VIII SA/Wa 457/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2010 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. Sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej jako skarżąca), utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Do wydania powyższej decyzji doszło w następujących okolicznościach: W dniu [...] października 2009 r. w G. na drodze gminnej – E.K. funkcjonariusze Straży Granicznej z G. zatrzymali do kontroli pojazd skarżącej spółki marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazd przewoził element wieży wiatrowej z G. do miejscowości P.. W związku z podejrzeniem przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi, pojazd został skierowany na parking administracyjny celem zabezpieczenia pojazdu do czasu przeprowadzenia pomiaru masy i nacisków osi. W dniu [...] października 2009 r. polecono kierowcy, aby przemieścił pojazd na punkt ważenia znajdujący się przy Drodze S-[...] w G. – [...]. Kontrolerzy [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego przeprowadzali kontrolę, w wyniku której stwierdzono, że wartości nacisków osi przekraczały wartości określone w zezwoleniu, wobec czego stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganego zezwolenia, gdyż okazane przez kierowcę skarżącej zezwolenie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na przejazd pojazdem nienormatywnym przewidywało nacisk osi składowych osi wielokrotnej naczepy wynoszący 7,6 tony każda. Nadto na ww. drodze gminnej dopuszczony jest ruch pojazdów o nacisku osi do 8 ton, zaś dla osi wielokrotnych naczep o liczbie większej niż 1,3 m dla tej kategorii drogi, zgodnie z załącznikiem nr 2 do ustawy o drogach publicznych wynosi 6,5 tony na oś składową. Po przeprowadzeniu postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości [...] zł za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton. W uzasadnieniu decyzji poza przedstawieniem wskazanego powyżej stanu faktycznego oraz podaniem podstawy prawnej zaskarżonej decyzji wskazano, że to strona postępowania powinna zwrócić się do [...] Oddziału Straży Granicznej w G. o dokument dyspozycji usunięcia pojazdu na parking administracyjny. Od decyzji powyższej odwołała się skarżąca spółka do Głównego Inspektora Transportu Drogowego wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie. Podniosła, że wbrew zapisowi protokołu kontroli stwierdzającego, że w miejscu kontroli na drodze krajowej S – [...] nacisk osi pojedynczej wynosi [...] t – na drodze tej nacisk wynosi [...] t, co wynika że stosownych przepisów podustawowych. W tej sytuacji stwierdzenie przekroczenia i wyliczenie kar nie znajduje podstawy prawnej. Z protokołu kontroli wynika, ze przewoźnik nie posiadał wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego, podczas gdy kierowca przewoźnika takie zezwolenie z dnia [...] października 2009 r. okazał. Czym innym jest przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia, a czym innym jest przejazd takim pojazdem z przekroczeniem warunków zezwolenia, dlatego jej zdaniem kara powinna być naliczona od wartości przekroczenia nacisku osi ponad to co wynika z zezwolenia (nie 6,5 t, a 7,6 t), zwłaszcza, że skarżąca za przejazd pojazdem nienormatywnym już raz zapłaciła opłatę drogową. Skarżąca zwróciła również uwagę, że przepisy nie regulują wielkości dopuszczalnych nacisków na osie w naczepach posiadających więcej niż oś potrójną, a w niniejszej sprawie mamy do czynienia z naczepą [...] – osiową. W uzupełnieniu odwołania skarżąca podniosła, że przekroczenia nacisków na oś powstały na skutek zdarzeń i okoliczności, których skarżąca nie mogła przewidzieć. Element wieży wiatrowej był pierwszym ładunkiem z serii przewozów wież wiatrowych na [...], w związku z tym spółka nie miała żadnej wiedzy w zakresie rozkładania ciężaru na poszczególnych osiach podczas załadowania elementu na naczepę, zaś zbadanie rzeczywistych wielkości nacisków jest dla każdego przewoźnika praktycznie niemożliwe (zakup wag, zatrudnienie [...] dodatkowych osób, legalizowane miejsce pomiaru). Poza przekroczeniem nacisków na poszczególne osie masa całkowita ładunku nie została przekroczona. Wskazując na powyższe argumenty skarżąca wniosła o umorzenie postępowania na podstawie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. Główny Inspektor Transportu Drogowego cytowaną wyżej decyzją z dnia [...] marca 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji powtórzono argumentację zaprezentowaną przez organ I instancji. Na s. [...] uzasadnienia wskazano, że "funkcjonariusze Straży Granicznej z G. dokonali zatrzymania pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] nie na drodze S-[...], lecz na drodze gminnej, a następnie polecili kierowcy, aby przemieścił się na parking administracyjny celem zabezpieczenia pojazdu do czasu przeprowadzenia pomiarów masy i nacisków pojazdu". Organ odwoławczy przyznał, że skarżąca spółka posiadała pozwolenie na przejazd zespołu pojazdów przy naciskach osi składowych osi wielokrotnej naczepy wynoszących 7,6 t. każda. Nadto organ wskazał, że zgodnie z lp. 6 pkt 12 załącznika do ustawy o drogach krajowych sankcjonowane karą pieniężną jest przekroczenie na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dopuszczalnych nacisków osi dla osi wielokrotnych pojazdów silnikowych, przyczep i naczep o liczbie osi składowych większych niż trzy, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m o nacisku na oś składową powyżej 6,5 t. W związku z powyższym organ I instancji dokonał prawidłowego wyliczenia przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi w odniesieniu do dozwolonych 6,5 t. nacisku na oś składową, a nie 7,6 t, na które posiadała zezwolenie skarżąca. Podniesiono, że skarżąca dysponując masą całkowitą ładunku powinna tak rozłożyć przewożony ładunek, aby pozostać w zgodzie z obowiązującymi normami w zakresie dopuszczalnych nacisków na poszczególne osie. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji w sposób wszechstronny dokonał oceny stanu faktycznego, działał w granicach i zgodnie z przepisami prawa, podjął wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Na powyższą decyzję skarżąca spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. W skardze skarżąca powtórzyła wcześniej prezentowaną argumentację. Podniosła, że na stronie [...] zaskarżonej decyzji podano inne numery rejestracyjne samochodu oraz naczepy, a także inną markę naczepy. Zwróciła uwagę, że z żadnych protokołów nie wynika, że objęty decyzją pojazd zatrzymany został na drodze gminnej oddalonej od miejsca kontroli o kilkanaście kilometrów, w związku z tym organ nie miał prawa na taką okoliczność się powoływać. Podczas przejazdu do miejsca pomiaru ładunek mógł również ulec przesunięciu, co fałszowałoby pomiar. Z protokołu kontroli wynika, że przewoźnik nie posiada wymaganego zezwolenia, zaś kierowca takie zezwolenie kontrolującemu okazał. W protokole nie zaznaczono, czy transport odbywał się zgodnie, czy niezgodnie z zezwoleniem, co świadczyłoby, że skarżąca nie posiadała zezwolenia. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie zaś nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a). Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty są trafne. Zaskarżone decyzje, zdaniem Sądu, wydane zostały bez prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu jest to naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 kpa), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji ustalając stan faktyczny sprawy pominęły nieudokumentowanie zatrzymania pojazdu skarżącej przez funkcjonariuszy Straży Granicznej na drodze gminnej E.K. w G. i polecenie jego usunięcia na parking administracyjny, gdzie dokonano ważenia. Udokumentowanie miejsca zatrzymania ma wpływ na odpowiedzialność przewoźnika, bo zarzuca mu się przekroczenia nacisku osi dopuszczalnych na drogach gminnych. Ważenie odbyło się w innym miejscu przy drodze o innej kategorii. Nie można uznać za prawidłowe stanowiska organów Inspekcji Transportu Drogowego, że o powyższe dokumenty przewoźnik powinien zwrócić się do Straży Granicznej. Jest to obowiązek organów Inspekcji Transportu Drogowego prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. Nadto zauważyć należy, że na stronie [...] zaskarżonej decyzji w ustaleniach faktycznych znajdują się dane innego samochodu niż skarżącej – inny numer rejestracyjny pojazdu i naczepy, inna marka naczepy. Świadczy to o niestaranności organu w prowadzeniu postępowania i ustalaniu stanu faktycznego. Jeśli okoliczność tą uznać za błąd pisarski, to powinien on zostać sprostowany w odpowiednim czasie i w odpowiedniej formie, w aktach administracyjnych brak jest natomiast takiego postanowienia o sprostowaniu omyłek pisarskich. W uzupełnionym postępowaniu wyjaśniającym organy inspekcji transportu drogowego dokonają wskazanych ustaleń oraz czynności dowodowych oraz ponownie dokonają oceny zebranego w ten sposób materiału dowodowego i podejmą stosowne rozstrzygnięcie merytoryczne. Kierując się powyższym, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd stwierdził, że skarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się orzeczenia, na podstawie art. 152 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w pkt 2 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., jak w pkt 3 wyroku.