VIII SA/Wa 469/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga M. K. na postanowienie Wojewody [...] znak [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco: Decyzją znak [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Wójt Gminy G. (Wójt, organ I instancji), działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.) oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku K. S., orzekł o wymeldowaniu M. K. (skarżąca, strona) z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości O. [...], gmina G. Przesyłka zawierająca ww. rozstrzygnięcie została przesłana na adres strony, jednak pomimo jej dwukrotnego awizowania w dniach [...] i [...] lutego 2013 r., nie została podjęta przez adresata. Zwrot przesyłki do organu I instancji miał miejsce w dniu [...] lutego 2013 r. Pismem z dnia [...] marca 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca złożyła odwołanie na powołane wyżej rozstrzygnięcie wskazując, iż przesyłkę zawierającą decyzję odebrała z poczty w dniu [...] marca 2013 r. W treści złożonego środka zaskarżenia podniosła argumenty odnoszące się – w jej ocenie – do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co skutkowało orzeczeniem o jej wymeldowaniu z miejsca stałego pobytu. Postanowieniem znak [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Wojewoda [...] (Wojewoda, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wskazał, iż warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie przez stronę ustawowego terminu do jego wniesienia. Wyjaśnił w tym zakresie, że decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r., wysłano w dniu jej podjęcia na adres strony, tj. O. [...], gmina G. i wobec niemożności doręczenia pisma adresatowi i braku osoby, która podjęłaby się oddać pismo adresatowi, przesyłkę pozostawiono na okres czternastu dni w Urzędzie Pocztowym w G. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej, pierwsze awizo miało miejsce w dniu [...] lutego 2013 r., zaś drugie awizo w dniu [...] lutego 2013 r. Organ odwoławczy uznał, iż decyzja doręczona została w dniu [...] lutego 2013 r., zatem ostatnim dniem do wniesienia odwołania był dzień [...] marca 2013 r. Tym samym odwołanie złożone w dniu [...] marca 2013 r. (data wpływu do organu [...] marca 2013 r.) wniesione zostało z uchybieniem ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż późniejsze doręczenie skarżącej decyzji w dniu [...] marca 2013 r., poprzez jej ponowne wysłanie jest jedynie faktem, który nie czyni nieskutecznym pierwotnego doręczenia tej decyzji. Skargę do sądu administracyjnego na powołane rozstrzygnięcie złożyła skarżąca. Strona wskazała, iż nie rozumie, w jaki sposób decyzja Wójta z dnia [...] stycznia 2013 r. o wymeldowaniu została wysłana dopiero w dniu [...] marca 2013 r. Uważa, iż w ten sposób organ I instancji zlekceważył jej pismo z dołączonym doń zwolnieniem lekarskim. Do dnia [...] marca przebywała na zwolnieniu lekarskim, a jej stan zdrowia nie pozwalał na osobiste stawiennictwo w organie. Podniosła, iż wobec doręczenia jej spornej decyzji w dniu [...] marca 2013 r., ostatnim dniem na złożenie odwołania był dzień [...] marca 2013 r. Z tą też datą wniosła odwołanie. Wyjaśniła, iż nie było wcześniej żadnego awizo, a organ I instancji poświadcza nieprawdę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Kluczowym dla rozpoznania niniejszej sprawy jest ustalenie, czy podjęte przez organ odwoławczy postanowienie w zakresie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest prawidłowe. Podstawę prawną objętego skargą rozstrzygnięcia stanowił art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Podstawą faktyczną do wydania na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest okoliczność, że strona postępowania wniosła odwołanie po upływie określonego w art. 129 § 2 k.p.a. czternastodniowego terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia obliczanego od dnia doręczenia decyzji stronie. Organ, aby stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, obowiązany jest, z zachowaniem zasad określonych w art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 w związku z art. 126 k.p.a., ustalić datę doręczenia stronie aktu administracyjnego, od którego wnoszony jest ten środek zaskarżenia oraz datę jego wniesienia. O uchybieniu terminu do złożenia odwołania można mówić tylko wówczas, gdy termin ten rozpoczął swój bieg. W przypadku, gdy decyzja organu administracji publicznej jest doręczana stronom, termin do wniesienia odwołania biegnie od daty prawidłowego doręczenia decyzji. Ustawodawca, łącząc określone skutki prawne ze skutecznym doręczeniem pisma stronie (m.in. rozpoczęcie biegu terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a.), przewidział jednocześnie określone zasady doręczania pism przez organ administracji publicznej. Zasady te regulują przepisy rozdziału 8 "Doręczanie" Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy (art. 39 k.p.a.). Osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy - art. 42 § 1 k.p.a. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej - art. 42 § 2 k.p.a. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie - art. 42 § 2 k.p.a. Istotną zatem dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy była data skutecznego doręczenia decyzji stronie, albowiem od tego momentu rozpoczyna bieg terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu, sama skuteczność doręczenia skarżącej decyzji organu I instancji nie może nasuwać wątpliwości. Miało ono charakter zastępczy, nastąpiło bowiem z zastosowaniem art. 44 k.p.a., który to przepis dopuszcza, po dokonaniu czynności w nim przewidzianych, przyjęcia fikcji doręczenia. Pierwszą przesłanką skuteczności doręczenia przewidzianego w art. 44 k.p.a. jest przechowanie pisma przez okres czternastu dni w placówce pocztowej lub złożenie pisma w urzędzie właściwej gminy miasta na ten okres. Drugą przesłanką skuteczności doręczenia przewidzianego w tym przepisie jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej lub złożeniu w urzędzie gminy (miasta), w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W wypadku, gdy adresat pisma nie podjął przesyłki w terminie siedmiu dni, wówczas doręczający jest obowiązany pozostawić powtórnie zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pisemnego zawiadomienia. W przedmiotowej sprawie wyżej opisane czynności zostały prawidłowo wykonane przez dokonujący doręczenia decyzji Urząd Pocztowy w G. Przy tym zgodzić należy się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że skoro doszło do doręczenia zastępczego, to nie było potrzeby ponawiania prób doręczenia decyzji skarżącemu do rąk własnych, a jej doręczenie w terminie późniejszym za pozostające bez wpływu na skuteczność doręczania zastępczego. Pierwsze doręczenie skarżącej decyzji organu I instancji z dnia [...] stycznia 2013 r. dokonane zostało z zachowaniem wymogów określonych przepisami k.p.a. Doręczyciel w dniu [...] lutego 2013 r., z uwagi na niezastanie adresata, pozostawił na drzwiach mieszkania skarżącej zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym w G. z informacją o możliwości jej odebrania w terminie siedmiu dni od daty pozostawienia zawiadomienia. Z uwagi na niepodjęcie decyzji w tym terminie, przesyłkę awizowano ponownie w dniu [...] lutego 2013 r., a następnie w dniu [...] lutego 2013 r. zwrócono do nadawcy. Złożenie przez doręczającego pisma w jednym z miejsc wskazanych w art. 44 k.p.a. oraz umieszczenie zawiadomienia o złożeniu pisma w miejscu określonym w tym przepisie należy uważać za doręczenie dokonane z upływem ostatniego dnia okresu czternastu dni liczonego od następnego dnia od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy. Adresat może odebrać pismo po upływie terminu określonego w ww. przepisie, niemniej dzień faktycznego odbioru pisma po tym terminie nie będzie dla niego datą doręczenia. Dlatego za chybiony uznać należy zarzut skargi, że decyzja Wójta została doręczona skarżącej w dniu [...] marca 2013 r. Jedyną drogą wiodącą do uniknięcia konsekwencji wynikających z wniesieniem środka odwoławczego po terminie jest skorzystanie z instytucji przywrócenia terminu. Jednakże przywrócić uchybiony termin organ może wyłącznie na prośbę zainteresowanego (art. 58 § 1 k.p.a.), a nadto trzeba spełnić warunki przewidziane prawem (art. 58 i art. 59 k.p.a.). Skarżąca w ogóle nie wniosła o przywrócenie terminu, a zatem organ odwoławczy nie był władny uwzględnić tej kwestii z urzędu. Reasumując, skoro odwołanie skarżącej wniesione zostało po terminie i nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu, to trafnie organ orzekł o jego niedopuszczalności. Jednocześnie Sąd stwierdza, iż organ odwoławczy nieprawidłowo ustalił, iż wobec złożenia pierwszego awizo w dniu [...] lutego 2013 r. i drugiego w dniu [...] lutego 2013 r., skutek doręczenia nastąpił w dniu [...] lutego 2013 r. Jak wskazano we wcześniejszych rozważaniach, co zresztą ewidentnie wynika z treści art. 44 k.p.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu czternastu dni liczonego od następnego dnia od dnia złożenia pisma w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy. W stanie faktycznym sprawy oczywiste jest, że skoro pierwsze awizo miało miejsce w dniu [...] lutego 2013 r., to skutek doręczenia nastąpił w dniu [...] lutego 2013 r. Powyższe ustalenie nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Nie mniej prawidłowe ustalenia w tym zakresie wywiódł organ w odpowiedzi na skargę. Analizując przedmiotową sprawę Sąd nie stwierdził innych uchybień przepisów postępowania, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, czy też stwierdzeniem jego nieważności. Zarzuty skargi okazały się chybione. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargę.