VIII SA/Wa 488/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku A. W.o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi A. W.(dalej: "skarżąca") pismem z 17 lipca 2017 r. (data wpływu do Sądu) wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wskazała, że z doręczonej przez Sąd odpowiedzi organu na skargę dowiedziała się, że skarga została złożona po terminie. We wniosku wyjaśniła, że decyzja została odebrana przez jej syna z uwagi na fakt, że w tym okresie nie przebywała w miejscu zamieszkania. Syn przekazał jej przedmiotową przesyłkę po kilku dniach informując, że odebrał ją 24 kwietnia 2017 r. Na tej podstawie uznała, że termin do wniesienia skargi upływa w dniu 24 maja 2017 r. i dlatego w dniu 23 maja 2017 r. wysłała skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Co do zasady, zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.) – dalej powoływana jako "p.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do przepisu art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2 cytowanego przepisu). Zatem przywrócenie terminu do dokonania przedmiotowej czynności może nastąpić jedynie przy spełnieniu ustawowej przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Zgodnie natomiast z § 4 art. 87 P.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Jednocześnie wniosła skargę. W niniejszej sprawie za termin, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu należy przyjąć datę, 6 lipca 2017 r. tj. dzień, w którym skarżąca dowiedziała się o złożeniu skargi po terminie. Skarżąca wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wniosła 12 lipca 2017 r. Uznać zatem należało, że Skarżąca spełniła przesłanki wynikające z art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a. W ocenie Sądu, nie została natomiast spełniona przesłanka braku winy w uchybieniu czynności, wynikająca z § 2 cytowanego przepisu. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w przywołanych przepisach przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo złożenie wniosku przez zainteresowanego we wskazanym terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, które zresztą tutejszy sąd w pełni podziela podkreśla się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 20 stycznia 2015 r. sygn. akt II GZ 896/14 – Lex nr 1628828, 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 91/15 – Lex nr 1643289, 9 września 2014 r. sygn. akt II GZ 499/14 – Lex nr 1530525, 24 października 2016 r. sygn. akt I FZ 267/16 – dostępne na stronie internetowej pod adresem https://cbois.nsa.gov.pl.). Skarżąca twierdzi, że zaskarżona decyzja została doręczona jej synowi, który błędnie poinformował ją o dacie jej odbioru. W ocenie Sądu wyjaśnień skarżącej nie można uwzględnić. Wprawdzie skarżąca dopełniła czynności, której nie dokonała w terminie, nie mniej jednak okoliczności podniesione w motywach wniosku nie mogły skutkować jego uwzględnieniem. Odnosząc się do twierdzeń strony o błędnej dacie odbioru wskazanej przez syna – który odebrał przedmiotową przesyłkę przeznaczoną dla niej należy wskazać, że zgodnie z art. 43 k.p.a., jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - sąsiadowi lub dozorcy, jeżeli podjęli się oddania mu pisma. Konsekwencją przyjętego rozwiązania jest możliwość skutecznego doręczenia pisma procesowego, w tym decyzji organu administracji, do rąk dorosłego domownika przebywającego w miejscu zamieszkania strony. Z niniejszego przepisu wynika jednocześnie domniemanie, że przekazanie pisma adresatowi następuje w dniu odbioru pisma przez dorosłego domownika. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Adresat przesyłki może obalić to domniemanie wykazując, że doręczenie zastępcze było wadliwe, albo też pismo w ogóle nie dotarło do rąk adresata. Badając spełnienie przez skarżącą przesłanek z art. 86 §1 ustawy p.p.s.a. należy podkreślić, że sam fakt, że dorosły domownik, który dokonał odbioru korespondencji i nie przekazał jej do rąk adresata we właściwym czasie z informacją o faktycznej dacie odbioru korespondencji, nie wyłącza winy tego ostatniego. Nieuwagi lub zaniedbania nie można bowiem kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2011r. sygn. II FZ 623/11, LEX nr 1070091). Warunkiem doręczenia przesyłki osobie niebędącej adresatem jest to, że odbierający pismo zobowiąże się do jej przekazania odbiorcy. Strona będzie ponosić konsekwencje, jakie wynikają z doręczenia pisma nawet wówczas, gdy pismo jest doręczane podczas jej nieobecności w miejscu zamieszkania (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 174/09, LEX nr 564244 i z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 60/11,CBOSA). Należy wskazać, że jedynie w sytuacji gdy osoba, która odebrała pismo, a nie wywiązała się z obowiązku oddania go adresatowi z przyczyn od niej niezależnych można ewentualnie rozważać tę okoliczność jako uzasadniającą przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Tymczasem okoliczności takich skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła. W tym wypadku nie można uznać za wystarczającego oświadczenia K. W., że błędnie wskazał datę odbioru decyzji. Podkreślić bowiem należy, że niedochowanie należytej staranności przez osobę uprawnioną przez ustawodawcę do odbioru poczty i zobowiązującej się do przekazania adresatowi przesyłki nie stanowi okoliczności mającej wpływ na bieg terminów w postępowaniu. Końcowo wskazać trzeba, że odebranie przesyłki przez dorosłego domownika jest uważane za skuteczne doręczenie przesyłki samemu adresatowi, a zatem, generalnie ujmując, ewentualne zaniedbania, nieuwaga, przeoczenie takiej osoby (dorosłego domownika), czy też popełnienia przez nią oczywistej omyłki, spowodowane czynnikami subiektywnymi, nie mogą być kwalifikowane jako brak winy adresata (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 11 grudnia 2013r., sygn. akt II SA/Bd 1173/13). Z podanych wyżej powodów sąd działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.