku środków na koncie "pre-pay". Ustalono, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu, którego właścicielem była W. C. przekracza 3,5 tony. Odcinek drogi krajowej, po której stwierdzono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów w dniu [...] grudnia 2019 r., został wyszczególniony w zał. 1 pkt 3 lit. a – Z. (granica państwowa) - węzeł M. co wynika z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Przebieg i ustalenia kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli z [...] lutego 2020 r. nr [...]. Za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna, gdyż na koncie użytkownika w systemie viaTOLL nie znajdowały się dostępne środki na pokrycie należnej opłaty. Ponadto umowa użytkownika nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty po dokonaniu przejazdu. Decyzją z [...] marca 2020 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 1500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, uzupełniając uprzednio materiał dowodowy poprzez informację Departamentu Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej z dnia [...] lipca 2020 r. wraz ze szczegółowym wykazem opłat naliczonych i pobranych zarejestrowanych na koncie użytkownika. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Główny Inspektor powołując się na treść art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. wskazał, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Natomiast wysokość kary pieniężnej została ustalona w sposób sztywny w art. 13k ust. 1 pkt 1 i 2 u.d.p., w niniejszym przypadku kara wyniosła 1500 zł (pkt 2) - kontrolowany pojazd został zarejestrowany jako samochód ciężarowy. Zgodnie z art. 13k ust. 6 ustawy o drogach publicznych na podmiot, o którym mowa w art. 13k ust. 4 ww. ustawy nie może zostać nałożona więcej niż jedna kara pieniężna za poszczególne naruszenia wymienione w art. 13k ust. 1 lub ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, dotyczące danego pojazdu samochodowego. Stosownie zaś do treści art. 13k ust. 7 ustawy o drogach za dobę uznaje się okres od godziny 0:00 do godziny 24:00 w danym dniu. W ocenie organu z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że strona korzystająca z dróg publicznych zawarła umowę z podmiotem pobierającym opłatę elektroniczną, przy czym przedpłata nie pokryła w całości należności wynikających z dokonanych przejazdów. Z analizy materiału dowodowego, a przede wszystkim pisma Departamentu Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej Ministerstwa Finansów w sposób niebudzący wątpliwości wynika, jak ustalił organ, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] grudnia 2019 r. po autostradzie [...] o godzinie [...] nie została uiszczona. Przyczyną nieuiszczenia opłaty był brak środków na koncie użytkownika. Stan salda umowy w systemie w w/w dniu i o w/w godzinach wynosił 0 zł. Użytkownik doładował konto przed wykryciem zdarzenia w dniu [...] grudnia 2019 r. o godzinie [...] kartą płatniczą w punkcie dystrybucji, kwotą [...] zł. Następne doładowanie konta nastąpiło po wykryciu naruszenia, a więc w dniu [...] grudnia 2019 r. o godz. [...] kartą płatniczą w punkcie dystrybucji, kwotą [...] zł. Ustalono, że użytkownik był informowany o niskim stanie salda od dnia [...] grudnia 2019 r. od godziny [...] za pośrednictwem sygnalizacji urządzeń pokładowych viabox zainstalowanych w pojazdach. Użytkownik pojazdu w dniu [...] grudnia 2019 r. o godz. [...] wymienił urządzenie pokładowe o nr [...] na urządzenie pokładowe viaBOX o nr [...]. Przy wymianie urządzenie o nr [...] zostało sklasyfikowane jako funkcjonalne. Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, iż urządzenie viaBOX zamontowane w pojeździe działało prawidłowo przed jego wymianą i po wymianie co wynika z pisma Departamentu Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej z dnia [...] lipca 2020 r. Również z wydruku stanu konta załączonego przez stronę do pisma z [...] września 2020 r. (odwołanie) wynika, jednoznacznie, że kwota która powinna zostać uiszczona nie pokrywa się z kwotą rzeczywiście pobraną z konta. W dniu [...] grudnia 2019 r. kwota należna to [...] zł, zaś pobrana [...], a w dniu [...] grudnia 2019 r. zamiast kwoty [...] zł pobrano [...] zł. Powyższe zestawienie wskazuje także, że na koncie użytkownika brakowało środków na pokrycie należności za przejazd po drogach płatnych. Organ wyjaśnił, że skarżąca ma możliwość nadzorowania zdalnie wysokości środków znajdujących się na koncie w systemie Viatoll. Wskazał, że urządzenie viabox nie jest jedynym źródłem informacji o stanie środków pieniężnych na koncie umowy użytkownika. Użytkownik może zweryfikować stan salda umowy poprzez: wysłanie wiadomości SMS na przeznaczony do tego celu numer telefonu, zalogowanie się do Panelu Obsługi Klienta poprzez stronę operatora systemu Viatoll, kontakt z Telefonicznym Centrum Obsługi Klienta, wizytę w miejscu lub punkcie obsługi klienta. