VIII SA/Wa 469/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2011 r. sprawy ze skargi B.H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. VIII SA/Wa 469/10 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. /dalej określany jako" Dyrektor IS" lub "organ"/, po ponownym rozpatrzeniu wniosku B. H. /dalej określana jako "skarżąca"/ o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...].02.2009 r., znak [...] wydanej w przedmiocie określenia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia do grudnia 2004 r. - postanowił odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od w/wym. decyzji. Powyższe postanowienie zapadło po przeprowadzeniu postępowania w trakcie, którego dokonano następujących ustaleń faktycznych i prawnych: Wspomnianą wyżej decyzją z dnia [...].02.2009 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. określił dla B.H. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 2004 r. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu [...].02.2009 r. B.H. w dniu [...].03.2009 r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Postanowieniem z dnia [...].03.2009 r. Dyrektor IS w W. stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. Przedmiotowe postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu [...].03.2009 r. W dniu [...].04.2009 r. B. H. wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. określającej zobowiązanie podatkowe skarżącej w podatku VAT za poszczególne miesiące 2004 r. We wspomnianym wniosku skarżąca podniosła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło wskutek wypadku, któremu uległa przebywając poza miejscem zamieszkania, co uniemożliwiło jej swobodne poruszanie się wynikające ze skręcenia stawu kolanowego prawej nogi. Przyczynę zwłoki w terminowym wniesieniu odwołania skarżąca udokumentowała zwolnieniem lekarskim obejmującym okres od [...].03.2009 r. do [...].03.2009 r., podniosła również, że mieszka sama i samotnie wychowuje 10-letniego syna, który także w tym czasie był chory na grypę, co dodatkowo skomplikowało jej położenie. Dyrektor IS w W. postanowieniem z dnia [...].05.2009 r. odmówił przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Rozpoznając skargę na powyższe postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31.11.2009 r. sygn. akt VIII SA/Wa 461/09 uchylił zaskarżone postanowienie. Realizując wskazania zawarte we wspomnianym wyroku Dyrektor IS w Warszawie przeprowadził dodatkowe postępowanie w trakcie, którego uzupełniająco przesłuchał skarżącą na okoliczności sprawy. B.H. zeznała, że w dniu [...].03.2009 r. przebywając poza miejscem zamieszkania uległa wypadkowi polegającemu na skręceniu stawu [...]. Po powrocie w dniu [...].03.2009 r. do miejsca zamieszkania, zakończyła pisanie rozpoczętego przed wyjazdem odwołania, a następnie w dniu [...].03.2009 r. siostra skarżącej na poczcie w R. nadała odwołanie. W toku przesłuchania B.H. nie kwestionowała daty doręczenia decyzji organu w dniu [...].02.2009 r., a nawet potwierdziła fakt otrzymania decyzji w tym dniu oraz fakt pozostawienia decyzji w domu przed planowanym wyjazdem. Mając powyższe ustalenia na względzie Dyrektor IS w W. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...].04.2010 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...].02.2009 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Dyrektor IS wskazał przepisy art.216, art.162§1 i §2 w związku z art. 163§2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa / Dz U z 2005r. nr 8 poz.60 ze zm., dalej określana jako" Op"/. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ podniósł, że poczynione w postępowaniu wyjaśniającym ustalenia uprawniają do oceny, że brak było winy strony w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania. Natomiast organ ocenił, że strona nie dopełniła warunków niezbędnych do prawidłowego złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu w rozumieniu art.162§1-3 Op. W tym zakresie Dyrektor IS podniósł, że od daty złożenia odwołania w dniu [...] marca 2009 r. ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego i rozpoczął bieg termin 7 dni, o którym mowa w art.162§2 Op. Oznacza to, w ocenie organu, że dla zachowania warunku skuteczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu najpóźniejszą datą w jakiej mogłoby dojść do jego wniesienia, był dzień [...].03.2009 r. Strona natomiast złożyła wniosek o przywrócenie terminu w dn. [...].04.2009 r. Według Dyrektora IS takie działanie strony stanowiło uchybienie 7-dniowemu terminowi do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu i stąd zasadność rozstrzygnięcia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Na powyższe ostateczne w administracyjnym postępowaniu postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła B.H.. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła: 1/ naruszenie art.162§2 Op poprzez błędną jego interpretację i uznanie, że moment złożenia odwołania jest tożsamy z momentem ustania przyczyny uchybienia terminowi w sprawie; 2/ naruszenie art.187 Op przez nie wyjaśnienie wszelkich faktycznych okoliczności sprawy; 3/ naruszenie art.180§1 Op przez nie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka na okoliczność złożenia odwołania w dn. [...].03.2009 r. Ponosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że Dyrektor IS błędnie uznał, że przerwa na kilka godzin, co do przyczyn uchybienia terminu, jest tożsama z ustaniem tych przyczyn. Według jej oceny fakt dokończenia pisania odwołania i polecenie siostrze nadania go na poczcie nie oznacza, że przyczyna uchybienia ustała. W jej ocenie przyczyna została jedynie przerwana na kilka godzin. Jej powrót do normalnego funkcjonowania, a co więcej do możliwości przemieszczania się, nastąpił dopiero w dniu [...].03.2009 r. /zgodnie okresem zwolnienia lekarskiego/, i w tym też dniu ostatecznie ustała przyczyna uchybienia terminowi do złożenia odwołania. Natomiast orzekające w sprawie organy podatkowe, wbrew wykładni literalnej przepisu art. 162§2 Op uznały, że przerwa w istnieniu pewnego stanu jest tożsama z ustaniem tego stanu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymał zasadnicze argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Jak stanowi przepis art.1 § 1 i 2 ustawy z dn.25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. z 2002 Nr 153 poz. 1269 ze zm./ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie bądź też inny akt administracyjny lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną /vide art. 134 § 1 ustawy z dn. 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2002 Nr 153 poz. 1270 ze zm./ zwaną dalej p.p.s.a. W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Zaskarżone postanowienie Dyrektora IS w W. było przedmiotem ponownej kontroli sądowej. W sprawie w odniesieniu do poprzedniego rozstrzygnięcia orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie we wspomnianym wyroku z dn.13.11.2009 r. , sygn. akt VIII SA/Wa 461/09. Sad orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że Dyrektor IS w W. w toku ponownego rozpoznania sprawy wykonał zalecenia uzupełnienia postępowania zgodnie ze wskazaniami sądu zawartymi w/wym. wyroku odnośnie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Istota rozstrzygnięcia w sprawie sprowadza się do oceny ustalonego stanu faktycznego w kontekście uregulowań art.162§2 Op tj. przesłanek przywrócenia terminu. Stosownie do powołanego art.162§2 Op przesłankami przywrócenia terminu jest: 1/ złożenie wniosku; 2/ wskazanie we wniosku przyczyny uchybienia terminu; 3/ uprawdopodobnienie braku winy w spowodowaniu przekroczenia terminu; 4/ dokonanie czynności, dla której przewidziano dany termin. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zgadza się z ocenami organu podatkowego, że w kontekście ustalonego stanu faktycznego brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca uprawdopodobniła, że niedochowanie przez nią terminu do złożenia podania o przywrócenie terminu nastąpiło w ustawowo przewidzianym 7-dniowym terminie od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Skarżąca potwierdziła, że w dniu [...].03.2009 r. posługując się osoba trzecią /siostrą/ złożyła odwołanie. W tej dacie skarżąca miała świadomość uchybienia terminowi w złożeniu odwołania, pomimo tego do odwołania nie załączyła wniosku o jego przywrócenie. Oceny skarżącej, że w dacie złożenia samego odwołania przyczyna niedochowania terminu jedynie została przerwana, a nie ustała całkowicie – nie można zaaprobować. Byłoby to sprzeczne z samą konstrukcją instytucji przywrócenia terminu z art.162§2 Op, który posługuje się pojęciem " ustania przyczyny uchybienia terminowi", a nie używa pojęcia "przerwy w przyczynie uchybienia terminu", jak to subiektywnie i pozaustawowo wprowadza w swoim rozumowaniu skarżąca. Przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy w jego uchybieniu. Dokonując oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminowi bez swojej winy, organ podatkowy powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenić winę w/g obiektywnych mierników staranności. I organ podatkowy, w ocenie Sądu, te wymogi zrealizował w rozpoznawanej sprawie. Zgodnie z ugruntowanym poglądem doktryny i orzecznictwa – fakt choroby poświadczonej zaświadczeniem lekarskim nie jest okolicznością wystarczającą do uprawdopodobnienia braku winy. Trzeba ponadto uprawdopodobnić, że rodzaj choroby uniemożliwiał skorzystanie z pomocy domowników lub innych osób przy jej dokonaniu. Jeżeli bowiem rodzaj choroby i przyjmowane środki uniemożliwiają działanie, którego dotyczyła zwłoka, jak i zlecenie tej czynności osobie trzeciej – to przywrócenie terminu będzie uzasadnione. W przeciwnym przypadku, brak podstaw do przywrócenia /vide wyrok NSA z dn.12.02.2008 r. ,sygn. akt II FSK 1145/07, LEX nr 471091 /. Ustalone okoliczności faktyczne sprawy nie pozwalają przyjąć barku winy skarżącej w niedochowaniu terminu do złożenia wniosku o jego przywrócenie. Skoro skarżąca była w stanie posłużyć się inną osobą /siostrą / do złożenia odwołania, to także było w zakresie jej możliwości posłużenie się tą osobą lub inną w złożeniu podania o przywrócenie terminu. Sąd orzekający w sprawie podziela ugruntowany w orzecznictwie pogląd, że skoro strona mimo choroby decyduje się podjąć określone czynności w postępowaniu administracyjnym, to powinna również dopełnić wszystkich obowiązków z tym związanych. Nie do przyjęcia jest interpretacja dopuszczająca dokonywanie wyboru czynności, które strona chce podjąć w okresie choroby. Albo strona jest chora i nie podejmuje żadnej czynności, albo uznaje, że czuje się na siłach prowadzić postępowanie w swojej sprawie i dokonuje wszelkich czynności wymaganych prawem /vide wyrok WSA w Warszawie z dn.30.11.2005 r./ sygn. akt III SA/Wa 2670/05 LEX nr 198841, wyrok WSA w Łodzi z dn.26.08.2008 r. sygn. akt I SA/Łd 1441/07 /. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że jeżeli skarżąca złożyła odwołanie /pomimo posiadania zwolnienia lekarskiego/, to w dacie jego składania, albo w terminie 7 dni od jego złożenia, powinna także konsekwentnie złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Tymczasem ustalenia faktyczne sprawy sprowadzają się do potwierdzenia, że odwołanie skarżąca złożyła w dniu [...].03.2009 r. , natomiast wniosek o przywrócenie terminu w dn. [...].04.2009 r., a więc z uchybieniem terminu przewidzianego w art.162§2 Op. Interpretacji art.162§2 Op zaprezentowanej przez skarżącą podzielić nie można. Jako niezasadne Sąd orzekający ocenił także zarzuty naruszenia art.187 i art.180§1 Op. Sąd stwierdził bowiem, że organ podatkowy w toku ponownego rozpoznania sprawy dokonał czynności wyjaśniających okoliczności złożenia odwołania, wniosku o przywrócenie terminu, jak i okoliczności wypadku, któremu uległa skarżąca, które zawarte były we wskazaniach wspomnianego wyżej wyroku WSA w Warszawie z dn.13.11.2009 r. Sąd orzekający podziela także pogląd organu podatkowego, że nie zachodziła potrzeba przesłuchania siostry skarżącej na okoliczności złożenia odwołania, bowiem ta okoliczność nie była kwestią sporną w sprawie. Mając powyższe na względzie, Sąd skargę jako niezasadną oddalił na podstawie art.151 p.p.s.a.