VIII SA/Wa 457/12

WyrokWSA w Warszawie2012-10-03

Skład orzekający: Renata Nawrot, Artur Kot, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, doręczone pełnomocnikowi strony ustanowionemu w postępowaniu głównym, weszło do obrotu prawnego i czy zażalenie na to postanowienie jest dopuszczalne?
Ratio decidendi
Postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, doręczone pełnomocnikowi strony skutecznie umocowanemu do odbioru takich postanowień, weszło do obrotu prawnego. W związku z tym, zażalenie na to postanowienie jest dopuszczalne i organ odwoławczy powinien je rozpoznać merytorycznie, a nie stwierdzać jego niedopuszczalność.
Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem stwierdził niedopuszczalność zażalenia strony na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w R. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej. Organ odwoławczy uznał, że postanowienie o nadaniu rygoru nie weszło do obrotu prawnego, ponieważ zostało doręczone pełnomocnikowi, a nie bezpośrednio stronie. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 247 § 1 pkt 5 i art. 219.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W., stwierdził, że postanowienie to nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku sądu, oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Sędziowie sędzia WSA Artur Kot, sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Referent-stażysta Dorota Jaworska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2012 r. sprawy ze skargi "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...], w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz skarżącej "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. – kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. znak : [...] Dyrektor Izby Celnej w W., działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej Ordynacja podatkowa) stwierdził niedopuszczalność zażalenia z dnia [...] grudnia 2010 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w R. nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu Dyrektor Izby Celnej w W. wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w R. określił Spółce z o.o. [...] (zwanej dalej "Podatnikiem"), zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za okres rozliczeniowy październik 2005 r. w wysokości [...] zł. Następnie Naczelnik Urzędu Celnego w R. postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nadał ww. decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności. Postanowienie to zostało doręczone na adres pełnomocnika Podatnika w dniu [...] grudnia 2010 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik Podatnika złożył zażalenie na powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w R., wnosząc o jego uchylenie i zarzucając mu naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej. Naczelnik Urzędu Celnego w R. nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia. Wezwaniem z dnia [...] października 2011 r. zobowiązał pełnomocnika podatnika do nadesłania w terminie 7 dni oryginału bądź urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa dla doradcy podatkowego, do reprezentowania Spółki [...] w postępowaniu zażaleniowym, zaznaczając, że w przypadku nieuzupełnienia braku we wskazanym terminie, stosownie do art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, zażalenie zostanie pozostawione bez rozpatrzenia. Pełnomocnik podatnika otrzymał wezwanie do braków w dniu [...] listopada 2011 r., zaś w dniu [...] listopada 2011 r. przesłał na adres Dyrektora Izby Celnej w W. : żądane pełnomocnictwo wraz z pismem procesowym, w którym zaznaczono, że przesyłane pełnomocnictwo dotyczy wezwań : [...] i [...]. Ponownie Dyrektor Izby Celnej w W. pismem z dnia [...] grudnia 2011 r., wskazując odrębne sprawy zażaleniowe o nr [...] i [...], wezwał pełnomocnika podatnika – doradcę podatkowego do wyjaśnienia, do akt której ze spraw zażaleniowych należy dołączyć przesłane pełnomocnictwo udzielone do reprezentowania [...] Spółki z o.o., wyjaśniając, że wezwanie należy wypełnić w terminie 7 dni. Jednocześnie w piśmie tym zaznaczono, iż nieudzielenie odpowiedzi bądź nie wskazanie numeru jednej z powyżej wymienionych spraw, spowoduje dołączenie pełnomocnictwa do akt sprawy, która jako pierwsza wpłynęła do Izby Celnej w W. i jest prowadzona pod nr [...]. W dniu [...] stycznia 2012 r. pełnomocnik podatnika w odpowiedzi na pismo Dyrektora Izby Celnej poinformował (pisemnie), że złożone pełnomocnictwo dotyczy obu spraw, nie mniej pełnomocnik przesłał kolejne pełnomocnictwo z opłatą skarbową (udzielone w dniu [...] marca 2011 r.). Dyrektor Izby Celnej w W. w dniu [...] marca 2012 r. wydał zaskarżone postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia z dnia [...] grudnia 2010 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w R. nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Dyrektor Izby Celnej uznał, że doręczenie dokonane przez organ podatkowy I instancji jest wadliwe, gdyż postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności jest postępowaniem odrębnym od postępowania wymiarowego, co rodzi obowiązek doręczenia wydanego postanowienia jako pierwszej czynności w tym postepowaniu nie pełnomocnikowi reprezentującego podatnika w postepowaniu wymiarowym pierwszoinstancyjnym, lecz samemu podatnikowi. Ponadto Dyrektor Izby Celnej zauważył, że do momentu dołączenia przez pełnomocnika do akt danej sprawy oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem pełnomocnictwa, organ podatkowy winien dokonywać doręczeń stronie postępowania. Skuteczne ustanowienie pełnomocnika do dokonywania doręczeń według zasady określonej w art. 145 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa stanowiącej, że jeśli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W rezultacie Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że postanowienie o nadaniu rygoru nie weszło do obrotu prawnego zgodnie z art. 212 w związku z art. 219 ustawy Ordynacja podatkowa. W skardze na powyższe postanowienie z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia, pełnomocnik podatnika – doradca podatkowy, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zwrot kosztów. Skarżący zarzucił naruszenie art. 247 § 1 pkt 5 oraz art. 219 ustawy Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu skargi wywiódł, że skoro postanowienie pierwszej instancji nie weszło do obrotu prawnego, to organ zobowiązany był stwierdzić jego nieważność i umorzyć postępowanie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z powyższej regulacji wynika, iż sądowa kontrola zaskarżonego aktu administracyjnego jest dokonywana według kryterium legalności, przy czym sąd administracyjny w granicach danej sprawy bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, choćby nie były one podniesione w skardze. Dokonując kontroli legalności rozstrzygnięcia zaskarżonego w niniejszej sprawie w powyżej określonych granicach, Sąd stwierdził naruszenie prawa, uzasadniające wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 228 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej, stosownie do którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia. Niedopuszczalność zażalenia może wynikać ze względów podmiotowych lub przedmiotowych. Niedopuszczalność o charakterze przedmiotowym ma miejsce w szczególności w przypadku braku przedmiotu zaskarżenia. Do tej okoliczności odnosi się Dyrektor Izby Celnej w W., stwierdzając, że postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności nie zostało doręczone samej stronie, lecz – zdaniem organu odwoławczego nieprawidłowo – pełnomocnikowi. W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej w W. przyjął, że powyższe postanowienie nie weszło do obrotu prawnego. W takiej sytuacji uznał on, że zachodzi niedopuszczalność zażalenia. Sąd nie podziela stanowiska organu podatkowego. Należy bowiem zauważyć, że postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności zostało doręczone pełnomocnikowi strony ustanowionemu w postępowaniu głównym - w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiąc październik 2005 r. W wyniku tego doręczenia ów pełnomocnik złożył w imieniu podatnika ([...] spółki z o.o.) zażalenie na powyższe postanowienie, doręczając jednocześnie pełnomocnictwo procesowe z dnia [...] listopada 2010 r. Złożone do organu podatkowego pełnomocnictwo (k-32 akt podatkowych), dotyczyło również czynności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności za lata 2005-2009). Oznacza to, że skoro pełnomocnik był umocowany skutecznie do czynności związanych z nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności, tym samym był uprawniony i umocowany do odbioru postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, które to postanowienie wydane zostało w dniu [...] grudnia 2010 r. W tej sytuacji, zdaniem Sądu nie można mówić o postanowieniu nieistniejącym. Postanowienie to wbrew stanowisku organu odwoławczego weszło do obrotu prawnego – poprzez doręczenie go pełnomocnikowi strony na podstawie pełnomocnictwa z dnia [...] listopada 2010 r. Co więcej, strona, działając przez tegoż pełnomocnika, złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. W tej sytuacji powyższe postanowienie weszło do obrotu prawnego i zostało zaskarżone przez podatnika. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można zatem mówić o braku doręczenia, lecz ewentualnie o doręczeniu wadliwym, które zostało konwalidowane poprzez złożenie pełnomocnictwa z dnia [...] listopada 2010 r. W świetle powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności zostało skutecznie doręczone, jak również skutecznie zostało wniesione zażalenie na to postanowienie. W konsekwencji nie można mówić o stwierdzonej zaskarżonym postanowieniem niedopuszczalności zażalenia, które winno podlegać rozpoznaniu przez organ odwoławczy. Bezzasadne i nieuprawnione w ocenie Sądu pozostawały natomiast pozostałe zarzuty skargi, które wskazano w stopniu ogólnym. Skarżący nie sprecyzował na jakiej podstawie prawnej opiera stwierdzenie nieważności postanowienia, które jak podaje nie weszło według organu do obrotu prawnego. Również Sąd stwierdza, że brak jest przesłanek do umorzenia postępowania przez organ podatkowy. Kwestia wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia nie została w żaden sposób wykazana przez skarżącego. Z drugiej strony skarżący wnosi o uchylenie postanowienia. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) w zw. z art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 powyższej ustawy. . .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło