VIII SA/Wa 481/24

WyrokWSA w Warszawie2024-08-22

Skład orzekający: Justyna Mazur, Leszek Kobylski, Marek Wroczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek o konstrukcji drewnianej z dobudowaną częścią letniskową i werandą, o łącznej powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m², stanowi samowolę budowlaną wymagającą pozwolenia na budowę, czy też jest to zgłoszony budynek gospodarczy z odrębną wiatą?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że budynek o konstrukcji drewnianej z dobudowaną częścią letniskową i werandą, o łącznej powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m², stanowi jeden obiekt budowlany, który jako całość wymagał pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. W związku z tym, prawidłowe było zastosowanie trybu samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego) przez organy nadzoru budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB), które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) wstrzymujące roboty budowlane i orzekło o wstrzymaniu robót przy budowie budynku gospodarczo-letniskowego w kształcie litery 'L'. Skarżący twierdził, że wybudował budynek gospodarczy o powierzchni poniżej 35 m² zgodnie ze zgłoszeniem i dobudował do niego wiatę, która nie wymagała pozwolenia ani zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego uznały, że obiekt stanowi jeden budynek gospodarczo-letniskowy o powierzchni przekraczającej 35 m², wymagający pozwolenia na budowę, a zatem wstrzymanie robót i możliwość legalizacji były zasadne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę S. P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Justyna Mazur Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 22 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi S. P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia w sprawie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę. Syg. akt VIII SA/Wa 481/24 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2024 roku, nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 20223 roku, poz. 775 ze zm. dalej jako k.p.a.) i art. 83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane( DZ.U z 2023 roku, poz. 682 dalej jako p.b lub prawo budowlane) po rozpoznaniu zażalenia S. P. z dnia 26 lutego 2024 roku na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. nr [...] z dnia 15 lutego 2024 roku wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego w kształcie litery ,,L" o wymiarach ok. 8,37 m x 7,70 m zlokalizowanego na terenie działki o nr ew. [...], położonej w miejscowości K., gmina J. oraz informujące w/w osobę o możliwości złożenia w określonym terminie – wniosku o legalizację w/w budynku oraz konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o jego legalizacji – uchylił w całości zaskarżone postanowienie i orzekł: wstrzymuję roboty budowlane prowadzone przy budowie budynku gospodarczo - letniskowego w kształcie litery "L", składającego się z części gospodarczej o wymiarze 4,00 m x 2,80 m oraz z części letniskowej o wymiarze 3,70 m x 8,37 m, zlokalizowanego na terenie działki o nr ewid. [...], położonej w miejscowości K., gmina J. oraz informuję S. P. o możliwości złożenia w PINB w R. - w terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia - wniosku o legalizację w/w budynku oraz konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o jego legalizacji. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy ustalił i zważył co następuje: W dniu 20 października 2023 roku na terenie działki o nr ew. [...], położonej w miejscowości K. przeprowadzono czynności kontrolne, w wyniku których ustalono, że zlokalizowany jest na niej budynek konstrukcji drewnianej z dachem dwuspadowym, pokryty blachą, orynnowany z odprowadzeniem wód na teren własnej posesji. Budynek ma wymiary ok.8,37 m x 7,70 m, ocieplony styropienem o grubości 15 cm. Budynek został postawiony na podstawie zgłoszenia budowy budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej o wymiarach 7,50 m x 4,00 m. Nadto ustalono, że od strony północnej dobudowane jest pomieszczenie gospodarcze o wymiarach 2,8 m x 4,00 m konstrukcji drewnianej, z dachem jednospadowym, pokryty blachą. Od strony południowej budynku z kolei dobudowane jest zadaszenie przed wejściem z dachem dwuspadowym o wymiarach ok. 2,8 m x 4,00 m. Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego organ pierwszej instancji postanowieniem nr [...] z 15 lutego 2024 roku wstrzymał prowadzenie robót budowalnych związanych z budową budynku mieszkalnego w kształcie litery ,, L ‘’ o wymiarach 8,37 m x 7,70 m zlokalizowanego na działce [...] oraz poinformował o możliwości złożenia – w określonym terminie wniosku o legalizację w/w budynku. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył S. P.. Wątpliwości tut. organu nie budzi zakwalifikowanie przez organ powiatowy obiektu zlokalizowanego na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości K., gmina J., jako budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym przez budynek należy rozumieć "taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach". Przeprowadzone w sprawie czynności kontrolne potwierdziły zlokalizowanie na w/w działce obiektu trwale związanego z gruntem (z uwagi na znaczną masę i wielkość, które zapewniają stabilność obiektu i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym), wydzielonego z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadającego dach. W tym miejscu odnieść należy się do funkcji jaką pełni przedmiot postępowania. W toku prowadzonego postępowania organ powiatowy przyjął, że opisany wyżej budynek pełni funkcję mieszkalną, z czym nie sposób się zgodzić. W ocenie MWINB materiał dowodowy sprawy wskazuje na gospodarczo - letniskową funkcję przedmiotowego obiektu. Jakkolwiek podczas czynności kontrolnych jakie odbyły się w dniu 20.10.2023 r., jak i oględzin jakie przeprowadzone zostały w dniu 09.02.2024 r. S. P. konsekwentnie wskazywał wyłącznie na gospodarczy charakter budynku, tak zauważyć należy, iż w piśmie z dnia 03.11.2023 r. skarżący podniósł, że "Jesienią 2020 r. postanowiłem wybudować budynek (...) gdzie można usiąść wypić herbatę schronić się przed słońcem deszczem tub odpocząć". Podkreślić należy, iż w toku oględzin jakie miały miejsce w dniu 09.02.2024 r., ustalono, że budynek posiada kuchenkę gazową oraz wydzielone pomieszczenie z WC, co zdaniem tut. organu umożliwia okresowe przebywanie w nim w celach wypoczynkowych. Zwrócić uwagę należy również na zrealizowaną od strony wejścia werandę z zadaszeniem. Z akt sprawy nie wynika, aby w budynek będący przedmiotem postępowania był ogrzewany (brak komina, kominka, pieca, instalacji gazowej), co wyklucza zakwalifikowanie go jako obiektu mieszkalnego tj. obiektu, w którym można przebywać na stałe. Niezależnie od funkcji letniskowej opisany obiekt pełni również funkcję gospodarczą, na co wskazują oświadczenia składane w toku postępowania pierwszoinstancyjnego przez skarżącego, a także dokumentacja zdjęciowa wykonana podczas oględzin przedstawiająca wnętrze obiektu (na zdjęciach widoczne m.in. słoiki, kosiarka, wysuszoną trawa). W tej kwestii zwrócić należy uwagę także na fotografie załączone do zażalenia, które przedstawiają m.in. słoiki, kosiarkę, podkaszarkę, wysuszoną trawę, warzywa składowane w pojemnikach, maszyny rolnicze, beczki. Ponadto przedmiotem postępowania jest obiekt w kształcie litery "L'’, a zatem z pomieszczeniem gospodarczym o wymiarze 4,00 m x 2,80 m. Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego: "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31". Na budowę budynku letniskowe - gospodarczego o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m (przedmiot postępowania posiada powierzchnię zabudowy ponad 42 m , a także rozpiętość konstrukcji ponad 6 m) koniecznym było uzyskanie pozwolenia na budowę. Zauważyć należy, że w toku prowadzonego postępowania nie przedstawiono żadnych dokumentów mogących potwierdzić wywiązanie się z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Jakkolwiek w aktach sprawy znajduje się zgłoszenie z dnia 16.09.2020 r. złożone przez S. P. w Starostwie Powiatowym w R. zarejestrowane pod nr [...], tak dotyczy ono budynku gospodarczego konstrukcji drewnianej, o regularnym kształcie, wymiarach rzutu 3,00 m x 7,50 m i powierzchni zabudowy 22,50 m. Tymczasem skarżący zrealizował zupełnie inny obiekt niż opisany w w/w zgłoszeniu tj. obiekt o funkcji gospodarczo - letniskowej, powierzchni zabudowy wynoszącej ponad 42 m, kształcie nieregularnym (litery "L"). Nie sposób zatem uznać aby przedmiot postępowania stanowił realizację zgłoszenia nr [...], a to ostatnie świadczyło o jego legalności. W wyroku NSA z dnia 09.01.2018 r., sygn. akt II OSK 732/16 wskazano: "1. Realizacja przez inwestora robót znacząco odbiegających od warunków dokonanego zgłoszenia uprawnia organ nadzoru budowlanego do przypisania mu chęci obejścia prawa i uznania, że jego zamiarem od samego początku była realizacja Inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę. 2. Ocena, czy w danym przypadku Inwestor jedynie wykroczył poza zakres zgłoszenia w niewielkim stopniu, czy też wykonał roboty znacząco odbiegające od zgłoszenia na tyle, że taki zamiar można mu przypisać, w każdym przypadku jednak zależy od stanu faktycznego sprawy. 3. Nadawaniu inwestycjom pozorów legalności przez wykorzystywanie do tego celu Instytucji zgłoszenia ma przeciwdziałać stosowanie w takich przypadkach trybu uregulowanego w art. 48 p.b. przewidzianego dla likwidacji skutków samowoli budowlanej zamiast korzystniejszego dla inwestorów trybu naprawczego uregulowanego w przepisach art. 50 i art. 51 p.b. 4. Prezentowane stanowisko nie jest jednak regułą i nie może oznaczać, że w każdym przypadku przekroczenia zakresu zgłoszenia zastosowanie znajduje art. 48 p.b. Każdy przypadek wyjścia przez inwestora poza zakres zgłoszenia, czy też jego odstąpienia lub zmiany od dokumentacji załączonej do zgłoszenia musi być rozpatrywany indywidualnie i w zależności od dokonanych ustaleń powinny zapadać decyzje, który tryb z p.b. powinien być zastosowany. Zasadne zatem było wdrożenie trybu przewidzianego w art. 48 Prawa budowlanego. Zgodnie z jego treścią; "1. Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: ■ 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo PINB w R. prawidłowo wdrożył postępowanie w trybie art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, niemniej jednak dokonał błędnej oceny funkcji jaką pełni przedmiot postępowania (o czym była mowa wyżej). W/w uchybienie może jednak zostać wyeliminowane na obecnym etapie postępowania legalizacyjnego (pierwszy etap) przez organ wojewódzki. Z tego względu MWINB uznał za zasadną merytoryczną ingerencję w treść zaskarżonego rozstrzygnięcia uchylając je w całości oraz orzekając co do istoty sprawy tj. w oparciu o dyspozycję art. 48 ust, 1 pkt 1 Prawa budowlanego z prawidłowo oznaczonym przedmiotem postępowania. Jednocześnie organ II instancji informuje o treści art. 48a w/w ustawy zgodnie z którym; "1.W terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. 2. Wniosek o legalizację można wycofać do dnia wydania decyzji o legalizacji. 3. Jeżeli zostało wniesione zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu budowy, termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne". Wniosek taki należy złożyć w PINB w R.. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21.01.2005 r., sygn. akt II OSK 1602/04 "Legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, ale uprawnieniem inwestora". Dalsze czynności w sprawie zależeć będą od stanowiska inwestora. Błędna kwalifikacja przedmiotu postępowania stała się wypadkową nieprawidłowego wyliczenia przez organ powiatowy wysokości opłaty legalizacyjnej. W tej kwestii PINB w R. słusznie powołał się na dyspozycję art. 49d ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym ..Wysokość opłaty legalizacyjnej w przypadku budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę lub budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3 - oblicza się zgodnie z przepisem art. 59f, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu", niemniej jednak do obliczenia wysokości opłaty legalizacyjnej przyjął niewłaściwą kategorię tj. kategorię I (budynki mieszkalne jednorodzinne), zamiast kategorii III (inne niewielkie budynki, jak: domy letniskowe, budynki gospodarcze, garaże do dwóch stanowisk włącznie). A zatem w rozpatrywanym przypadku podstawą do obliczenia wymaganej należności będą następujące wartości: współczynnik kategorii obiektu - 1,0; współczynnik wielkości obiektu - 1,00; stawka opłaty - 500,00 zł. W związku z powyższym wysokość opłaty legalizacyjnej będzie wynosić 500,00 zł x 1,0 x 1,00 x 50 = 25000 zł. W tym miejscu MWINB przypomina, że przedmiotem postępowania II - go instancyjnego jest sprawa administracyjna w całości. Tak więc, podstawowym obowiązkiem organu nadzorczego jest jej rozpatrzenie w całości zgodnie z zasadą praworządności i prawdy obiektywnej, a nie tylko przesądzenie, czy utrzymać w mocy lub uchylić rozstrzygnięcie organu I instancji (wyrok WSA w Warszawie z dnia 15.04.2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1897/09). Z uwagi na przedstawione okoliczności organ wojewódzki postanowił wydać orzeczenie reformatoryjne, tj. uchylające skarżone postanowienie w całości i orzekające w tym zakresie co do istoty sprawy. Argumenty przedstawione przez skarżącego w zażaleniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle Prawa budowlanego nie mogą skutkować zmianą stanowiska. Odnosząc się do podniesionych zarzutów MWINB wskazuje, że stanowisko co do kwalifikacji przedmiotu postępowania, a także zgłoszenia nr [...] zostało przedstawione wyżej, w treści uzasadnienia niniejszego postanowienia. Z uwagi na rodzaj użytych materiałów, posiadane wymiary i funkcję (wbrew odmiennym twierdzeniom skarżącego) przedmiotu postępowania nie sposób zaliczyć do kategorii altany. W wyroku z dnia 28.07.2021 r., sygn. akt II SA/Gd 283/20 WSA w Gdańsku wyjaśnił, że "Brak wiążącej definicji legalnej altany powoduje, że kwalifikacji obiektu należy dokonać po analizie formy, funkcji oraz gabarytów obiektu, mając przy tym na uwadze definicję przyjętą w języku codziennym, przy uwzględnieniu również wykładni systemowej. Przy zastosowaniu wykładni językowej i reguł języka potocznego przez altanę rozumieć należy budowlę lub budynek w ogrodzie, zazwyczaj lekkiej konstrukcji, służący do wypoczynku i ochrony przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Inaczej mówiąc "altana" to niewielki pawilon ogrodowy o lekkiej konstrukcji i ażurowych ścianach, nie związany trwale z gruntem, przeznaczony do wypoczynku oraz osłony przed słońcem i deszczem". Bez wątpienia przedmiot postępowania nie posiada lekkiej konstrukcji. Wbrew twierdzeniom S. P. powierzchnia zabudowy opisanego budynku przekracza 35 m², o czym była mowa wyżej. Fotografie załączone do pisma skarżącego z dnia 24.03.2024 r. nie wnoszą do sprawy nowych okoliczności, albowiem obrazują przebieg procesu budowy obiektu, a nie aktualny stan faktyczny sprawy (na fotografiach obiekt nie posiada jeszcze ocieplenia). Skargę na decyzję organu odwoławczego wniósł S. P.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucał naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1)w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez poczynienie błędnych ustaleń faktycznych na podstawie wybiórczo zebranego materiału dowodowego w sprawie, co miało wpływ na treść orzeczenia, polegający na tym, że organ błędnie uznał jakoby Skarżący posadowił na działce o nr ewid. [...] położonej w miejscowości K. gm. J. budynek gospodarczy w kształcie litery L o powierzchni ok. 42 m², podczas gdy posadowiony budynek gospodarczy ma wymiary 3,68 m x 8,35m i zajmuje powierzchnię 30, 73 m² co zbieżne jest ze zgłoszeniem robót niewymagających uzyskania pozwolenia na budowę przez Skarżącego do Starosty [...] z dnia 16 września 2020 r. na które to zgłoszenie organ nie zgłosił sprzeciwu, 2) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez poczynienie błędnych ustaleń faktycznych na podstawie wybiórczo zebranego materiału dowodowego w sprawie, co miało to wpływ na treść orzeczenia, polegający na tym, że organ błędnie uznał jakoby przylegająca do zgłoszonego prawidłowo budynku gospodarczego o powierzchni 30,73 m wiata blaszana stanowi wraz z tymże budynkiem całość i jest budynkiem gospodarczym w kształcie litery "L", oba obiekty nie mają ze sobą żadnego połączenia i nie stanowią jednego budynku o czym świadczy nie tylko brak połączenia komunikacyjnego pomiędzy nimi [drzwi, futryna czy też jakikolwiek otwór) nadto mają osobne wejścia, a przylegający obiekt do prawidłowo zgłoszonego budynku o powierzchni 30,73 m² jest de facto odrębną wiatą, która nie jest trwale związana z gruntem i która nie podlega ani obowiązkowi zgłoszenia ani uzyskania pozwolenia na budowę, 3) art. 7a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i rozstrzygnięcie wątpliwości w przedmiotowej sprawie na niekorzyść skarżącego, 4) art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, iż obiekt - budynek - który de facto ma powierzchnię 30,73 m² - nie uzyskał wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy budynek jako obiekt poniżej 35 m² ten został zgłoszony w prawidłowy sposób w dniu 16 września 2020 r. i jego kształt oraz wymiary nie odbiegają od tegoż pierwotnego, ww. zgłoszenia nr [...] i nie wymagał ani pozwolenia na budowę ani dodatkowego zgłoszenia, 5) art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie i w konsekwencji orzeczenie przez Organ II instancji wstrzymanie robót budowlanych na działce o nr ewid. [...] położonej w miejscowości K. gm. J. stanowiącej własność skarżącego, 6) art. 48 w zw. z art. 49d ust. 1 pkt 1 i art. 59 f Prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż budynek gospodarczy posadowiony na działce o nr ewid. [...] położonej w miejscowości K. gm. J. winien być zalegalizowany i z tego tytułu bezzasadne wyliczenie należności - opłaty legalizacyjnej w wysokości 25 000 zł. 7) błędne ustalenia stanu faktycznego poprzez uznanie w postanowieniu MWIMB nr [...], iż prace budowlane podlegające wstrzymaniu są nadal prowadzone, podczas gdy budynek gospodarczy został wybudowany. W związku z powyższym wnosił o: uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ MWINB poczynił niezgodne ze stanem faktycznym ustalenia i stwierdził, że Skarżący posadowił na ww, działce stanowiącej jego własność budynek letniskowo-gospodarczy o powierzchni ok. 42 m² w kształcie litery "L" składający się z części gospodarczej o wymiarze 4,00 , x 2,8 m oraz części letniskowej o wymiarze 3,70 m x 8,37 m. Tymczasem MWINB błędnie uznał, że oba wymienione obiekty stanowią integralną część tj. budynek letniskowo-gospodarczy o powierzchni ok. 42 m² tj. powyżej 35 m², co skutkowało nakazaniem wstrzymania robót budowlanych [które de facto zostały już zakończone]. Kolejną negatywną konsekwencją dla skarżącego będącą skutkiem wydania przez MWINB postanowienia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r. w celu uniknięcia nakazu rozbiórki obu ww. obiektów jest konieczność [wskazana przez organ II instancji jako uprawnienie a nie obowiązek] legalizacji ww. obiektów, co wiąże się z obowiązkowym uiszczeniem opłaty legalizacyjnej w wysokości 25 000 zł. Organ bowiem uznał błędnie i krzywdząco dla skarżącego, iż obydwa obiekty stanowią samowolę budowlaną. W takim stanie faktycznym MWINB wydając skarżone postanowienie dopuścił się rażącego naruszenia powołanych w petitum niniejszej skargi przepisów postępowania administracyjnego [k.p.a.], jak również art. 48 ust. 1 pkt 1, art. 49d oraz art. 59f. W związku z powyższym, w celu ochrony uzasadnionych praw skarżącego zasadne i konieczne jest uchylenie w całości zarówno Postanowienia nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] kwietnia 2024 r. znak: [...] oraz postanowienia organu I instancji tj. postanowienia nr [...] PINB w R. znak: [...]. Do ww. budynku gospodarczego dodatkowo została dostawiona wiata blaszana o wymiarach 2,55 m x 3,90 m którego posadowienie nie wymaga ani zgłoszenia staroście właściwemu miejscowo ani uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Tymczasem na przedmiotowej nieruchomości skarżący posadowił budynek gospodarczy o wymiarach 3,68 m x 8,35 m w kształcie prostokąta o pow. 30,73 m² czyli poniżej 35 m² - co nie wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a jedynie zgłoszenia do Starosty [...]. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). W myśl art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli wynika bowiem, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala – art. 151 p.p.s.a. Elementami konstytutywnymi przedmiotowej sprawy są: norma wynikająca z art. 48 ust. 1 pkt 1 pb oraz fakty relewantne z punktu widzenia tej normy. Norma ta w części dyspozytywnej przewiduje nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez pozwolenia na budowę. W postanowieniu informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowalnego lub jego części. W ocenie Sądu, organ ustalił ją w sposób prawidłowy i również w sposób prawidłowy - dokonawszy stosownej subsumpcji - sprawę rozstrzygnął, konkretyzując część dyspozytywną normy. Podjęta decyzja została przy tym przekonująco uzasadniona, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a, a tym samym organ uczynił zadość zasadom wyrażonym w art. 8 i art. 11 k.p.a. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest ocena czy skarżący wybudował zgodnie ze zgłoszeniem budynek gospodarczy o wymiarach 4,00 m x 7,5 m o powierzchni 30,00 m², czy też niezgodnie ze zgłoszeniem wybudował budynek gospodarczo – letniskowy w kształcie litery ,, L ‘’ – składający się z części gospodarczej o wymiarze 4,00 m x 2,80 m oraz części letniskowej o wymiarze 3,70m x 8,37 m wraz z werandą na terenie działki nr ew. [...], położonej w miejscowości K., gmina J.. Stanowisko skarżącego, że wybudował budynek gospodarczy zgodnie ze zgłoszeniem oraz dobudował do tego budynku wiatę blaszaną, który to obiekt nie wymagał ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Organ przeprowadził oględziny przedmiotowej nieruchomości gdzie został zlokalizowany obiekt. Ustalenia organu, iż znajduje się tam obiekt budowalny, który jest budynkiem letniskowo – gospodarczym są prawidłowe. Zgodnie z art. 29 ust.1 pkt 2 i 2a w związku z art. 30 ust.1 pkt 1 prawa budowalnego zgłoszenia wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii( ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m² , przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki oraz wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, rozumianej jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m², przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500m² powierzchni działki. Protokoły oględzin wraz z materiałem fotograficznym jednoznacznie wskazują, że mamy do czynienia z jednym obiektem, który spełnia funkcje budynku letniskowego wraz z werandą do wypoczynku wyposażonego w instalację wodno – kanalizacyjną, elektryczną, alarmową, łazienkę oraz funkcje gospodarczą – miejsce do przechowywania sprzętu, narzędzi. Stanowisko, że do budynku wybudowanego na podstawie zgłoszenia z 2020 roku została dobudowana wiata, która nie jest trwale związana z gruntem i nie wymagała ani zgłoszenia, ani pozwolenia na budowę pozostają w sprzeczności ze stanem faktycznym zastanym na miejscu. W sytuacji gdy część gospodarcza budynku jest połączona z częścią letniskową, wykonana z drewna, pokryta blachą jest trwale związana z gruntem to nie może być traktowana jako odrębny obiekt. Oceniając charakter tego obiektu należy ocenić ten obiekt całościowo. Nie można się zgodzić ze skarżącym, że mamy do czynienia z dwoma oddzielnymi obiektami, niepowiązanymi ze sobą, a ich efekt nie stanowi całości funkcjonalno – użytkowej, niewymagającej pozwolenia na budowę. W ocenie sądu nie można uznać za dopuszczalne dzielenie procesu inwestycyjnego na drobniejsze fragmenty, tak aby powstawały obiekty, które można realizować na podstawie zgłoszenia. Całość tego obiektu składającego się z części letniskowej oraz części gospodarczej jest trwale związana z gruntem. Należy również zauważyć, iż istotną kwestią w procesie inwestycyjnym jest wbudowanie w ramach zgłoszenia budowy budynku gospodarczego również werandy. Dobudowanie do parterowego obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej: werandy oraz pomieszczenia gospodarczego stanowiło de facto rozbudowę tego obiektu. Weranda i pomieszczenie gospodarcze są bowiem konstrukcyjnie i funkcjonalnie powiązane z tym obiektem budowlanym i zapewniają jego obsługę. Ich istnienie rzutuje na podniesienie walorów użytkowych obiektu budowlanego, który zyskuje element mogący stanowić miejsce wypoczynku i miejsce do przetrzymywania rzeczy. Roboty budowlane, które prowadzą do zmiany charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego (tj. kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość długość, szerokość) stanowią zaś rozbudowę, o której mowa w art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane (zob.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 949/13, LEX 1398413; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1042/1, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane wyjaśnia, że budową jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. Zgodnie z § 3 pkt 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez kubaturę brutto budynku należy rozumieć sumę kubatury brutto wszystkich kondygnacji, stanowiącą iloczyn powierzchni całkowitej, mierzonej po zewnętrznym obrysie przegród zewnętrznych i wysokości kondygnacji brutto, przy czym do kubatury brutto budynku wlicza się m.in. kubaturę balkonów i tarasów, obliczaną do wysokości balustrady. Z kolei powierzchnię zabudowy opisuje jako powierzchnię terenu zajętego przez wszystkie naziemne kondygnacje budynku, przy czym zalicza się do niej także wszystkie elementy przewieszenia, które występują w elewacji - m.in. balkony i loggie (zob.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 1200/10, LEX 753461). Rozbudowa będzie powiększeniem istniejącego obiektu budowlanego, np. budynku mieszkalnego o dodatkowe pomieszczenie (pokój, wiatrołap, werandę lub w innym celu przeznaczoną przybudówkę), wykusz lub taras. Owe powiększenie stanowi część obiektu budowlanego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 września 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 398/08, LEX nr 526413). Trwałość związania z gruntem nie zawsze wiąże się z osadzeniem konstrukcji budynku na fundamentach. Wiąże się trwałością osadzenia i odpornością na warunki atmosferyczne. Należy zauważyć, iż skarżący dokonał w 2020 roku zgłoszenia obiektu gospodarczego o wymiarach 7,5 m x 4,00 m, a powstał obiekt letniskowo – gospodarczy o wymiarach 8,37 m x 7,70 m wraz z werandą o wymiarach 2,8m x 4,00m, który jako całość wymagał pozwolenia na budowę ponieważ przekraczał jako całość parametry i funkcje zgłoszonego w dniu 16 września 2020 roku budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35 m². Organ prawidłowo wyjaśnił, że przy ustalaniu opłaty legalizacyjnej należy wziąć pod uwagę, że powstały obiekt należy zaliczyć do kategorii III i wyliczył, że wysokość opłaty legalizacyjnej wyniesie 500,00 zł x 1,0 x 1,0 x 50 = 25 000 zł. W związku z tym organ odwoławczy miał podstawy do zastosowania art. 48 ust.1 pkt 1 ustawy prawo budowalne.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło