VIII SA/Wa 462/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-11-20
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który samodzielnie ponosi koszty utrzymania i posiada zobowiązania kredytowe, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata), uznając, że skarżący, mimo posiadania emerytury, nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania ze względu na samodzielne utrzymanie oraz istniejące zobowiązania kredytowe zaciągnięte przed wniesieniem skargi. Obowiązek wykazania trudnej sytuacji finansowej spoczywa na wnioskodawcy, a okoliczności sprawy potwierdziły jego zasadność.Stan faktyczny
J.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący samodzielnie utrzymuje się z emerytury, ponosi koszty kredytów bankowych i utrzymania mieszkania, co skutkuje minimalną kwotą pozostającą na życie oraz ujemnym saldem na koncie bankowym. Dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. 2. Zwrócono się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J.S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata 2. zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata dla [...]
J.S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia.
Z dokumentów i oświadczeń nadesłanych wraz z wnioskiem wynika, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] netto (załączona decyzja o wysokości o emerytury). Jednocześnie posiada kredyty bankowe na łączną kwotę [...] (w załączeniu pisma z banków dotyczące planu spłaty i wysokości zadłużenia). Skarżący wyjaśnił, że każdego miesiąca po spłacie raty kredytu, opłaceniu czynszu za mieszkanie – [...], rachunków za energię i leki, na życie pozostaje mu kwota [...] Ponadto skarżący załączył do wniosku wyciągi z rachunku bankowego, z którego wynika, że na dzień 1 września 2008 r. posiadał on ujemne saldo końcowe w wysokości [...] zł. Załączył także zaświadczenie o tym, że jest leczony w poradni chirurgicznej z powodu żylaków kończyn dolnych.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przedmiotowy wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1).
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego znajdujące potwierdzenie w dokumentach źródłowych uznać należy, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżący uzyskuje wprawdzie stały dochód z tytułu emerytury, jednakże wobec faktu, że samodzielnie ponosi wszelkie koszty utrzymania, a także w związku z tym, że ciążą na nim zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów nie jest on w stanie partycypować w kosztach postępowania związanych z własnym udziałem w sprawie. Odnośnie tychże kredytów wskazać należy, że co do zasady zobowiązania cywilnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa przed obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowy, jednakże wobec tego, że zostały one zaciągnięte przed wystąpieniem ze skargą do sądu administracyjnego okoliczność ta została uznana za przesłankę uzasadniającą przyznanie prawa pomocy. Skarżący bowiem w dacie rozpoznania przedmiotowego wniosku nie ma możliwości opłacenia kosztów sądowych, jak również ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło