VIII SA/Wa 478/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Iwona Szymanowicz - Nowak po rozpoznaniu w dniu 4 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie płatności bezpośrednich postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy Pismem z dnia [...] maja 2015 r. (data złożenia skargi bezpośrednio w organie) [...] sp. z o.o. (zwana dalej: "skarżąca", "spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie płatności bezpośrednich. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi (w kwocie 200 zł) skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Formularz wniosku wpłynął do Sądu w dniu [...] lipca 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym). W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że prowadzi działalność rolniczą, spółka ponosi straty, nie posiada środków pieniężnych na bieżącą działalność, a jej rachunki bankowe są zajęte przez komorników, zajęcia nie uległy zmianom. Oświadczyła, że strata za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła [...] zł, również na rachunkach bankowych nie posiada środków. Podała nadto, że spółka została zmuszona błędnymi decyzjami ARiMR do ograniczenia bieżącej działalności jedynie do prowadzenia sporów w obronie jej praw. Wydatki zawiązane ze sporami ponosi zarząd osobiście, a sytuacja finansowa prezesa zarządu jest zła. Do wniosku załączyła zeznanie podatkowe CIT – 8 za 2014 r. z ujawnionym przychodem i kosztami jego uzyskania "[...]", bilans oraz rachunek zysków i strat za 2014 r., wyciągi z rachunku bankowego oraz zawiadomienia komornika sądowego o jego zajęciu i zakazie wypłat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwana dalej: "p.p.s.a."), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, prawo to może obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy spółce z o.o. w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika natomiast, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych (art. 199 i art. 214 p.p.s.a.). Do tych kosztów zalicza się opłaty sądowe stanowiące dochód budżetu państwa i zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 p.p.s.a.). Ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w tym zakresie należy traktować jako odstępstwo od powołanej zasady, powodujące uszczuplenie dochodów państwa. Przysługujące sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania sądu, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. W szczególności, do obowiązków sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia i ewentualna jego weryfikacja w celu wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) i słusznego interesu jednostki. Skoro udzielenie spółce z o.o. prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa, to powinno ono sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Jednocześnie obowiązek wykazania okoliczności wskazujących na zasadność wniosku spoczywa na podmiocie występującym z takim wnioskiem, do Sądu natomiast należy ocena złożonych w tym zakresie dokumentów i wyjaśnień. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy uznano, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki do jego pozytywnego rozstrzygnięcia. Skarżąca jest w sprawie zobowiązana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, przy czym podkreślić należy, że jest to jeden z najniższych wpisów jaki przewiduje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zmianami). Tak ustalone koszty postępowania na obecnym jego etapie nie wydają się być szczególnym obciążeniem dla skarżącej. Tym bardziej, że nie zaprzestała ona prowadzenia działalności gospodarczej, mimo że od dwóch lat nie wykazuje żadnych przychodów, a jej bieżącą działalność finansuje ze swoich środków zarząd. Koszty sądowe należą bez wątpienia do bieżących kosztów każdego podmiotu występującego na drogę postępowania sądowoadministracyjnego. Badanie natomiast zdolności finansowych zarządu spółki, tj. jej prezesa, jest poza zakresem niniejszego postępowania. Jeśli zatem zarząd spółki jest w stanie od dwóch lat finansować jej bieżącą działalność, to nic nie stoi na przeszkodzie, by poniósł także koszty wywołane wniesieniem skargi zwłaszcza, że są one minimalne. Uznać zatem należy, że skarżąca nie wykazała ponad wszelką wątpliwość, że uiszczenie kwoty 200 zł jest w jej przypadku niemożliwe. Mając na uwadze powołane okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.