VIII SA/Wa 455/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-07-20

Skład orzekający: Wojciech Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest uzasadnione, jeśli strona zataił istotne informacje dotyczące swojej sytuacji majątkowej, w szczególności prowadzenia działalności gospodarczej generującej znaczące przychody?
Ratio decidendi
Prawo pomocy może zostać cofnięte, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. W przypadku przedsiębiorcy, kluczowe dla oceny zdolności płatniczych są przychody, a nie tylko dochód, zwłaszcza gdy strona zataja fakt prowadzenia działalności gospodarczej generującej znaczące przychody. Zatajenie takich informacji uzasadnia cofnięcie przyznanego prawa pomocy, ponieważ okoliczności uzasadniające jego przyznanie nie istniały.
Stan faktyczny
A. B. – Przedsiębiorstwo wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wniosek został częściowo uwzględniony w zakresie zwolnienia od kosztów. Następnie strona złożyła kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy, przedkładając zeznanie podatkowe za 2010 r. Sąd uznał, że strona zataiła istotne informacje dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej generującej znaczące przychody, co uzasadnia cofnięcie przyznanego prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Cofnięto przyznane postanowieniem z dnia 10 czerwca 2011 r. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy w przedmiocie wniosku A. B. – Przedsiębiorstwo "[...]" o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. B. – Przedsiębiorstwo "[...]" na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia cofnąć przyznane postanowieniem z dnia 10 czerwca 2011 r. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych W dniu [...] czerwca 2011 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną, a jedynym źródłem utrzymania małżonków jest emerytura w łącznej wysokości [...] zł. Podał, że przebył [...], a żona "[...]". Jako jedyny majątek skarżący wymienił dom – [...] m² i nieruchomość rolną – [...] ha. W oparciu o powyższe dane oraz mając na uwadze okoliczność, że na skarżącym ciążył obowiązek uiszczenia wpisu w [...] sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem, na łączną kwotę [...] zł, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 10 czerwca 2011 r., przyznano A. B. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, natomiast oddalono wniosek o ustanowienie w sprawie adwokata. W dniu [...] lipca 2011 r. A. B. złożył kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy w sprawach o sygn. VIII SA/Wa 550 – 552/11. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku przedłożył zeznanie podatkowe za 2010 r., z którego wynika, że ze stosunku pracy, emerytury a w szczególności z pozarolniczej działalności gospodarczej (transport [...]) osiągnął przychód w wysokości [...] zł (koszt uzyskania przychodu [...] zł) wykazując stratę w wysokości [...] zł. Natomiast jego żona z tytułu emerytury i pozarolniczej działalności gospodarczej osiągnęła przychód w wysokości [...] zł (koszty uzyskania przychodu [...] zł), dochód wyniósł – [...] zł. Jednocześnie skarżący odmówił przedłożenia wyciągów z rachunku bankowego oświadczając, że służy on jedynie odbieraniu emerytury. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Z przepisu tego wynika, że cofnięcie prawa pomocy może nastąpić w wypadku, gdy strona wprowadziła sąd w błąd (świadomie lub omyłkowo), co do swojej sytuacji majątkowej, rodzinnej czy zdolności płatniczych, a także gdy sytuacja ta i zdolności płatnicze ulegną poprawie już po wydaniu postanowienia o przyznaniu prawa pomocy. W rozpatrywanej sprawie A. B., zdaniem Sądu, nie ujawnił wszystkich okoliczności dotyczących swojej sytuacji majątkowej, co ma wpływ na zasadność przyznanej pomocy prawnej. Przede wszystkim we wniosku z dnia [...] czerwca 2011 r., skarżący zataił fakt, że prowadzi znacznych rozmiarów, pozarolniczą działalność gospodarczą (transport [...]) i w podobnej sytuacji znajduje się jego żona. Podkreślić w tym miejscu należy, że w przypadku przedsiębiorców, a do takich należy skarżący, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), którego skarżący nie osiągnął (w zeznaniu podatkowym wykazał stratę), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze zatem jest to, że skarżący uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na znacznym poziomie. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał dane przedstawione przez skarżącego za niepełne, a przez to niewiarygodne, stąd nie mogą być one podstawą do udzielenia prawa pomocy. Wbrew pierwotnej ocenie dokonanej w postanowieniu z dnia 10 czerwca 2011 r., z dokumentów złożonych w sprawach VIII SA/Wa 550 – 552/11 nie wynika, aby skarżący osiągając stały dochód z emerytury oraz prowadząc jednocześnie działalność gospodarczą podobnie jak jego żona wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie okazało się, że okoliczności, na podstawie których przyznano prawo pomocy nie istniały, albowiem skarżący zataił przed Sądem istotne fakty. Z uwagi na powyższe brak jest podstaw do przerzucenia ciężaru ponoszenia kosztów niniejszego postępowania na Skarb Państwa, a w efekcie na innych podatników. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 249 w związku z art. 263 p.p.s.a.. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło