VIII SA/Wa 459/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2009 r. [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- E. G. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i dorosłym synem - studentem IV roku [...] w L. Wyjaśniła, że oboje z mężem utrzymują się z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł każde z nich, natomiast syn od maja 2009 r. ma przyznane przez Powiatowy Urząd Pracy w R. stypendium w związku ze skierowaniem na staż w wysokości [...] zł. Skarżąca wskazała, że uzyskiwane przez syna stypendium nie zabezpiecza kosztów jego wykształcenia i utrzymania w związku z czym oboje z mężem pokrywają koszty dojazdu i pobytu na uczelni tj. ok. [...] zł miesięcznie. Ponadto koszty leczenia skarżącej i jej męża wynoszą ok. [...] zł miesięcznie, zaś pozostałe opłaty ok. [...] zł. Wyjaśniła jednocześnie, że posiadane mieszkanie oraz nieruchomość o powierzchni [...] m- są zajęte przez komornika. Pismem z dnia [...] lipca 2009 r. zobowiązano skarżącą do złożenia dodatkowych informacji dotyczących sytuacji materialnej jej rodziny poprzez złożenie wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące, udokumentowanie miesięcznych opłat za studia syna, nadesłanie dokumentu potwierdzającego okoliczność, że posiadane nieruchomości podlegają zajęciu komorniczemu oraz udokumentowania wysokości kosztów bieżącego utrzymania. W odpowiedzi skarżąca złożyła dowód uiszczenia czesnego przez syna G. G. za IV rok studiów, dwa wnioski Banku [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. skierowane do komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w R. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego i skierowanie egzekucji do własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w R. przy ul. [...], elektroniczny wydruk potwierdzenia przelewu wynagrodzenia za pracę za miesiące kwiecień - czerwiec 2009 r., zaświadczenie o konieczności stałego przyjmowania leków, a także fakturę za energie na kwotę [...] zł i leki na kwotę [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 - 3 ppsa). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 ppsa). Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedmiotowy wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] zł tytułem wpisu od skargi. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, że skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, stan faktyczny sprawy oraz sytuację majątkową i rodzinną skarżącego, stwierdzić należy, że w sprawie brak jest podstaw dla przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca wraz z mężem uzyskuje stały dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę - łącznie ok. [...] zł netto, natomiast syn otrzymuje stypendium w wysokości [...] zł. Rodzina skarżącej nie jest zatem pozbawiona środków do życia, zaś osiągany dochód zestawieniu z wysokością wpisu od skargi nie pozwala na stwierdzenie, że jego uiszczenie doprowadziłoby do uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącej i jej rodziny, ustalony bowiem wpis od skargi jest najniższym wpisem przewidzianym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Poza tym skarżąca nie wywiązała się w pełni z nałożonego na nią obowiązku wykazania sytuacji materialnej swojej rodziny. Nie złożyła bowiem wyciągów z rachunku bankowego zawierającego historię dokonywanych operacji, do czego była zobowiązana, nadsyłając jednie potwierdzenie operacji przelewu wynagrodzenia za pracę. W tym zakresie sytuacja finansowa skarżącej pozostała niezweryfikowana. Uznać zatem należy, że skarżąca nie wykazała, że istotnie znajduje się w takiej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby "przerzucenie" kosztów związanych z jej udziałem w postępowaniu sądowoadministracyjnym na Skarb Państwa. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.