VIII SA/Wa 471/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku S. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych S. W. podał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] zł. Jako stałe wydatki wymienił ratę kredytu ok. [...] zł, alimenty na rzecz syna – [...] zł, stancja – [...] zł, leki – [...] zł. W wyniku uzupełnienia wniosku skarżący złożył dowody potwierdzające wywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego, harmonogram spłaty kredytu, zeznanie podatkowe za 2016 r. oraz wyciąg z rachunku bankowego za ostatnie cztery miesiące. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że prawo pomocy jest szczególną instytucją procesową, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stanowi ono realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). Instytucję prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym regulują przepisy zawarte w rozdziale 3, działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić jednocześnie należy, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Prawo pomocy może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z powstaniem uszczerbku koniecznego dla wnioskodawcy i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Przy tym ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 § 1 p.p.s.a. ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z przesłanych dokumentów wynika, że skarżący dysponuje stałym miesięcznym dochodem z tytułu zatrudnienia wynoszącym ok. [...] zł (co wynika z załączonego wyciągu z rachunku bankowego), a wymienione stałe wydatki to alimenty, rata kredytu, wynajem mieszkania i leki, łącznie ok. [...] zł. Jakkolwiek ze złożonego wyciągu z rachunku w [...] wynika, że saldo końcowe na dzień 2 sierpnia 2017 r. było ujemne, to wynika z niego również, że skarżący posiada tam jeszcze jeden rachunek. Dokonuje bowiem przelewów "między rachunkami klienta" np. w dniu 6 czerwca 2017 r. na kwotę [...] zł. Dodatkowo należy zauważyć, że na rachunek skarżącego dwukrotnie w marcu i czerwcu 2017 wpłynęły kwoty w wysokości odpowiednio [...] zł i [...] zł, przy czym trudno ustalić z jakiego tytułu odnotowano takie wpłaty, skarżący zaś tego nie wyjaśnił. Nie sposób w tej sytuacji uznać, że skarżący ponad wszelką wątpliwość nie jest w stanie partycypować w kosztach sądowych w niniejszej sprawie, na które aktualnie składa się opłata od skargi w wysokości [...] zł. Dodatkowo zauważyć wypada, że zobowiązania cywilnoprawne (kredyty, pożyczki) nie korzystają z pierwszeństwa płatności przed obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych. Jeśli zatem skarżący pozyskuje środki na regulowanie zobowiązań w sferze prywatnej, to powinien mieć także możliwość na takich samych zasadach pozyskania środków na udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Przyznania prawa pomocy nie może bowiem uzasadniać chęć zaspokojenia w pierwszej kolejności innych zobowiązań, preferencyjnie traktowanych przez stronę skarżącą. Nie sposób również przyjąć, aby uprawnione i społecznie usprawiedliwione było przenoszenie ciężaru ryzyka spłaty kredytów na ogół społeczeństwa. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.