VIII SA/Wa 470/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi R. U. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego R. U. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] (dalej także: "organ odwoławczy", "Wojewoda") postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) (dalej: "k.p.a.") orzekł o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania złożonego przez R. U. (dalej także: "skarżący") od decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. znak [...] wydanej przez Wójta Gminy G. (dalej także: "organ I instancji") orzekającej o wymeldowaniu R. U. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości O. [...] gm. G. Postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wójt Gminy G. decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. znak [...] orzekł o wymeldowaniu R. U. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego położonego w miejscowości O. [...], gm. G. Organ odwoławczy podniósł, iż odwołanie od tej decyzji zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu [...] marca 2013 r., zaś do organu I instancji wpłynęło w dniu [...] marca 2013 r. Wojewoda dokonując oceny, czy odwołanie wpłynęło z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia wskazał, iż decyzja z dnia [...] stycznia 2013 r. została wysłana w dniu [...] stycznia 2013 r. pod wskazany przez R. U. adres, tj. O. [...] gm. G. i wobec niemożności doręczenia pisma adresatowi i braku osoby, która podjęłaby się oddać pismo adresatowi pozostawiono przesyłkę na okres 14 dni w Urzędzie Pocztowym w G. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej: I awizo w dniu [...] lutego 2013 r., II awizo w dniu [...] lutego 2013 r. Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, iż z akt administracyjnych wynika, że w toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego, korespondencja do R. U. była kierowana na adres O. [...] gm. G. i odbierana przez J. B. - kuzynkę R. U. Powołując się na art. 41 k.p.a. organ odwoławczy podniósł, iż strony w toku postępowania są zobowiązane do zawiadamiania organu administracji o każdej zmianie adresu, a w razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Organ odwoławczy wskazał jednocześnie, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, przy zastosowaniu art. 44 k.p.a. skutek doręczenia decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. wystąpił w dniu [...] lutego 2013 r. Tym samym ostatnim dniem terminu do wniesienia odwołania był [...] marca 2013 r., a odwołanie w niniejszej sprawie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Wskazano jednocześnie, iż późniejsze doręczenie skarżącemu decyzji w dniu [...] marca 2013 r. przez jej ponowne wysłanie nie jest skuteczne, wobec wcześniejszego doręczenia na podstawie art. 44 k.p.a. Skargę na ostateczne w administracyjnym toku postępowania postanowienie z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak [...] Wojewody [...] (błędnie nazywane w skardze decyzją) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł R. U. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia. Podniósł, iż decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r. otrzymał w dniu [...] marca 2013 r. i było to jedyne pismo jakie otrzymał. Odwołanie złożył w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji, a w sprawie dochował wszelkich terminów. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżone rozstrzygnięcie narusza przepisy prawa materialnego, bądź przepisy postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w zakresie zgodności z przepisami postępowania administracyjnego Sąd doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego (pkt 1); pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (pkt 2). W myśl § 2 art. 44 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3 art. 44 k.p.a.), doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4 art. 44 k.p.a.). Jak wynika z § 1 art. 44 k.p.a., dopuszczającym doręczenie w trybie art. 44 k.p.a. od niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a., dokonanie oceny prawidłowości tego doręczenia wymaga odniesienia się do treści art. 42 i 43 k.p.a. Zgodnie z art. 42 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1). Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). W art. 43 k.p.a. wskazano zaś, iż w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Z brzmienia powyższych przepisów wynika, iż, jak już wspomniano, dla uznania prawidłowości doręczenia na podstawie art. 44 k.p.a. konieczne jest ustalenie, że zaistniała niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. Jednocześnie za najwłaściwsze w świetle tych przepisów jest dokonanie doręczenia osobie fizycznej w mieszkaniu lub w miejscu pracy tej osoby. Użycie terminu "mieszkanie" oznacza, iż należy przez to rozumieć miejsce zamieszkania w znaczeniu faktycznym, a nie prawnym. Jak wynika z akt administracyjnych decyzja z dnia [...] stycznia 2013 r. znak [...] skierowana do R. U. została wysłana na adres: O. [...] [...] G.. Przesyłka ta została w dniu [...] lutego 2013 r. zwrócona nadawcy jako nie podjęta w terminie, po uprzednim dwukrotnym awizowaniu ( w dniu [...] lutego 2013 r. i w dniu [...] lutego 2013 roku) i przechowywaniu w urzędzie pocztowym przez okres 14 dni (od [...] do [...] lutego 2013 r.). Prawidłowe dwukrotne awizowanie przesyłki i przechowywanie jej w urzędzie pocztowym przez okres 14 dni nie stanowią jednak wyłącznych przesłanek prawidłowości doręczenia. Jak wyżej wskazano konieczne jest, aby adres, na który skierowano przesyłkę był zgodnie z art. 42 k.p.a. adresem miejsca zamieszkania lub miejsca pracy adresata. Takich ustaleń organ odwoławczy orzekając o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania nie poczynił. Organ odwoławczy nie wyjaśnił w oparciu o jakie okoliczności ustalił, iż R. U. wskazał adres O. [...] gm. G., pod który była kierowana korespondencja. Z akt administracyjnych nie wynika, aby skarżący przed organem I instancji, w toku prowadzonego w tej instancji postępowania wskazywał, jako adres zamieszkania O. [...] gm. G., a pierwszym pismem pochodzącym od skarżącego jest odwołanie od decyzji organu I instancji. Korespondencja wysyłana przez organ I instancji na ten adres nie była odbierana przez skarżącego osobiście, ale jak wynika z adnotacji poczty przez J. B. – ciotkę, przy czym z adnotacji poczty nie wynika czy J. B. jest pełnoletnim domownikiem, sąsiadką czy też dozorcą domu, a od tych okoliczności uzależniony jest w myśl art. 43 k.p.a. sposób postępowania doręczyciela. Organ odwoławczy nie dokonał oceny prawidłowości tego doręczenia na gruncie art. 43 k.p.a. w powiązaniu z art. 42 k.p.a., nie wykazał z czego wynika ocena o prawidłowości dokonywanych na ręce J. B. doręczeń, wywodząc jednocześnie skutek prawidłowości doręczenia pod dotychczasowym adresem w przypadku zaniedbania obowiązku zawiadamiania organu administracji w toku postępowania o każdej zmianie adresu, o którym mowa w art. 41 k.p.a. Tymczasem rygor wynikający z art. 41 k.p.a. ma zastosowanie w przypadku dokonania prawidłowego doręczenia pisma w toczącym się postępowaniu, to jest spełniającego przesłanki z art. 42 k.p.a., w przypadku nieobecności adresata – art. 43 k.p.a. Jedynie w przypadku niemożności doręczenia w sposób określony w art. 42 i 43 k.p.a. zastosowanie znajduje art. 44 k.p.a. W tych okolicznościach wobec braku odniesienia się przez organ odwoławczy co do prawidłowości adresu, pod który wysyłano skarżącemu decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r., uznanie za prawidłowo doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. przesyłkę zawierającą decyzję z dnia [...] stycznia 2013 r. należy uznać za przedwczesne. Zastosowanie rygoru z art. 41 § 2 k.p.a. jest uzależnione od prawidłowości wcześniejszych doręczeń (dokonywanych do rąk J. B.), których organ odwoławczy prawidłowo nie ocenił. Prawidłowość powyższych ocen zależy bowiem od wyników analizy dokonywanych doręczeń przeprowadzonych na gruncie art. 42 i 43 k.p.a. Naruszenie wskazanych wyżej przepisów ma tym samym istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem od tej oceny uzależniona jest ocena zachowania przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien dokonać oceny we wskazanym wyżej zakresie z uwzględnieniem powyższych wywodów. Zależnie od wyników ustaleń, celową w kontekście obliczania czy został zachowany przez skarżącego termin do wniesienia odwołania może być ocena zasadności i prawidłowości doręczenia decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. dokonanego w dniu [...] marca 2013 r. W tych okolicznościach Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 1 p.p.s.a. Kwota [...] zł obejmuje uiszczony przez skarżącego wpis sądowy.