VIII SA/Wa 461/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym R. K. wyjaśnił, że wspólnie z żoną utrzymuje się z emerytury w łącznej wysokości [...] zł. Podał, że miesięcznie z tytułu "kredytów bankowych" spłaca kwotę [...] zł, jednocześnie w maju 2016 r. poniósł jednorazowy wydatek na remont dachu w wysokości [...] zł, opłaty za media wynoszą [...] zł, zaś koszty leczenia [...] zł. Posiada wierzytelność w wysokości [...] zł z tytułu sprzedaży udziałów w spółce z o.o. Do wniosku załączył wyciągi z rachunku bankowego oraz zeznanie podatkowe za 2015 r. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej p.p.s.a..) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 – 3 p.p.s.a.). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W złożonym wniosku skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, przy czym koszty do jakich jest on zobowiązana na obecnym etapie postępowania wynoszą 100 zł tytułem wpisu od skargi. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak przyjętym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, że skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, stan faktyczny sprawy oraz sytuację majątkową i rodzinną skarżącego stwierdzić należy, że w sprawie brak jest podstaw dla przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przede wszystkim podkreślić należy, że dwuosobowa rodzina skarżącego posiada stały dochód w wysokości [...] zł, zaś koszty do jakich jest on zobowiązany wynoszą 100 zł tytułem wpisu od skargi i jest to najniższy wpis jaki przewiduje rozporządzenie w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Już choćby z tego względu wniosek nie mógł być uwzględniony bowiem posiadany dochód wielokrotnie przekracza koszty postępowania. Również okoliczność posiadania kredytów bankowych nie przesądza o zasadności wniosku bowiem zobowiązania cywilnoprawne co do zasady nie korzystają z pierwszeństwa przed obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych, które winny być traktowane na równi z bieżącymi wydatkami w budżecie rodziny. Odnośnie wydatków na leki i leczenie skarżący nie wykazał, by każdego miesiąca ponosił koszty z tym z wiązane w wysokości ponad [...] zł. Także analiza operacji na rachunku bankowym nie wskazuje aby rodzina miała trudności z realizowaniem bieżących zobowiązań. Skarżący nie wykazał zatem w sposób przekonujący, że nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego jak również kosztach ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Jego sytuacji materialnej nie sposób porównywać z sytuacją osób posiadających dochód na granicy fizycznego przetrwania, a do takich skierowana jest instytucja prawa pomocy. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a postanowiono, jak w sentencji.