VIII SA/Wa 487/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-07-15
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie zwykłe, które dysponuje niewielkimi środkami pochodzącymi ze składek członkowskich, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli ma obowiązek uiścić wpisy sądowe w innych sprawach?Ratio decidendi
Stowarzyszenie zwykłe może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Przy ocenie zdolności płatniczej należy uwzględnić nie tylko koszty związane z daną sprawą, ale także ogólną kwotę zobowiązań Stowarzyszenia, w tym wpisy sądowe w innych zawisłych sprawach.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwykłe wystąpiło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stowarzyszenie podało, że dysponuje niewielkimi środkami pochodzącymi ze składek członkowskich, które są przeznaczane na bieżące wydatki. Jednocześnie Stowarzyszenie ma obowiązek uiścić wpisy sądowe w pięciu innych sprawach zawisłych przed Sądem na łączną kwotę [...]. Sąd uznał, że Stowarzyszenie nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia "[...]" o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr[...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Stowarzyszenie "[...]" wystąpiło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że skarżące Stowarzyszenie jest stowarzyszeniem zwykłym – organizacją społeczno - ekologiczną, jego celem jest zachowanie walorów przyrodniczych, krajobrazowych i zasobów historyczno – kulturowych na terenie gminy [...]. Stowarzyszenie dysponuje niewielkim majątkiem w postaci środków pieniężnych pochodzących z dobrowolnych składek członkowskich. Środki te są przeznaczane na bieżące pokrycie kosztów związanych z zakupem materiałów biurowych i pokrycie opłat pocztowych. Przynależność do Stowarzyszenia deklaruje 18 osób. Wpływy ze składek do końca kwietnia 2013 r. wyniosły [...] zł, natomiast bieżące wydatki [...] zł. Według złożonego oświadczenia Stowarzyszenie nie posiada rachunku bankowego, a środki w kasie na dzień [...] kwietnia 2013 r. wynosiły [...] zł.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, że zasadą jest, iż każdy kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych. Przysługujące
Sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania Sądu, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdym rozpatrywaniu takiego wniosku.
Istotne jest również to, że każdy kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sądowych, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia. Podkreślenia także wymaga fakt, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Zawarte w powoływanym przepisie sformułowanie "wykaże" oznacza z kolei, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia takich okoliczności, które potwierdzałyby, że ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stowarzyszenie " [...]", jak wynika z akt sprawy, jest organizacją wpisaną do ewidencji stowarzyszeń zwykłych. Zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 – Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz.855 ze zm.), stowarzyszenie zwykłe uzyskuje środki na swoją działalność ze składek członkowskich. Jak wynika z informacji zawartych we wniosku składki uiszczane przez członków skarżącego Stowarzyszenia są przeznaczane na zakup materiałów biurowych czy też opłacanie przesyłek pocztowych. Jednocześnie podkreślić należy, że na skarżącym Stowarzyszeniu ciąży obowiązek uiszczenia wpisów sądowych w 5 sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem na łączną kwotę [...] zł. W związku z powyższym oceniając zdolności płatnicze należy brać pod uwagę nie tylko koszty ciążące na nim w przedmiotowej sprawie, ale generalną kwotę, którą Stowarzyszenie obowiązane jest uiścić. Biorąc tę okoliczność pod uwagę uznano, że Stowarzyszenie nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Niewielkie środki pochodzące ze składek są wydatkowane na bieżąco na zakup materiałów biurowych, opłaty skarbowe i pocztowe.
Z tychy też względów na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło