VIII SA/Wa 487/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA – Iwona Szymanowicz - Nowak Sędzia WSA – Leszek Kobylski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. S. i M. S. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marka Wroczyńskiego i Iwony Owsińskiej – Gwiazdy w sprawie ze skargi J. S. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości postanawia oddalić wniosek Pismem procesowym z dnia [...] października 2012 r. J. S. i M. S. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wyłączenie sędziów tego Sądu: Marka Wroczyńskiego i Iwony Owsińskiej – Gwiazdy. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnili, że "sędziowie ci będąc sędziami Sądu Okręgowego R. wydali kilka postanowień w sprawach związanych z tą sprawą". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - zwana dalej jako p.p.s.a.), wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 tego aktu prawnego i stanowią katalog zamknięty. Tym samym, nie jest możliwe orzeczenie o wyłączeniu sędziego od orzekania w sprawie z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę. Przesłanką wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. jest istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie określone. W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Zaznaczyć przy tym należy, iż zgodnie z art. 20 p.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich. Ponieważ instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, rozpatrując wniosek sąd obowiązany jest nie tylko zbadać, czy ów szczególny stosunek osobisty rzeczywiście istnieje i czy występują podstawy wyłączenia, ale także, czy przytoczone okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Istotnym jest, że nie wszystkie stosunki osobiste ze stroną mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które na podstawie obiektywnych okoliczności mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Zgodnie ze stanowiskiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w przypadku gdy w danej sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie braku bezstronności sędziego, stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne (por. decyzja ETPC z dnia 11 maja 1999 r., sygn. 33642/96, System Informacji Prawnej LEX, nr 41089). Zaznaczyć również należy, iż w celu wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 p.p.s.a. ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. Z treści oświadczeń złożonych sędziów Marka Wroczyńskiego i Iwonę Owsińską – Gwiazda nie wynika, by istniały jakiekolwiek podstawy do ich wyłączenia z przyczyn wyżej określonych. Podstaw swojego wniosku skarżący upatrują w fakcie orzekania wcześniej przez tychże sędziów jako sędziów Sądu Okręgowego w R. w sprawach "związanych z tą sprawą" przy czym w żaden sposób nie wskazali jak okoliczność ta mogłaby wpłynąć na bezstronne rozpoznanie przedmiotowej sprawy. Takie zarzuty nie mogą stanowić podstawy wyłączenia sędziego z uwagi na brak jego bezstronności. Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiarygodności w bezstronność sędziego wynikająca z subiektywnej oceny lub w żaden sposób nie potwierdzonych przeświadczeń strony - w szczególności niesprecyzowanych, co do osoby. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, jak też orzekającego w danej jednostce organizacyjnej, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania, co do bezstronności sędziego. Wobec powyższego wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji we wniosku (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2008 r., sygn. akt II FZ 420/08, cbois). Zdaniem Sądu, podnoszone przez skarżących zarzuty wobec sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wywołują uzasadnionych wątpliwości, co do ich bezstronności i w konsekwencji nie uzasadniają ich wyłączenia. Stwierdzić wobec tego należy, iż skarżący nie uprawdopodobnili, że istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziów, o których wyłączenie wniesiono. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 22 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.