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. Naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 i art 80 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie polegające na przyjęciu, iż w dniu 18 grudnia 2019 r. działanie urządzenia viaBOX o nr [...] zainstalowanego w należącym do strony pojeździe marki Scania było prawidłowe, w sytuacji gdy w niniejszej, dacie operatorem systemu była firma K. a nie organ który udzielił informacji, tj. Departament Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej Ministerstwa Finansów, a ponadto urządzenie to zostało wymienione jeszcze w tym samym dniu, co potwierdza, iż musiało być niesprawne (w przeciwnym wypadku po weryfikacji przez operatora nie podlegało by wymianie) b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 i art 80 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a także dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z; pisma informacyjnego Departamentu Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej Ministerstwa Finansów z dnia [...] lipca 2020 r., w sytuacji gdy dowód ten nie potwierdza w pełni, iż w dniu [...] grudnia 2019 r. został prawidłowo oznakowany odcinek autostrady [...] Z. (granica państwowa) - węzeł M., na którym doszło do zdarzenia objętego postępowaniem, ponieważ dokument ten został sporządzony w dniu [...] lipca 2020 r. i potwierdza stan na dzień [...] grudnia 2019 r., tj. ponad poł roku wcześniejszy, a w aktach sprawy nie znajduje się żaden inny dokument potwierdzający, iż nie stwierdzono nieprawidłowości w ustawieniu tabliczek T-34 przy spornym odcinku drogi. c) art. 189e. k.p.a. poprzez brak ustalenia, iż strona nie podlega ukaraniu karą pieniężną w wysokości 1500 zł, pomimo iż brak uiszczenia opłaty był wyłącznie wynikiem okoliczności za które nie ponosi odpowiedzialności i których nie mogła przewidzieć przy zachowaniu należytej staranności. ewentualnie d) art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, pomimo znikomego naruszenia prawa ii niezwołanego podjęcia kroków zmierzających do usunięcia jego skutków. 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej w dniu [...] grudnia 2019 r. na odcinku autostrady [...] Z. (granica państwowa) - węzeł M. i tym samym nałożenie sankcji administracyjnej na podmiot, który nie naruszył swoim zachowaniem dyrektyw postępowania wynikających z norm prawnych określających zasady ruchu na drogach publicznych. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a oraz art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., skarżąca wniosła o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz decyzji tego organu z dnia [...] marca 2020 r., nadto o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej p.p.s.a.) sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), oraz w przypadku stwierdzenia wydania decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie wystąpiła. Zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa, a podniesione zarzuty i argumentacja skargi nie zasługują na uwzględnienie. W tej sytuacji skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) powyżej 3,5 tony. W myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, zwana dalej "opłatą elektroniczną", jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Opłatę elektroniczną ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu (art. 13ha ust. 2 u.d.p.). Co do zasady uiszczenie opłaty elektronicznej następuje w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 u.d.p.). Zasadą jest również, że pobranie tej opłaty następuje poprzez urządzenie instalowane w tym celu w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takiego urządzenia (na potrzeby pobierania opłat) spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 u.d.p. Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13 i ust. 4a ustawy u.d.p., jest obowiązany do wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o kategorii pojazdu, o której mowa w art. 13ha ust. 3 udp (odpowiednia kategoria pojazdu). Zasady wnoszenia opłat elektronicznych oraz ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 u.d.p. rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 27 sierpnia 2015 r. w sprawie wnoszenia i rozliczania opłat elektronicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1406). Stosownie do treści art. 13k ust. 1 u.d.p. za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, wymierza się karę pieniężną w wysokości: 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy (pkt 1), 1500 zł - w pozostałych przypadkach (pkt 2). W myśl art. 13l ust. 1 u.d.p. do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3 i 3a, jeżeli jest ono wymagane, oraz urządzenia, o którym mowa w art. 16l ust. 1, a także nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, jest uprawniony Główny Inspektor Transportu Drogowego. Przedmiotowa sprawa dotyczy kary pieniężnej nałożonej na skarżącą w związku z bezspornym nieuiszczeniem opłaty elektronicznej za przejazd w dniu [...] grudnia 2019 r. o godzinie [...], na odcinku autostrady [...] Z. (granica państwowa) - węzeł M.. W pojeździe w chwili stwierdzenia naruszenia znajdowało się urządzenie viaBOX o nr [...]. Pojazdem skarżącej zarejestrowano przejazd przez urządzenie kontrolne o numerze identyfikacyjnym [...], które zostało zapisane pod numerem ewidencyjnym [...]. W toku postępowania administracyjnego skarżąca kwestionowała wyłącznie okoliczność uszkodzenia urządzenia pokładowego viaBOX. Nie kwestionowała natomiast okoliczności co do faktu przejazdu, braku środków na koncie ani obowiązku uiszczenia za ten przejazd opłaty elektronicznej. Zarzut naruszenia obowiązku opłaty elektronicznej nie dotyczy dnia kontroli ale przejazdu w dniu [...] grudnia 2019 r. W związku z zarzutem zawartym w odwołaniu, podkreśleniu że doszło do uszkodzenia urządzenia i podjęciu kroków w celu usunięcia awarii, Główny Inspektor w zaskarżonej decyzji zasadnie powołał się na pismo- informację Departamentu Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej, z którego ewidentnie wynika, że opłata elektroniczna za przejazd po autostradzie [...] o godzinie [...] nie została uiszczona z powodu braku środków na koncie użytkownika. Organ podał, że użytkownik doładował konto przed wykryciem zdarzenia w dniu [...] grudnia 2019 r. o godzinie [...] kartą płatniczą w punkcie dystrybucji kwotą [...] zł, a następne doładowanie konta nastąpiło dopiero po wykryciu naruszenia w dniu [...] grudnia 2019 r. o godzinie [...] kartą płatniczą kwota [...] zł. Zauważenia wymaga, że w powyższym okresie - doładowań kartą płatniczą strona nie zgłaszała uszkodzenia urządzenia elektronicznego i nie reklamowała jego niesprawności, a jednocześnie użytkownik był informowany o niskim stanie salda od dnia [...] grudnia 2019 r. od godziny [...] za pośrednictwem sygnalizacji urządzeń pokładowych viabox zainstalowanych w pojazdach. Z pisma Departamentu Zwalczania Przestępczości Ekonomicznej wynika, że w dniu [...] grudnia 2019 r., nie odnotowano nieprawidłowości w funkcjonowaniu ESPO oraz przedmiotowego urządzenia kontrolnego infrastruktury przydrożnej [...]. Użytkownik pojazdu o godzinie [...], wymienił urządzenie pokładowe viaBOX o nr [...] na urządzenie pokładowe viaBOX o nr [...]. Przy wymianie urządzenie o nr [...] zostało sklasyfikowane jako funkcjonalne. Zdaniem Sądu stanowisko skarżącej nie budzi wątpliwości, jej zastrzeżenia dotyczą prawidłowości działania urządzenia viaBOX, które było przedmiotem wymiany już po przejeździe po autostradzie [...] o godzinie [...], kiedy to nie została uiszczona opłata z powodu braku środków na koncie użytkownika. Zważyć należy, że strona nie przedstawiła do oceny organowi w toku postępowania administracyjnego jakichkolwiek dowodów na okoliczność wadliwego działania urządzenia np. zgłoszenia e-mail, pisma, dowodu wymiany viaBOX z datą pewną i stwierdzeniem uszkodzenia urządzenia. Podkreślenia tu wymaga, że niewątpliwie strona nie przedstawiła dowodu, że w dacie [...] grudnia 2019 r. wykonując przejazd po autostradzie [...] o godzinie [...], posiadała środki na koncie, a jedynie podnosiła że uszkodzone urządzenie elektroniczne błędnie nie odnotowało opłaty. Istotną dla rozstrzygnięcia kwestią jest jedynie fakt, że za przejazd pojazdu skarżącej w dniu [...] grudnia 2019r. nie została uiszczona opłata elektroniczna, ponieważ na koncie pre-pay przypisanym do tego pojazdu skończyły się środki finansowe i przy zerowym stanie konta kierowca przejechał przez ww. urządzenie kontrolne znajdujące się w pasie drogowym płatnego odcinka autostrady [...] Z.(granica państwowa) - węzeł M., Organ wykazał informację od operatora systemu, że ani uszkodzenia ani awarie urządzenia systemu elektronicznego poboru opłat -przypisanego do tego pojazdu - nie były zgłaszane przez skarżącą ani operatora elektronicznego systemu poboru opłat. Zakres tych wyjaśnień potwierdza ustalenia organu, że w dacie incydentu system działał prawidłowo. Główny Inspektor wyjaśnił w sprawie, że zgodnie z art. 13hb ust. 1ba u.d.p. opłatę elektroniczną pobiera Szef Krajowej Administracji Skarbowej. Z kolei na podstawie z art. 13hb ust. 1bb opłata elektroniczna jest pobierana za pomocą systemu teleinformatycznego, zwanego dalej "Systemem Poboru Opłaty Elektronicznej KAS". W okresie od [...] listopada 2018 r. do [...] czerwca 2020 r. operatorem systemu był Główny Inspektor Transportu Drogowego, nie zaś [...] sp. z o.o. Również w ocenie Sądu nie został podważony wykaz stanu salda umowy, przedstawiany na moment realizacji przejazdu. Stanowi on w istocie potwierdzenie dokonanych przez organ ustaleń i wynika z niego jednoznacznie, że konto użytkownika zostało w istocie doładowane po zarejestrowanym naruszeniu – w dniu [...] grudnia 2019 r. o godz. [...] kartą płatniczą w punkcie dystrybucji, kwotą [...] zł. Zdaniem Sądu, Główny Inspektor nie naruszył podnoszonego prawa procesowego w zakresie objętym skargą. Reasumując należy uznać, że stan faktyczny w niniejszej sprawie został wyjaśniony w sposób dostateczny i żadne dowody go nie podważają. Nie zostały naruszone w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy art. 7, art.77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Z przepisu art. 13k ust. 1 ustawy wynika, że kreowana na jego gruncie odpowiedzialność ma charakter obiektywny, co oznacza, że jest ona niezależna od winy sprawcy naruszenia. W szczególności nie zmienia charakteru odpowiedzialności administracyjnej za delikt administracyjny na odpowiedzialność subiektywną determinowaną winą i przyczynami naruszenia przepis art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Przepis ten jedynie obliguje organ do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Nie zmienia to jednak samej zasady zastosowania przez organ prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przejazd po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłaty, jako wyłącznie konsekwencji samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji, jako skutku zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, jednakże przy równoczesnym rozważeniu wystąpienia szczególnych sytuacji, o których mowa w przepisach k.p.a. i ich wpływu na odpowiedzialność strony. Organy Inspekcji Transportu Drogowego obowiązane są w toku postępowania administracyjnego zbadać okoliczności, które takie sytuacje kreują i ocenić ich konsekwencje dla odpowiedzialności strony w kwestii ustalonego naruszenia. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie obowiązek ten przez organ został wykonany. W świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego i oceny prawnej organ miał podstawy do ustalenia nie występowania w niej sytuacji z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 189e k.p.a. Obowiązek uiszczenia opłaty należy do podstawowych obowiązków korzystającego z dróg publicznych, został ustalony w ustawie z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 218, poz. 1391). Należyta staranność w przygotowaniu przejazdu po drodze publicznej winna być udziałem każdego, kto skutecznie dba o swoje interesy. W każdym bądź razie okoliczności podnoszone przez skarżącą nie prowadzą do zakwestionowania stanowiska organu, który nie podzielił argumentacji skarżącej i wskazał, że w niniejszej sprawie nie można mówić o działaniu siły wyższej w rozumieniu art. 189e k.p.a. czy o znikomej wadze naruszenia prawa w rozumieniu art. 189f § 1 k.p.a., skoro strona decydując się na przejazd po płatnym odcinku drogi nie zadbała o znajomość obowiązujących przepisów prawa i w konsekwencji nie dopełniła obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, z powodu braku środków. Wykonała zatem przejazd z naruszeniem przepisów o tej opłacie, która jest podstawowym obowiązkiem korzystającego z płatnych odcinków dróg pojazdem/zespołem o DMC powyżej 3,5 tony. Okoliczności mające w ocenie skarżącej usprawiedliwić ten stan rzeczy nie usuwają skutków naruszenia i nie prowadzą do uznania go za znikomej wagi. Waga ww. naruszenia nie była znikoma, gdyż dotyczyła podstawowego obowiązku w zakresie korzystania z drogi publicznej; dodatkowo obowiązek ten jest jasno sprecyzowany w ww. przepisach, nie podlega stopniowaniu, ma bezwzględny charakter, a jego granicę wyznacza DMC pojazdu powyżej 3500 kg (3,5 tony). Brak staranności w tym względzie nie może prowadzić do nadania odnotowanemu naruszeniu charakteru naruszenia znikomej wagi, gdyż takie potraktowanie naruszenia (w podanych wyżej uwarunkowaniach stanu faktycznego tej sprawy) prowadziłoby do wyłączenia stosowania przepisów ustawy o drogach publicznych, które z brakiem uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd pojazdem o wskazanych parametrach po płatnych odcinkach dróg publicznych łączą konsekwencję nałożenia kary pieniężnej. Kara pieniężna za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej jest sztywna (por. przepisy art. 13k ust. 1 ustawy o drogach publicznych). Organ nie może jej miarkować. Okoliczność doładowania konta nie jest sine qua non gwarantująca odstąpienie od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu, jeżeli strona przedstawi dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia (art. 189f § 3 k.p.a.) – skoro w sprawie takie postanowienie nie zostało wydane. Odnośnie nieproporcjonalności nałożonej kary do ewentualnej wagi naruszenia, ponownie zależy podkreślić, że skarżącą naruszyła podstawowy obowiązek korzystającego z dróg publicznych, stąd waga takiego naruszenia nie jest znikoma. Za chybione Sąd uznał zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów prawa materialnego. Z tych wszystkich względów Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekając w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.1842 t.j.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło