VIII SA/Wa 479/18
WyrokWSA w Warszawie2018-11-15
Skład orzekający: Justyna Mazur, Sławomir Fularski, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek inwentarski o wymiarach ok. [...] m x ok. [...] m, trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni przegrodami budowlanymi, posiadający fundamenty i dach, stanowi budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, wymagający pozwolenia na budowę, czy też wiatę zwolnioną z tego obowiązku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedmiotowy budynek inwentarski, ze względu na swoje cechy (trwałe związanie z gruntem, wydzielenie przegrodami, posiadanie fundamentów i dachu), wypełnia definicję budynku zawartą w art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. W konsekwencji, jego budowa wymagała pozwolenia na budowę, którego skarżący nie uzyskał. Ponieważ skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów w celu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu, organy zasadnie wydały nakaz rozbiórki.Stan faktyczny
Skarżący P. K. wybudował na swojej nieruchomości budynek inwentarski bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego uznały obiekt za budynek, a nie za wiatę, i nakazały jego rozbiórkę po tym, jak skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów do legalizacji. Skarżący twierdził, że uzyskał informację o braku konieczności uzyskania pozwolenia i że wybudował cztery wiaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę P. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku inwentarskiego oddala skargę.
Decyzją z [...] kwietnia 2018 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy" lub "[...]WINB") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257; dalej "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz.1332; dalej: "P.b."), po rozpoznaniu odwołania P. K. (dalej: "skarżący", "inwestor" lub "strona") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "organ I instancji" lub "PINB") z [...] lutego 2018 r., nr [...] nakazującej skarżącemu obowiązek wykonania rozbiórki budynku inwentarskiego - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Pismem z [...] maja 2017 r. J. i P. K. wystąpili do organu I instancji o przeprowadzenie kontroli na nieruchomości znajdującej się przy ul. [...][...]należącej do P. K.. W dniu [...] czerwca 2017 r. PINB przeprowadził czynności kontrolne na przedmiotowej nieruchomości. W ich wyniku ustalono, że zlokalizowany jest na niej budynek inwentarski o wymiarach ok. [...] m x ok. [...] m oraz konstrukcji opartej na słupach metalowych przykręconych do ław żelbetowych. Stwierdzono, że od gruntu na wysokości ok. [...] m znajdują się ściany murowane z boczków betonowych, a nad nimi ściana z paneli poliwęglanowych o wysokości ok. [...] m. Ściany szczytowe metalowe z blachy trapezowej. Konstrukcja dachu drewniana kryta blachą trapezową. Ustalono, że wysokość budynku do kalenicy wynosi ok. [...] m, a do okapu ok. [...] m. W elewacji frontowej wrota metalowe o szerokości ok. [...] m i wysokości ok. [...] m. W elewacji tylnej trzy wrota metalowe. Środkowa część posadzki o szerokości ok. [...] m znajduje się na poziomie gruntu. Przy ściankach zewnętrznych na szerokości ok. [...] m posadzki są obniżone w stosunku do poziomu zero, tj. poziomu gruntu o ok. [...] m. Wysokość ściany murowanej od wewnątrz ok. [...] m. Strona nie posiada żadnych decyzji lub zgłoszeń na budowę ww. obiektu. Inwestor pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań wskazał, że budowa ww. obiektu została zrealizowana w 2015 r.
Postanowieniem nr [...] z [...] września 2017 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 48 ust. 2-3 i art. 52 P.b., nakazał inwestorowi wstrzymać prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku inwentarskiego zlokalizowanego na działce o nr ewid. gruntów [...] położonej w miejscowości [...]ul. [...][...] oraz przedłożyć, w terminie do [...] stycznia 2018 r., następujące dokumenty tj.:
1) ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydaną przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] dla ww. budynku inwentarskiego;
2) cztery egzemplarze kompletnego projektu budowalnego wraz z projektem zagospodarowania ww. działki;
3) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Następnie decyzją nr [...] z [...] lutego 2018 r. PINB, działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 oraz art. 52 P.b., nakazał inwestorowi wykonać rozbiórkę budynku inwentarskiego o wym. [...] m x [...] m zlokalizowanego na ww. działce.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy. Wyjaśnił, że inwestor wykonał na swojej działce jeden obiekt - budynek inwentarski o jednolitej konstrukcji nośnej i połaci dachowej. W ocenie PINB brak jest podstaw do uznania omawianego obiektu jako wiaty lub za [...] niezależnie konstrukcyjnie wiaty. Organ I instancji zauważył, że z definicji zawartej w art. 3 pkt 2 P.b. wynika, iż ilekroć w ustawie jest mowa o "budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach". Choć P.b. nie zawiera legalnej definicji wiaty, to jest ona obiektem składającym się z konstrukcji dachowej wspartej na słupach, natomiast nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 P.b. Wiata stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 P.b. A zatem obiekt zrealizowany przez skarżącego wypełnia ww. definicję legalną budynku z art. 3 pkt 2 P.b.
Jednocześnie organ I instancji zauważył, że na wykonanie przedmiotowego budynku inwentarskiego inwestor nie posiadał decyzji pozwolenia na budowę wymaganej zgodnie z art. 28 w zw. z art. 29 P.b. wydanej przez Starostę [...], co wynika z oświadczenia skarżącego o braku jakichkolwiek dokumentów i ustaleń kontrolnych PINB. Nadto roboty budowlane przy obiekcie nie zostały jeszcze zakończone.
Organ I instancji wskazał, że z uwagi na fakt, iż obiekt według wstępnej oceny spełnia aktualnie obowiązujące przepisy jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tj. § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.) PINB podjął działania zmierzające do legalizacji omawianego obiektu w przedmiotowej sprawie i nakazał przedłożenie dokumentów określonych w postanowieniu nr [...]. Inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów w terminie do [...] stycznia 2018 r., a zatem nie wykonał obowiązków wskazanych w ww. postanowieniu. Wobec powyższego PINB obowiązany był wydać nakaz rozbiórki przedmiotowego budynku inwentarskiego.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł m.in., że w 2016 r. wybudował [...] wiaty na działce nr [...] o rozpiętości konstrukcyjnej [...] m. Nadto wskazał, że w starostwie uzyskał informację, iż nie jest wymagane zgłoszenie, ani pozwolenie na budowę, a nadzór budowlany nie zgłosił sprzeciwu.
Rozpatrując odwołanie skarżącego, organ odwoławczy wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z [...] kwietnia 2018 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji PINB z [...] lutego 2018 r. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy uznał, że organ I instancji dokonał właściwej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a argumenty podnoszone w odwołaniu pozostają bez wpływu na kształt podjętego rozstrzygnięcia.
[...]WINB przywołał brzmienie art. 28 ust. 1 P.b. Wskazał, że przedmiotowy budynek inwentarski posiada wymiary ok. [...] m x ok. [...] m (czyli łącznie ok. [...] m2 powierzchni), a zatem jego budowa wymagała uzyskania zgody właściwego organu w postaci pozwolenia na budowę, którym skarżący nie dysponuje.
Następnie organ odwoławczy wskazał na treść art. 48 P.b. Podniósł, że nie istnieje możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego budynku inwentarskiego usytuowanego na przedmiotowej nieruchomości, z uwagi na to, że inwestor nie przedłożył w wyznaczonym terminie żądanej postanowieniem PINB nr [...] dokumentacji. Ponadto dokumentacja ta nie została również załączona do odwołania z [...] lutego 2018 r. [...]WINB uznał, że ze względu na ziszczenie się przesłanki braku przedłożenia przez inwestora w wyznaczonym terminie żądanej przez organ I instancji dokumentacji był zobowiązany wydać nakaz rozbiórki w oparciu o art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. ust. 4 P.b.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy zauważył, że są one niezasadne i nie mają wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. Podniósł, że w inspektoratach nadzoru budowlanego na stanowiskach inspektorów zatrudnione są osoby posiadające odpowiednie uprawnienia i wiedzę techniczną, zatem kontrolując określoną inwestycję inspektor nadzoru budowlanego może samodzielnie dokonać kwalifikacji badanego budynku oraz stwierdzić m.in., że stanowi on jedną niezależną całość, o jednolitej konstrukcji nośnej i połaci dachowej. Ponadto wskazał, że ustalenia poczynione przez inspektorów zostały spisane w protokole z czynności kontrolnych z [...] czerwca 2017 r., w których jednoznacznie określono wymiary ww. obiektu, a załączona do protokołu dokumentacja zdjęciowa jednoznacznie potwierdza, że stanowi on jedną całość.
W ocenie [...]WINB zgromadzony w sprawie materiał dowodowy bezsprzecznie wskazuje, że inwestor wykonał jeden budynek inwentarski, a nie jak twierdzi cztery niezależne wiaty. Ww. obiekt posiada jednolitą konstrukcję nośną i połaci dachowej i zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz tworzy jedną, zwartą strukturę. W związku z tym brak jest podstaw do przyjęcia odmiennego stanowiska. Nadto organ odwoławczy podniósł, że PINB umożliwił skarżącemu możliwość legalizacji wykonanej inwestycji, z której ten świadomie zrezygnował nie przedkładając żądanych dokumentów. W związku z tym organ I instancji był zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 48 ust. 4 P.b.
Organ odwoławczy wyjaśnił także, że zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b. dotyczy wyłącznie nieruchomości, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde [...] m2 powierzchni działki. Ponadto ww. przepis dotyczy wyłącznie obiektów typu wiata. Tym samym omawiany budynek inwentarski nie spełnia wymogów określonych w ww. zakresie.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, pismem z [...] maja 2018 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę.
W uzasadnieniu skargi powtórzył, że przed rozpoczęciem prac budowalnych udał się do Starostwa Powiatowego w [...], chcąc dokonać zgłoszenia lub uzyskać pozwolenie na budowę. Pracownik tego organu poinformował go zaś, że tego typu budynki obecnie nie wymagają już pozwolenia. W ocenie skarżącego, nie można kogoś karać za interpretację przepisów przez urzędników.
W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2012 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zarówno zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja nie naruszają przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję PINB nakazującą skarżącemu obowiązek wykonania rozbiórki budynku inwentarskiego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...] przy ul. [...][...].
Sporne w niniejszej sprawie jest czy inwestycja skarżącego polegała na budowie jednego budynku, czy też jak twierdzi inwestor - na budowie czterech wiat wielkości [...] m2 każda, na które to zgodnie z przepisami P.b. nie jest konieczne uzyskanie pozwolenia na budowę.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, zgodzić się należy z organami obu instancji, że przedmiotowa inwestycja stanowi faktycznie budowę jednego budynku. Wymagała zatem uzyskania zgody właściwego organu w postaci pozwolenia na budowę, którym - co pozostaje bezspornym w niniejszej sprawie - skarżący nie dysponuje.
Za stwierdzeniem powyższego przemawiają ustalenia zawarte w protokole z czynności kontrolnych przeprowadzonych [...] czerwca 2017 r., w których jednoznacznie określono wymiary ww. obiektu. Sporny budynek posiada wymiary ok. [...] m x ok. [...] m (czyli łącznie ok. [...] m2 powierzchni). Również dokumentacja zdjęciowa wykonana w czasie ww. czynności potwierdza, że przedmiotowy budynek stanowi jedną niezależną całość, o jednolitej konstrukcji nośnej i połaci dachowej. Zarówno bowiem na zewnątrz, jak i wewnątrz tworzy on jedną, zwartą strukturę.
Zgodnie z art. 3 pkt 2 P.b., ilekroć w ustawie jest mowa o budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Wprawdzie P.b. nie zawiera legalnej definicji wiaty, to jest ona obiektem składającym się z konstrukcji dachowej wspartej na słupach, natomiast nie jest budynkiem w rozumieniu ww. przepisu. Wiata stanowi zaś budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 P.b. Tym samym, prawidłowo organy obu instancji uznały, że obiekt zrealizowany przez skarżącego wypełnia ww. definicję legalną budynku z art. 3 pkt 2 P.b.
Prawidłowo również organy obu instancji wskazały, że nie istnieje możliwość legalizacji samowolnej budowy przedmiotowego budynku. Organ I instancji umożliwił bowiem skarżącemu możliwość legalizacji wykonanej inwestycji, z której ten jednak świadomie zrezygnował nie przedkładając w wyznaczonym terminie żądanych dokumentów o których mowa w art. 48 ust. 3 P.b. W takiej zaś sytuacji PINB był zobowiązany wydać nakaz rozbiórki w oparciu o art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 P.b.
Zgodnie bowiem z art. 48 ust. 1 pkt 1 P.b. właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Na podstawie zaś art. 48 ust. 4 P.b. w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie przez organy obu instancji materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że skarżący wykonał budowę jednego budynku. Nie zasługuje zaś na uwzględnienie twierdzenie skarżącego, że wykonał on cztery niezależnie konstrukcyjnie wiaty wielkości [...] m2 każda.
Wyjaśnić przy tym należy, że zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2c P.b. dotyczy wyłącznie nieruchomości, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde [...] m2 powierzchni działki. Przepis ten dotyczy jednak wyłącznie obiektów typu wiata, a sporny budynek inwentarski nie spełnia wymogów określonych w ww. zakresie.
W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło