VIII SA/Wa 467/11
WyrokWSA w Warszawie2011-09-22
Skład orzekający: Cezary Kosterna, Iwona Owsińska-Gwiazda, Sławomir Fularski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Służby Celnej, który przed dniem wejścia w życie ustawy o Służbie Celnej zajmował stanowisko kierującego sekcją, które wiązało się z podporządkowaniem innych funkcjonariuszy, powinien zostać mianowany na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej na podstawie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stanowisko kierującego sekcją, na które wyznacza naczelnik urzędu, nie jest stanowiskiem związanym z podporządkowaniem służbowym w rozumieniu art. 17 ust. 13 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, ponieważ powoływanie na takie stanowiska należało do właściwości dyrektora izby celnej. W związku z tym, skarżąca nie spełniła przesłanek do mianowania na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej i została prawidłowo mianowana na stopień w korpusie podoficerów.Stan faktyczny
Skarżąca E. S. została mianowana na stopień rachmistrza celnego w korpusie podoficerów Służby Celnej. Wniosła odwołanie, domagając się mianowania na stopień podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych, argumentując, że pełniła funkcję kierującej Sekcją Karną Skarbową, co wiązało się z podporządkowaniem innych funkcjonariuszy. Organy administracji uznały, że stanowisko to nie spełniało kryteriów stanowiska kierowniczego w rozumieniu przepisów ustawy, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji o mianowaniu na stopień podoficera. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2011 r. sprawy ze skargi E. S.- [...] na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień rachmistrza celnego w korpusie podoficerów Służby Celnej oddala skargę.
Dyrektor Izby Celnej w W. działając na podstawie art. 223 ust. 1 i 5, art. 115 ust. 1 pkt 2 lit e ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323, zwana dalej także ustawą o Służbie Celnej) oraz § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 27 października 2009 r. w sprawie warunków otrzymywania dodatków do uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy celnych oraz wysokości tych dodatków (Dz. U. z 2009 r. Nr 181, poz. 1409) mianował E. S. – [...] na stopień służbowy rachmistrza celnego w korpusie podoficerów Służby Celnej.
E.S. – [...] złożyła odwołanie od powyższego aktu mianowania wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez mianowanie jej na stopień podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości
i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz wskazanie, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy wziąć pod uwagę dyspozycję art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej.
Wydanemu rozstrzygnięciu strona postawiła zarzut:
1. rażącego naruszenia przepisów prawa, w tym zasady praworządności wyrażonej w art. 6 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej także jako Kpa) oraz bezpośrednio w art. 7 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego (art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej) i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu
o interpretację Dyrektora Departamentu Służby Celnej Ministerstwa Finansów zawartą w piśmie z [...] listopada 2009 r. znak [...];
2. rażącego naruszenia art. 7 Kpa, poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego dotyczącego zajmowania przez stronę stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników;
3. naruszenia norm prawa materialnego przejawiającego się w błędnej wykładni art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej w zakresie terminu "zajmowania stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników" oraz niezastosowanie podczas rozstrzygania sprawy art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej.
W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia strona podniosła, że pracę
w Służbie Celnej rozpoczęła [...] kwietnia 1997 r. W dniu [...] lipca 2000 r. mianowana została funkcjonariuszem celnym w stopniu służbowym młodszego rewidenta celnego. W trakcie dalszej służby mianowana była na stopnie służbowe: rewidenta celnego ([...] stycznia 2004 r.), starszego rewidenta celnego ([...] lutego 2006 r.) i młodszego dyspozytora celnego ([...] stycznia 2008 r.). Od [...] kwietnia 2007 r. do dnia dzisiejszego pełni służbę jako kierująca Sekcją Karną Skarbową (obecnie Sekcją Dochodzeniowo - Śledczą), które to stanowisko związane jest
z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Regulamin organizacyjny Urzędu Celnego w R. oraz karta zakresu obowiązków
i uprawnień określały jednoznacznie, że służba kierującego sekcją obejmuje: kierowanie pracą podwładnych, odpowiedzialność za funkcjonowanie komórki
i efekty jej pracy, kontrolę funkcjonalną podwładnych oraz wyznaczanie zadań funkcjonariuszom podporządkowanym. Wskazała nadto, że arkusz ocen funkcjonariusza - kierującego sekcją, przewidywał ocenę funkcjonariusza na zasadach analogicznych do oceny innych kierowników. Służba na stanowisku kierującego sekcją związana była zatem wprost z podporządkowaniem innych funkcjonariuszy i pracowników sekcji.
Odwołująca się podniosła, że organ pierwszej instancji nie przyjął za podstawę prawną decyzji przepisu powszechnie obowiązującego – art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, gdyż dokonał rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o interpretację Dyrektora Departamentu Służby Celnej Ministerstwa Finansów zawartą w piśmie
z dnia [...] listopada 2009 r., nakazującą interpretowanie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy
w ten sposób, że przez stanowisko związane z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników należy rozumieć wyższe stanowisko kierownicze wymienione w art. 17 ust. 1 pkt 1 - 6 i ust. 13 ustawy z 24 lipca 1999 r.
o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm., zwanej dalej także ustawą z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej). Dyrektor Izby Celnej nie kierował się tym samym dyspozycją ustawy lecz wytycznymi przełożonego. Zdaniem strony przedstawiona interpretacja sprzeczna jest z treścią art. 17 ust. 13 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Użyte w powołanym przepisie sformułowanie
"w szczególności" wskazuje, że katalog stanowisk kierowniczych nie jest katalogiem zamkniętym, w związku z tym dopuszcza się inne stanowiska będące stanowiskami kierowniczymi w rozumieniu art. 17 ust. 13 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Wskazała na poglądy doktryny prawa pracy, zgodnie z którymi stanowisko służbowe ma charakter kierowniczy, jeżeli związane jest z organizowaniem pracy innych pracowników. W konkluzji stwierdziła, że spełniała przesłanki do mianowania na stopień podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.
Pismem z [...] stycznia 2010 r. Szef Służby Celnej poinformował stronę, że mianowanie na stopień służbowy nie ma charakteru decyzji administracyjnej, zatem nie przysługuje od niego odwołanie w trybie administracyjnym.
W konsekwencji powyższego, pismem z [...] stycznia 2010 r. strona wniosła do Sądu Rejonowego w R. Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w W. pozew o zmianę aktu mianowania na stopień służbowy.
Postanowieniem z [...] czerwca 2010 r., sygn. akt [...] ww. sąd postanowił o przekazaniu niniejszej sprawy do rozpoznania Ministrowi Finansów Szefowi Służby Celnej jako organowi właściwemu w trybie administracyjnym. Postanowienie powyższe zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w R. Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z [...] września 2010 r., sygn. akt [...], który oddalił zażalenie Dyrektora Izby Celnej w W..
Decyzją znak [...] z [...] lutego 2011 r. Szef Służby Celnej jako organ odwoławczy, biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy w zakresie określenia korpusu decyzję – akt mianowania dotyczący E. S. – [...] wydany przez Dyrektora Izby Celnej w W..
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji podniósł, iż obowiązek nadania nowego stopnia służbowego funkcjonariuszom Służby Celnej
w terminie do dnia 30 listopada 2009 r. wynikał z przepisu art. 223 ust. 1 ustawy
o Służbie Celnej.
Badając zasadność mianowania strony na stopień w korpusie podoficerów Służby Celnej, Szef Służby Celnej stwierdził, iż w jej przypadku przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania. Przepis ten dotyczy bowiem funkcjonariusza, który w dniu wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko wiążące się z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika zaś jednoznacznie, że w dacie tej E. S. – [...] zajmowała stanowisko kontrolera celnego i posiadała stopień służbowy młodszego dyspozytora celnego. Wobec powyższego obowiązkiem Dyrektora Izby Celnej było mianowanie jej na stopień w korpusie podoficerów Służby Celnej – zgodnie z dyspozycją art. 223 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej.
Organ odwoławczy podkreślił, iż podporządkowanie służbowe, o którym mowa w art. 223 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej dotyczy stanowisk należących do wyższych stanowisk kierowniczych w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej oraz stanowisk kierowniczych w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej wymienionych odpowiednio w art. 17 ust. 1 i ust. 13 poprzednio obowiązującej ustawy, tj. ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, przy czym do stanowisk kierowniczych wymienionych w art. 17 ust. 13 ustawodawca zaliczył kierownika zmiany, referatu, oddziału oraz naczelnika wydziału w izbie celnej. Zwrócił również uwagę na załącznik Nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z 30 marca 2000 r. w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych oraz szczegółowego trybu nadawania im stopni (Dz. U. z 2000 r. Nr 25, poz. 301 ze zm., zwane dalej rozporządzeniem z 2000 r.), podkreślając, iż zawiera on pełen katalog stanowisk służbowych w Służbie Celnej. W omawianym załączniku nie wyszczególniono stanowiska kierującego sekcją. Nie ulega zaś wątpliwości, że w kontekście uregulowań zawartych zarówno w ustawie z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, jak i w rozporządzeniu z 2000 r., źródłem podporządkowania służbowego jest zajmowane stanowisko. Wobec powyższego przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy mógł mieć zastosowanie wyłącznie do funkcjonariuszy zajmujących stanowiska kierownicze wymienione w załączniku do rozporządzenia z 2000 r.
Organ wskazał, że pojęcie wyższych stanowisk kierowniczych w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej oraz stanowisk kierowniczych w tych jednostkach zdefiniowane zostały odpowiednio w art. 17 ust. 1 i 13 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Zgodnie z tą regulacją stanowiskami kierowniczymi są stanowiska wiążące się z podporządkowaniem służbowym innych funkcjonariuszy celnych lub pracowników, w szczególności są to stanowiska: kierownika zmiany, referatu, oddziału oraz naczelnika wydziału w izbie celnej. Do obsadzania i zwalniania stanowisk kierowniczych, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące powoływania
i odwoływania zastępcy naczelnika urzędu celnego.
Odnosząc się do argumentów odwołania organ stwierdził, iż strona nie zajmuje stanowiska kierującej Sekcją Karną Skarbową, lecz stanowisko kontrolera celnego. Określenie w karcie obowiązków i uprawnień zadań stanowiska pracy nie jest wystarczające do zastosowania art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, fakt wyznaczenia strony na kierującą Sekcją Karną Skarbową nie jest bowiem równoznaczny z objęciem stanowiska, wiążącego się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnieniem obowiązków na takim stanowisku. Pełnienie służby na stanowisku kontrolera celnego, nie wiąże się w żadnym przypadku z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy lub pracowników. Organ zaznaczył przy tym, że wskazywany przez stronę przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, odnosi się wprost do stanu sprzed dnia wejścia w życie ustawy, co dosłownie wynika z jego brzmienia. Wobec powyższego winno się nadać mu takie znaczenie, jakim ustawodawca posługiwał się na gruncie ustawy uchylonej. Skoro więc na gruncie poprzedniego stanu prawnego istniały stanowiska, które wiązały się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy lub pracowników, które ustawodawca wymienia wprost w art. 17 ust. 13 ustawy uchylonej, to bezzasadny jest postulat interpretowania powyższego przepisu w innym znaczeniu. Z treści art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy w sposób jednoznaczny wynika, że źródłem podporządkowania służbowego jest zajmowane stanowisko. W tym stanie rzeczy, zdaniem Szefa Służby Celnej, brak jest podstaw do zastosowania rozszerzającej wykładni art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Gdyby bowiem ustawodawca zamierzał rozszerzyć, poza osoby formalnie pełniące służbę na stanowisku związanym z podporządkowaniem funkcjonariuszy lub pracowników, krąg podmiotów, które winny być mianowane do ww. korpusu, to unormowałby taką sytuację stosownym zapisem wprost.
Organ odwoławczy zauważył, iż ze znajdujących się w aktach osobowych strony dokumentów nie wynika, aby zarówno w dniu wejścia w życie ustawy
o Służbie Celnej, jak też w okresie wcześniejszym zajmowała stanowisko związane
z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, nie pełniła także obowiązków na takim stanowisku. Również arkusze ocen i opinii, na których dokonuje się oceny sposobu wykonywania przez funkcjonariusza zadań wynikających z zakresu czynności, w punkcie E - "Zdolności kierownicze (dotyczy kadry kierowniczej)", nie zawierają stosownych adnotacji, co dowodzi, że strona nie należała do kadry kierowniczej Służby Celnej.
Organ wyjaśnił przy tym, że nie kwestionuje faktu kierowania i nadzorowania przez stronę pracy Sekcją Karną Skarbową. Okoliczność tą bowiem potwierdza karta zakresu obowiązków i uprawnień strony. W okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy o Służbie Celnej, jak wynika z akt osobowych strony, pełniła ona jednak służbę na stanowisku kontrolera celnego w stopniu młodszego dyspozytora celnego. W zaistniałej sytuacji, obowiązkiem Dyrektora Izby Celnej
w W. było mianowanie odwołującej na podstawie art. 223 ust. 5 na stopień
w korpusie podoficerów Służby Cywilnej.
Skargę na ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego złożyła E. S. – [...] wnioskując o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji oraz zwrot kosztów postępowania. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzuciła:
1. naruszenia norm prawa materialnego, przejawiające się w błędnej wykładni art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, w zakresie terminu "zajmowania stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników" oraz niezastosowaniem art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej podczas rozstrzygania sprawy;
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:
a) rażące naruszenie przepisów prawa, w tym zasady praworządności wyrażonej w art. 6 Kpa oraz bezpośrednio w Konstytucji RP, poprzez niezastosowanie jako podstawy decyzji przepisu prawa powszechnie obowiązującego (art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej) i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretację Dyrektora Departamentu Służby Celnej Ministerstwa Finansów zawartą w piśmie z [...] listopada 2009 r., znak [...];
b) rażące naruszenie przepisu art. 7 Kpa, poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego dotyczącego zajmowania przez stronę stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników;
c) naruszenie przepisu art. 138 § 1 Kpa, poprzez wydanie rozstrzygnięcia nie przewidzianego w tym przepisie i rozstrzygnięcie sprawy tylko w zakresie korpusu nie rozstrzygając w zakresie stopnia funkcjonariusza celnego.
Rozwijając zarzuty skargi, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, skarżąca wskazała, że w dniu wejścia w życie ustawy zajmowała stanowisko kontrolera celnego i posiadała stopień służbowy młodszego dyspozytora celnego, służbę pełniła jako kierująca Sekcją Karną Skarbową. Powyższe stanowisko zgodnie z Regulaminem Organizacyjnym Urzędu Celnego w R. zakwalifikowane zostało jako stanowisko kierownika komórki organizacyjnej. Kierujący sekcją jest więc kierownikiem komórki organizacyjnej tak samo jak wymieniony w ustawie kierownik referatu. Stanowisko organu stwierdzające, że ustawa takiego stanowiska nie określa, jest błędne tym bardziej, że zawarty w art. 17 ust. 13 ustawy o Służbie Cywilnej z 1999 r. katalog stanowisk jest katalogiem otwartym, o czym wyraźnie świadczy zawarty w jego treści termin "w szczególności". Ponadto, zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej stanowiska związane ze zwierzchnictwem służbowym są stanowiskami kierowniczymi w jednostkach organizacyjnych. Ustawodawca rozciąga więc zakres pojęcia "stanowisko kierownicze" na stanowiska faktycznie związane ze zwierzchnictwem służbowym.
W konsekwencji stanowisko kontrolera celnego, który kieruje sekcją jest tożsame ze stanowiskiem związanym z podporządkowaniem służbowym
w rozumieniu art. 17 ust. 13 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Okoliczność, że skarżąca przed dniem 31 października 2009 r. spełniała przesłanki awansu na stopień służbowy podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej jest bezsporna. Zgodnie zatem z dyspozycją art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej skarżąca, jako osoba pełniąca służbę na stanowisku kierowniczym (związanym z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy) winna zostać w określonym w ustawie terminie obligatoryjnie mianowana na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.
Skarżąca wskazała również na naruszenie art. 138 § 1 Kpa bowiem wydana przez organ odwoławczy decyzja rozstrzygała sprawę w zakresie określenia korpusu, brak było natomiast rozstrzygnięcia co do stopnia służbowego funkcjonariusza celnego. Zdaniem skarżącej skoro pierwotnie wydana decyzja dotyczyła dwóch elementów, tj. korpusu i stopnia służbowego, organ odwoławczy nie mógł ograniczać orzeczenia (sentencji) wyłącznie do korpusu. Ty samym zaskarżona decyzja jako wykraczająca zakres kognicji określony art. 138 Kpa, wydana została z rażącym naruszeniem prawa i jako taka podlega uchyleniu.
W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonym orzeczeniu. Jednocześnie odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących nieprawidłowego sformułowania sentencji decyzji i utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji w zakresie korpusu stwierdził, że art. 223 ustawy o Służbie Celnej jest przepisem lex specialis w stosunku do pozostałych przepisów ww. ustawy. Akt mianowania dokonany na jego podstawie wymaga decyzji administracyjnej i podlega kontroli administracyjnej oraz sądowoadministracyjnej w zakresie przypisania funkcjonariuszowi przynależności do konkretnego korpusu Służby Celnej. Odnośnie mianowania na wyższy stopień służbowy w ramach danego korpusu funkcjonariuszowi w ogóle nie przysługuje roszczenie.
W piśmie procesowym, jakie skarżąca złożyła na rozprawie przed Sądem
w dniu 20 września 2011 r., podtrzymując swoje dotychczasowe zarzuty podniosła, że sformułowanie zawarte w art. 223 ust. 3 pkt ustawy o Służbie Celnej: "stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym" powinno być rozumiane zgodnie z wykładnią językową, jako każde stanowisko związane
z podporządkowaniem służbowym. Jeśli zaś określone stanowisko łączy się
z podporządkowaniem służbowym, a urzędnik nie został powołany w określonym trybie, stanowi to uchybienie organu powołującego. Niezachowanie warunków formalnych należy bowiem traktować jako przekroczenie uprawnień przełożonego sankcjonowane przez wieloletnią praktykę stosowaną w urzędach celnych. Zdaniem skarżącej ustawodawca objął obowiązywaniem art. 223 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy zarówno stanowiska kierownicze, jak i te, które w wyniku praktyk stosowanych przez urzędy celne w postaci wyznaczania do kierowania sekcją łączyły się z funkcjami związanymi z podporządkowaniem służbowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga E. S. – [...] nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.
W sprawie niniejszej kwestią sporną jest wykładnia przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323). Przepis ten stanowi, że funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia
w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2 określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.
Skarżąca, powołując się na treść powyższego przepisu wskazywała, że od dnia [...] kwietnia 2007 r., pełni służbę jako kierujący Sekcją Karną Skarbową (obecnie Sekcją Dochodzeniowo Śledczą) w Urzędzie Celnym w R., które to stanowisko związane było z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, dlatego też powinna zostać mianowana na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.
W ocenie Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że dla wykładni użytego w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej pojęcia "zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku" należy odwołać się do przepisów ustawy wcześniejszej z dnia 24 lipca 1999 r.
o Służbie Celnej. Ustawodawca w ustawie z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej tylko w jednym przypadku, a mianowicie w art. 17 ust. 13, posłużył się pojęciem "stanowisk, które wiążą się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników".
Przepis art. 17 ust. 13 ww. ustawy stanowił, że stanowiska, które wiążą się
z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników,
w szczególności stanowiska: kierownika zmiany, referatu, oddziału oraz naczelnika wydziału w izbie celnej, są stanowiskami kierowniczymi w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej.
Przepis ust. 14 art. 17 stanowił z kolei, że do obsadzania i zwalniania stanowisk, o których mowa w ust. 13, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące powoływania i odwoływania zastępcy naczelnika urzędu celnego. Oznacza to, że organem właściwym do powoływania na stanowiska, które wiązały się
z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników
i odwoływania z tych stanowisk był dyrektor izby celnej, działający na wniosek naczelnika urzędu celnego (art. 17 ust. 12 ww. ustawy).
Katalog stanowisk związanych z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników wymieniony w art. 17 ust. 13 nie był oczywiście katalogiem wyczerpującym o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności". Nie ulega jednak wątpliwości, że powoływanie na stanowiska kierownicze związane z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, w świetle przepisów ustawy z dnia 24 lipca 1999 r., należało do właściwości dyrektora izby celnej.
Zgodnie z § 10 ust. 1 pkt 2 obowiązującego do dnia 31 października 2009 r. zarządzenia Ministra Finansów Nr 24 z dnia 23 grudnia 2008 r. w sprawie nadania statutów izbom celnym i urzędom celnym (Dz. Urz. MF. Nr 14, poz. 103), które wydane zostało za podstawie art. 1 lit. d ust. 4 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r.
o Służbie Celnej, w urzędach celnych mogły być tworzone wewnętrzne komórki organizacyjne, w tym sekcje – składające się z co najmniej 2 osób, włącznie
z kierującym. Przepis § 10 ust. 3 ww. zarządzenia stanowił z kolei, że sekcją kieruje osoba wyznaczona przez naczelnika urzędu.
Skoro zatem w świetle przepisów ww. zarządzenia Nr 24 osoba kierująca sekcją nie była powoływana przez dyrektora izby celnej, na wniosek naczelnika urzędu celnego, lecz wyznaczana przez naczelnika urzędu, to nie można uznać, że było to stanowisko związane z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników w rozumieniu art. 17 ust. 13 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej.
W sprawie niniejszej jest okolicznością niesporną, że skarżąca została wyznaczona do kierowania Sekcją Karną Skarbową w Urzędzie Celnym w R. przez Naczelnika Urzędu Celnego w R.. Dyrektor Izby Celnej w W. ani nie powołał jej na to stanowisko, ani też nie powierzył skarżącej pełnienia obowiązków na tym stanowisku.
Powyższe wskazuje w ocenie Sądu jednoznacznie, że skarżąca przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej nie zajmowała stanowiska, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, w rozumieniu przepisów ustawy o Służbie Celnej z dnia 24 lipca 1999 r. Nie było zatem podstaw do mianowania jej na stopień służbowy
w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Dlatego też, w ocenie Sądu, wbrew zarzutowi skarżącej, organy nie dopuściły się naruszenia art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej poprzez błędną jego wykładnię i jego niezastosowanie w niniejszej sprawie.
Skarżąca, w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej zajmowała stanowisko kontrolera celnego i posiadała stopień służbowy młodszego dyspozytora celnego, a zatem w oparciu z przepis przejściowy art. 223 ust. 5 tej ustawy została prawidłowo mianowana na stopień służbowy w korpusie podoficerów Służby Celnej. Organ odwoławczy nie zakwestionował faktu, że skarżąca w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej kierowała Sekcją Karną Skarbową w Urzędzie Celnym w R. jednak, jak słusznie ocenił organ, fakt ten nie mógł wpłynąć na określenie E. S. – [...] stopnia służbowego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.
Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przepisów postępowania należy podkreślić, iż zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu przez sąd jest ustalenie, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne. W ocenie Sądu, w toku postępowania przed organem odwoławczym nie doszło jednak do naruszenia przepisów postępowania,
a w szczególności wskazanych w skardze art. 6 i 7 Kpa, w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ w wyczerpujący sposób ustalił stan faktyczny
w sprawie i nie naruszył zasady praworządności. Sąd w składzie orzekającym
w niniejszej sprawie nie dopatrzył się również naruszenia Konstytucji RP.
Należy jednocześnie zwrócić uwagę, iż zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2010 r., sygn. akt II PZP 5/10, które zostało w pełni zaakceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, od aktu mianowania wydanego na podstawie art. 223 ustawy o Służbie Celnej przez kierownika urzędu celnego funkcjonariuszowi przysługuje, na zasadach przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie do organu celnego wyższego stopnia, w tym przypadku do Szefa Służby Celnej, tylko w zakresie określenia korpusu Służby Celnej, gdyż tych kwestii ustawodawca nie pozostawił uznaniu administracyjnemu kierownika urzędu (art. 223 ust. 2-6 ustawy). Odnośnie natomiast mianowania na stopień służbowy w ramach danego korpusu funkcjonariuszowi nie przysługuje roszczenie, gdyż te kwestie dotyczące relacji między przełożonym
i podwładnym, należą do wewnętrznej sfery działania Służby Celnej i pozostawione zostały uznaniu kierownika urzędu (art. 223 ust. 7 ustawy).
Szef Służby Celnej poddał zatem akt mianowania wydany przez Dyrektora Izby Celnej w W. kontroli instancyjnej w takim zakresie, w jakim było to dopuszczalne w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc w zakresie określenia korpusu i w tym zakresie, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy. Tym samym niezasadnym jest również zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 1 Kpa.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło