VIII SA/Wa 458/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca) Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2019 r. sprawy ze skargi J. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. znak: [...] z [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: organ odwoławczy, SKO) postanowieniem z [...]kwietnia 2018 r. znak: [...], działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2017 poz. 210 ze zm., dalej jako: O.p.) stwierdził, że odwołanie J. F. (dalej: skarżąca, strona) na decyzję Prezydenta Miasta [...] (dalej: Prezydent, organ I instancji) z [...]listopada 2017 r. w sprawie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za każdy miesiąc od maja 2017 r. w wysokości [...] zł, zostało wniesione z uchybieniem terminu do złożenia odwołania określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. W związku z powyższym odwołanie pozostawiono bez rozpoznania. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i prawne: Decyzją z [...]listopada 2017 r. znak: [...] Prezydent określił współwłaścicielom nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], w tym skarżącej, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za każdy miesiąc od maja 2017 r. w wysokości [...] zł. Decyzja zawierała pouczenie, że przysługuje od niej odwołanie do SKO za pośrednictwem Prezydenta w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. decyzji wynika, że została ona skierowana do skarżącej na adres: [...]. W dniu [...]listopada 2017 r. doręczyciel - pracownik organu I instancji - z powodu niemożności doręczenia pisma adresatowi i braku osoby, która podjęłaby się oddać mu to pismo, pozostawił przesyłkę na okres 14 dni w Urzędzie Miejskim w [...], ul. [...], Biuro Obsługi Mieszkańca, pok. Nr [...], a zawiadomienie o pozostawieniu pisma i możliwości jego odbioru w terminie 7 dni, tj. do [...] listopada 2017 r., umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje także informacja, że z powodu niepodjęcia pisma w terminie 7 dni przesyłkę awizowano powtórnie na okres 7 dni, tj. do [...] grudnia 2017 r. Na przesyłce umieszczono także informację: "nie podjęto w terminie" wraz z datą [...]grudnia 2017 r. Skarżąca odebrała decyzję z [...]listopada 2017 r. w Urzędzie Miejskim w [...][...]stycznia 2018 r. W odwołaniu od ww. decyzji Prezydenta, które wpłynęło do SKO w dacie [...]lutego 2018 r., skarżąca nie wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, wskazując jedynie, że w okresie od [...]maja 2017 r. do [...]stycznia 2018 r. przebywała w [...]. Rozstrzygając, czy za datę doręczenia decyzji uznać należy [...]grudnia 2017 r., tj. datę, w której upływał okres, na jaki pozostawiono przesyłkę do odbioru w Urzędzie Miejskim, czy też [...]stycznia 2018 r., tj. datę odebrania przesyłki w siedzibie organu I instancji, SKO wyjaśniło, że zasady dotyczące doręczania pism stronom postępowania podatkowego określają przepisy art. 144 - 154c O.p. Doręczenie przez awizo reguluje art. 150 O.p., który określa dwie przesłanki skuteczności przewidzianego w nim doręczenia. Pierwszą przesłanką jest przechowywanie pisma przez okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) – w przypadku doręczenia pisma przez pracownika tego urzędu lub przez inną upoważnioną osobę (art. 150 § 1 pkt 2 O.p.). Drugą przesłanką jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta), w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe na drzwiach mieszkania adresata lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 150 § 2 O.p.). Z dokonanych przez organ odwoławczy ustaleń wynikało, że decyzja organu I instancji skierowana została za prawidłowy adres wskazany przez samą skarżącą w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z [...]maja 2017 r. oraz w jej pismach z: [...]maja 2017 r. i [...]lipca 2017 r. Jakkolwiek w aktach sprawy znajdują się również jej pisma, w których informuje m.in., że od [...] maja 2017 r. do [...] lipca 2017r. oraz od [...] lipca 2017 r. do [...] sierpnia 2017 r. przebywać będzie u córki w [...], to jednak nie wskazała organom administracji innego adresu do doręczeń. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że w postanowieniu z [...]czerwca 2017 r. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie określenia wysokości miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na przedmiotowej nieruchomości skarżąca została poinformowana o obowiązku zawiadomienia organu podatkowego o zmianie swojego adresu oraz o tym, że w razie zaniedbania tego obowiązku, doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem wywoła skutek prawny i uznane będzie za skuteczne. Za datę doręczenia przesyłki SKO przyjęło więc datę [...] grudnia 2017 r. jako doręczenie prawidłowe i skuteczne . Organ odwoławczy wyjaśnił, że w sytuacji, kiedy nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia, późniejsze ponowne doręczenie stronie decyzji organu pierwszej I instancji nie powoduje ponownego otwarcia dla niej terminu do wniesienia odwołania. Przepisy O.p. nie przewidują możliwości przyjęcia dwóch różnych dat doręczenia decyzji. Dlatego odebranie przez skarżącą decyzji w późniejszym terminie w sposób inny niż określony w art. 150 O.p., w sytuacji gdy jego doręczenie zostało prawidłowo dokonane w trybie w nim przewidzianym, nie spowodowało ponownego otwarcia dla niej terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca złożyła odwołanie [...] lutego 2018 r., a więc po terminie wynikającym z art. 223 § 2 O.p. (14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie). Dlatego SKO było zobowiązane, zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p., stwierdzić uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, czego konsekwencją było pozostawienie środka odwoławczego bez rozpoznania merytorycznego. Na postanowienie SKO skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła skarżąca, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wskazała, że nie zgadza się z rozstrzygnięciami organów obu instancji. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1308 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta dotyczy legalności, czyli zgodności z prawem zaskarżonych orzeczeń administracyjnych. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Oznacza to, że w przypadku skarg na wyżej wymienione postanowienia skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Kontrolowane przez Sąd postanowienie organu odwoławczego jest postanowieniem kończącym postępowanie, wobec czego możliwe było rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Oceniając zaskarżone postanowienie, stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta z [...]listopada 2017 r., Sąd uznał, że nie narusza ono prawa. Obowiązek badania terminowości wniesienia odwołania i stwierdzenia w formie postanowienia uchybienia terminowi do jego wniesienia nakłada na organ odwoławczy art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Istotą postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest jedynie ustalenie faktu, czy zostało ono wniesione w terminie. Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania następuje z urzędu, a w postępowaniu w tym przedmiocie organ zobowiązany jest określić dwie daty: datę doręczenia decyzji i datę upływu terminu do złożenia odwołania. W jego toku następuje ocena skuteczności doręczenia decyzji i zachowania terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego i nawet nieznaczne jego przekroczenie zobowiązuje ten organ do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania (por. wyrok NSA z 27 listopada 1996 r., sygn. akt SA/Łd 2665/95, publ. BS 1997, Nr 5, poz. 32). W postępowaniu tym organ odwoławczy nie był upoważniony do badania przyczyn uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że strona uchybiła terminowi wskazanemu w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Dlatego organ odwoławczy był zobligowany do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta, bez oceny zasadności decyzji objętej tymże odwołaniem. Zaskarżone postanowienie jest postanowieniem formalnym i ocena zgodności z prawem tego postanowienia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przez SKO przepisów postępowania co do terminowości wniesienia odwołania. Sąd nie był zatem uprawniony do merytorycznej oceny decyzji Prezydenta z [...]listopada 2017 r. dotyczącej określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, skoro skarga w tej sprawie dotyczyła postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Stąd podnoszone w skardze zarzuty w zakresie objętej odwołaniem decyzji organu I instancji nie mogły być brane pod uwagę, gdyż nie mieszczą się w graniach sprawy, określonych w art. 135 p.p.s.a. Dla wykazania nieprawidłowości w stanowisku organu odwoławczego o zaistnieniu podstaw do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania konieczne było - w okolicznościach przedmiotowej sprawy - wykazanie, że nie zostały spełnione przesłanki skutecznego doręczenia skarżącej decyzji organu I instancji, bądź wykazanie, że błędnie wyliczony został termin do wniesienia odwołania, które w istocie zostało złożone w ustawowym terminie. Skarżąca nie przedstawiła takich podstaw i zarzutów. Należy podkreślić, że w skardze strona nie kwestionowała procedury doręczenia decyzji organu I instancji czy obliczenia terminu do wniesienia odwołania. Uchybień w tym przedmiocie nie dopatrzył się też Sąd. Stąd uznać należało, że przesyłka, zawierająca decyzję organu I instancji, została wysłana na prawidłowy adres i w związku z niemożnością doręczenia - dwukrotnie awizowana: [...] listopada 2017 r. i [...] listopada 2017 r., zgodnie z art. 150 § 2 i § 3 O.p. Przesyłka, pozostawiona do dyspozycji adresata w Urzędzie Miejskim w [...] w Biurze Obsługi Mieszkańca na okres 14 dni, z powodu jej niepodjęcia do [...] grudnia 2017 r. została zwrócona nadawcy i pozostawiona w aktach sprawy. W takiej sytuacji doręczenie uważa się za dokonane z upływem 14 dni od dnia złożenia pisma w urzędzie gminy (art. 150 § 4 w związku z § 1 O.p.). Z akt sprawy nie wynika, aby przy doręczeniu skarżącej przesyłki zawierającej decyzję Prezydenta doszło do naruszenia art. 150 O.p. Skarżąca nie kwestionowała, że adres, na który skierowano decyzję z [...] listopada 2017 r., nie jest jej adresem zamieszkania, nie informowała o zmianie swojego adresu (art. 146 O.p.), ani nie wskazała też innego adresu do doręczeń, o którym mowa w art. 148 § 1 O.p., nawet w okresie, kiedy czasowo nie przebywała pod adresem zamieszkania (pobyty w [...]). Prawidłowość zaadresowania przesyłki umacnia wskazanie adresu zamieszkania skarżącej w [...] przy ul. [...] w pismach kierowanych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Organ I instancji był więc uprawniony do kierowania korespondencji (decyzji z [...] listopada 2017 r.) na dotychczasowy adres, a jej nieodebranie przez skarżącą w zwykłym trybie (art. 148 i art. 149 O.p.) skutkował doręczeniem w trybie fikcji prawnej, o której mowa w art. 150 O.p., co nastąpiło w dacie [...] grudnia 2018 r. Sąd podziela w tym miejscu stanowisko organu odwoławczego, że późniejsze wydanie stronie decyzji w dniu [...] stycznia 2018 r., uprzednio skutecznie doręczonej w trybie art. 150 O.p., nie otwiera na nowo terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika z akt administracyjnych skarżąca złożyła odwołanie w dniu [...] lutego 2018 r., a powinna była to uczynić do [...] grudnia 2017 r., tj. 14 dni od skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.