VIII SA/Wa 479/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędzia WSA Artur Kot /sprawozdawca/, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. sprawy ze skargi W. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oddala skargę. 1.1. Zaskarżonym postanowieniem z [...] marca 2012 r., po rozpatrzeniu zażalenia W.G. (dalej: "skarżący"), Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "organ odwoławczy" lub "Dyrektor IS") utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej: "organ I instancji" lub "Naczelnik US") z [...] grudnia 2011 r. Przedmiotem postanowienia organu I instancji było nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności swojej decyzji z [...] grudnia 2011 r., określającej skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. w kwocie [...] zł oraz odsetki od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek w kwocie [...] zł (I – XII 2009 r.). Jako podstawę prawną postanowień organy wskazały między innymi przepisy art. 239b § 1 pkt 1 oraz § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: "Op"). 1.2. Uzasadniając rozstrzygnięcie Dyrektor IS przedstawił przebieg postępowania w sprawie i powołał się na ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji. Wynika z nich, że skarżący w zeznaniu podatkowym (PIT – 36L) za 2009 r. wykazał stratę ([...] zł). Naczelnik US określił zaś skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie [...] zł. Jednocześnie nadał rygor natychmiastowej wykonalności swojej nieostatecznej decyzji wymiarowej. Ustalił bowiem, że wobec skarżącego toczy się postępowanie egzekucyjne (na wniosek M. Urzędu Wojewódzkiego w W.) w zakresie innych należności pieniężnych nieuregulowanych przez skarżącego ([...] zł). Niskie dochody skarżącego z działalności gospodarczej, straty z tejże działalności z lat 2008 – 2009 oraz aktualny spadek jego dochodów ze stosunku pracy świadczą natomiast o istnieniu prawdopodobieństwa, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji wymiarowej nie zostanie wykonane. Spełnione zostały zatem przesłanki przewidziane w art. 239b § 1 pkt 1 oraz § 2 Op, stanowiące podstawę do nadania decyzji wymiarowej z [...] grudnia 2011 r. rygoru natychmiastowej wykonalności (dalej: "rygor"). W zażaleniu na to postanowienie skarżący postawił zarzut naruszenia przepisów art. 239b Op poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Za błędne uznał ustalenia faktyczne stanowiące podstawę wydania zaskarżonego aktu. Naczelnik US nie uprawdopodobnił bowiem, że zobowiązanie skarżącego wynikające z decyzji wymiarowej nie zostanie wykonane. Nie została zbadana jego sytuacja majątkowa. Wskazując na swoje dochody z działalności gospodarczej podniósł, że posiada możliwość uregulowania niewielkiej kwoty zobowiązania w podatku dochodowym wynikającej z decyzji wymiarowej. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektor IS wyjaśnił, że zostało ono wydane na podstawie art. 239b § 1 pkt 1 oraz § 2 Op. Naczelnik US nadał swojej decyzji wymiarowej rygor, gdyż wobec skarżącego toczy się postępowanie w zakresie innych należności. Natomiast ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego jest prawidłowa i prowadzi do wniosku, że zobowiązanie wynikające z decyzji wymiarowej nie zostanie wykonane. Świadczą o tym dokonane przez organ I instancji ustalenia, czyli zaniżenie przez skarżącego wartości przychodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2009 r. oraz jego obecna sytuacja majątkowa (spadek wysokości dochodów ze stosunku pracy, niski dochód z działalności gospodarczej i deklarowane przez skarżącego w latach poprzednich straty z działalności gospodarczej). Dyrektor IS uznał zatem, że skoro skarżący nie regulował w sposób dobrowolny innych należności pieniężnych (choćby niewielkich) to istniało prawdopodobieństwo, że zaległość podatkowa wynikająca z decyzji wymiarowej nie zostanie uiszczona. Dodał, że na [...] marca 2011 r. skarżący nie tylko nie uregulował należności w kwocie [...] zł, ale stan jego zaległości podatkowych uległ zwiększeniu między innymi o kwotę [...] zł wynikającą z nieostatecznej decyzji wymiarowej, której nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r. 2.1. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. Pismem z [...] maja 2012 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie organu odwoławczego. Autor skargi, występując o uchylenie w całości zaskarżonego aktu, postawił zarzuty naruszenia art. 239b § 1 i 2 Op poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że spełnione zostały przesłanki wymienione w tych przepisach. Uzasadniając skargę powtórzył dotychczas prezentowaną argumentację. 2.2. Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wystąpił o jej oddalenie. Za chybione uznał zarzuty postawione przez autora skargi. Dodał, że dla nadania rygoru decyzji wymiarowej wystarczającym jest wykazanie przez organ podatkowy zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 Op oraz uprawdopodobnienie, że zobowiązanie podatkowe wynikające z tej decyzji nie zostanie wykonane (§ 2). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 3.1. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji (podatkowe) w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a."). 3.2. Na proces stosowania prawa składa się szereg etapów i elementów. Organ stosujący prawo powinien w pierwszej kolejności zidentyfikować odpowiednią normę prawa materialnego, której zastosowanie może wchodzić w rachubę w realiach danej sprawy. Następnie, poprzez dokonanie wykładni tej normy, winien zrekonstruować jej treść i w oparciu o wynikające stąd wnioski, stwierdzić ustalenie, jakich faktów jest konieczne z punktu widzenia zastosowania tej normy. Ustalenie tych faktów winno nastąpić według reguł prawa procesowego, a zwłaszcza tych reguł, które dotyczą postępowania dowodowego. Końcowym etapem jest dokonanie subsumcji, czyli przyporządkowanie ustalonego stanu faktycznego do hipotezy normy prawa materialnego. Rolą sądu pierwszej instancji jest kontrola prawidłowości tego działania, z uwzględnieniem przepisów art. 134 i art. 145 u.p.p.s.a. 3.3. Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. 3.4. Spór w niniejszej sprawie dotyczy zasadności wydania postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności decyzji wymiarowej. Zdaniem organów, skoro wobec skarżącego toczyło się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych, wysokość jego dochodów ulegała zmniejszeniu, zaniżał on przychody z działalności gospodarczej, to znaczy, że prawdopodobne jest, iż nie zostanie wykonane zobowiązanie wynikające z decyzji wymiarowej. Skarżący wywodzi zaś, że znikoma kwota jego zaległości pieniężnych, których dotyczy prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne, nie daje podstaw do nadania decyzji wymiarowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Tym bardziej, że wysokość zobowiązania wynikająca z tej decyzji jest niewielka, a skarżący posiada możliwość jej uregulowania. 4.1. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 239b § 1 pkt 1 i § 2 Op. Z ich treści wynika, że decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych (§ 1 pkt 1). Przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (§ 2). Ustawodawca pozostawił zatem uznaniu organu I instancji możliwość nadania decyzji wymiarowej rygoru natychmiastowej wykonalności, jeżeli wystąpiła jedna z okoliczności wymienionych w przepisach art. 239b § 1 Op, a organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. 4.2. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienia nie naruszają powołanych wyżej przepisów. Organy podatkowe dokonały prawidłowej wykładni tych przepisów. Ustaliły wszystkie okoliczności faktyczne, które pozwalają na wydanie rozstrzygnięcia opartego na tych przepisach. Oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego dokonały w granicach art. 191 Op, zgodnie z zasadami logiki, dostępnej wiedzy i doświadczenia życiowego (zdrowego rozsądku). Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie istotna była wiedza organu I instancji o tym, że w dacie wydania postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności jego decyzji wymiarowej, toczyło się wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne w sprawie należności pieniężnej na wniosek M. Urzędu Wojewódzkiego w W. Czyli spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 1 Op. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje zaś kwestia wysokości należności objętych postępowaniem egzekucyjnym. Tym bardziej, że z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że należności tych skarżący nie uregulował w terminie późniejszym, nadto ujawnione zostały inne zaległości podatkowe skarżącego. Organy ustaliły również, że dochody skarżącego ulegają zmniejszeniu. Czyli uprawdopodobnione zostało, że zobowiązanie podatkowe wynikające z decyzji wymiarowej nie zostanie wykonane. To zaś oznacza, że spełnione zostały przesłanki z art. 239b § 1 pkt 1 i § 2 Op, pozwalające na wydanie postanowienia nadającego decyzji wymiarowej rygor natychmiastowej wykonalności. Zauważyć należy, że ziściły się obawy organów co do tego, że zobowiązanie wynikające z decyzji wymiarowej nie zostanie przez skarżącego wykonane. 5. W świetle powyższych rozważań za chybione Sąd uznał zarzuty skargi. Przesłanki pozwalające na nadanie rygoru decyzji wymiarowej istniały bowiem nie tylko w dniu wydania postanowienia przez organ I instancji, ale także w dniu wydania zaskarżonego aktu. Organy ustaliły zaś w sposób prawidłowy okoliczności faktyczne niezbędne do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Skoro skarżący w toku postępowania odwoławczego nie tylko nie uregulował należności pieniężnych ([...] zł), których dotyczyło prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne, a także zobowiązań wynikających z decyzji wymiarowej, ale ujawnione zostały inne jego zaległości podatkowe, to znaczy, że argumentację skarżącego należy uznać za gołosłowną. Tylko pozornie wyraża on bowiem wolę regulowania swoich zobowiązań. Postawa skarżącego, który nie wywiązuje się ze swoich zobowiązań, potwierdza zatem wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 239b § 1 pkt 1 i § 2 Op, pozwalających na nadanie decyzji wymiarowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 u.p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.