VIII SA/Wa 490/17
WyrokWSA w Warszawie2017-11-09
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Sławomir Fularski, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna wynajmująca lokal, w którym urządzane są gry na automatach poza kasynem gry, może być uznana za "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych i podlegać karze pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba fizyczna wynajmująca lokal, w którym urządzane są gry na automatach poza kasynem gry, może być uznana za "urządzającego gry" w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych, jeśli jej działania wykraczają poza zwykłe obowiązki wynajmującego i obejmują aktywne organizowanie, udostępnianie, utrzymywanie automatów oraz czerpanie z tego korzyści finansowych. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące kar pieniężnych (art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.) nie są przepisami technicznymi w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE i nie wymagają notyfikacji, a ich stosowanie jest zgodne z Konstytucją RP.Stan faktyczny
W lokalu będącym przedmiotem umowy dzierżawy, prowadzonym przez skarżącą, ujawniono dwa automaty do gier hazardowych. Skarżąca, jako właścicielka lokalu, została ukarana karą pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Skarżąca kwestionowała swoją odpowiedzialność, twierdząc, że jedynie wynajmowała lokal, a przepisy ustawy o grach hazardowych, na podstawie których nałożono karę, są nieskuteczne z powodu braku notyfikacji. Organy administracji oraz sąd uznały, że działania skarżącej wykraczały poza zwykły najem i świadczyły o aktywnym udziale w urządzaniu gier.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] października 2016 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. (dalej także: "Dyrektor IC" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej: "Ordynacja podatkowa" lub "O.p.") w związku z art. 91 oraz art. 2 ust. 3 i ust. 4, art. 3, art. 6 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 471; dalej: "u.g.h." lub "ustawa o grach hazardowych"), po rozpatrzeniu odwołania A. Z. (dalej: "Strona" lub "Skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. (dalej także: "organ I instancji" lub "Naczelnik UC") z [...] maja 2016 r. nr [...] wymierzającą skarżącej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w łącznej wysokości 24.000 zł.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
W dniu [...] czerwca 2014 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w R., na Stacji Paliw położonej w M., przy ulicy R. [...], w ramach realizacji zadań Służby Celnej, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.
o Służbie Celnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 990 ze zm.; dalej: "ustawa o Służbie Celnej") ujawnili dwa włączone do sieci i gotowe do eksploatacji automaty do gier. W miejscu kontroli przeprowadzono eksperymenty na spornych automatach, które wykazały, że urządzano na nich gry w sposób sprzeczny z ustawą o grach hazardowych. Automaty posiadały cechy urządzeń do gier hazardowych, o czym świadczą przeprowadzone oględziny. Na automatach ujawniono także naklejkę z napisem "[...] Sp.
z o.o., ul. W. [...], [...] O. M...." (dalej: "Spółka").
W toku kontroli ujawniono nadto umowę dzierżawy części powierzchni użytkowej z [...] czerwca 2014 r. wraz z aneksem zawartą pomiędzy Spółką a Skarżącą prowadzącą działalność gospodarczą i posiadającą tytuł prawny do lokalu.
Naczelnik UC decyzją z [...] maja 2016 r. wymierzył zatem skarżącej jako osobie nielegalnie urządzającej gry na automatach w lokalu niebędącym kasynem gry, karę pieniężną w wysokości 24.000 zł.
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wniosła m. in. o uchylenie w całości decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. Postawiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 121 § Op) i prawa materialnego (art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art.
6 ust. 4 u.g.h., art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1 u.g.h., art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., art. 90 u.g.h., art. 91 u.g.h., art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w zw. z art. 2 Konstytucji RP), kwestionując możliwość nakładania kar pieniężnych na podstawie przepisów art. 89 nienotyfikowanej ustawy o grach hazardowych. Zdaniem skarżącej, organy nie zebrały kompletnego materiału dowodowego i nie dokonały jego prawidłowej oceny,
a w konsekwencji dokonały wadliwych ustaleń faktycznych. W związku z uchybieniami materialnoprawnymi nie było podstaw do nakładania na skarżącą jako wynajmującego lokal kary pieniężnej.
Dyrektor IC utrzymując w mocy decyzję Naczelnika UC przedstawił stan faktyczny sprawy i przebieg postępowania, powołał się na przepisy art. 2 ust. 3-5 u.g.h. oraz na orzeczenie Sądu Najwyższego z 7 maja 2012 r. (V KK 420/11). Wywiódł, że gra na automatach wypełnia przesłanki z art. 2 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 4 u.g.h., gdyż grający na urządzeniu elektronicznym (komputerowym) miał możliwość osiągania wygranej rzeczowej, a gra zawiera element losowości. Skarżąca nie posiadała zaś koncesji na prowadzenie kasyna gry, o której mowa w art. 6 ust. 1 u.g.h., ani innego zezwolenia. Urządzała gry na automatach poza kasynem gry, gdyż udostępniła określoną powierzchnię w lokalu, umożliwiła wprowadzenie automatu i jego użytkowanie przez graczy. Gdyby nie zgoda skarżącej na zawarcie takiej umowy do urządzania gier poza kasynem gry by nie doszło. Automaty były włączane i wyłączane przez pracowników stacji paliw. W przypadku wyczerpania pieniędzy w automacie mąż skarżącej dzwonił osobiście do osób, które wstawiły automaty, informując o problemie. Organ odwoławczy wskazał także, iż skarżąca otrzymywała kwotę [...] zł miesięcznie za wynajem trzech metrów powierzchni lokalu, co wskazuje na korzyści większe niż
z samego wynajmu powierzchni na przeciętne cele działalności gospodarczej. Zdaniem Dyrektora IC, przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. znajdują zastosowanie w sprawie, gdyż nie są sprzeczne z przepisami prawa wspólnotowego (unijnego) i nie naruszają przepisów Konstytucji RP, a stan faktyczny został ustalony
w sposób prawidłowy, uzasadniający wymierzenie skarżącej kary pieniężnej. Tym samym zarzuty odwołania Dyrektor IC uznał w całości za nieuzasadnione (zob. str. 13 – 23 zaskarżonej decyzji).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji postawiła zarzuty naruszenia:
- art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 4 ustawy o grach hazardowych poprzez ich błędną wykładnię, a następnie zastosowanie w sprawie niniejszej, polegające na przyjęciu, że jako właściciel lokalu, będący przy tym osobą fizyczną, skarżąca może ponosić odpowiedzialność za "urządzanie gier" na automatach, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisów ustawy o grach hazardowych prowadzi do wniosku, że do poniesienia kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 wskazanej ustawy, może być zobowiązany jedynie podmiot wymieniony w art. 6 ust. 4 tej ustawy, tj. spółka kapitałowa prawa handlowego, mająca siedzibę na terytorium RP, nie zaś osoba fizyczna, a samo wynajmowanie lokalu podmiotom, o których mowa w art. 6 ust. 4 tej ustawy nie stanowi "urządzania gier"; naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ w okolicznościach sprawy nie było podstawy do nałożenia na skarżącą sankcji administracyjnej;
- art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, poprzez ich zastosowanie w sprawie niniejszej, podczas gdy z uwagi na brak notyfikacji przepisów art. 6 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych zgodnie z procedurą przewidzianą w dyrektywie 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. przepisy te są bezwzględnie bezskuteczne, w konsekwencji czego urządzanie i prowadzenie gier na automatach poza kasynami gry i bez zezwolenia jest prawnie dozwolone; naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ
w okolicznościach sprawy nie było podstawy do nałożenia na skarżącą sankcji administracyjnej;
- art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90, art 91 ustawy o grach hazardowych, poprzez ich zastosowanie w sprawie niniejszej i wymierzenie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych, mimo że wobec bezwzględnej bezskuteczności nienotyfikowanych przepisów art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy grach hazardowych brak jest podstaw prawnych do wymierzenia kary za urządzenie gier na automatach poza kasynem gry; naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ
w okolicznościach sprawy nie było podstawy do nałożenia na skarżącą sankcji administracyjnej;
- art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o nieaktualną linię orzeczniczą, mimo że aktualne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego, jednoznacznie wskazują na obowiązek odmowy stosowania przez organy nienotyfikowanych przepisów art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IC wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który to przepis nie ma
w niniejszej sprawie zastosowania.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 89 ust.
1 pkt 2, art. 89 ust. 2 pkt 2, art. 2 ust. 3 i ust. 4, art. 6 ust. 1 oraz art. 90 ust. 1 ustawy
o grach hazardowych. Zgodnie z ww. art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry, a wysokość kary wynosi 12.000 zł od każdego automatu (art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.). Z kolei z art. 90 ust. 1 u.g.h.,
o którym mowa wyżej, wynika, że kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa.
W świetle art. 6 ust. 1 u.g.h., działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Zgodnie
z art. 14 ust. 1 u.g.h., urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Z art. 2 ust. 3 u.g.h. wynika zaś, że grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zakres definicji legalnej gry na automatach został poszerzony i mocą art. 2 ust. 5 u.g.h. grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
W przedmiotowej sprawie organy ustaliły, że w lokalu (stacja paliw), urządzane były gry na dwóch automatach do gier. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że skarżąca była urządzającym gry, albowiem czynności stanowiące przesłanki urządzania gier na automatach mogą być wykonywane wspólnie z innymi osobami, a skarżąca czerpała korzyści finansowe z tych działań i była zaangażowana w udostępnianie spornych automatów go gier. Przytoczył przy tym okoliczności na podstawie których wyprowadził powyższe wnioski. Automaty ze względu na swoje cechy podlegały dyspozycji ustawy hazardowej. Skarżąca zaś nie posiadała zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach, ani innego zezwolenia albo koncesji na prowadzenie kasyna gry, czyli działała wbrew art. 6 ust. 1 u.g.h. Strona nie prowadziła również działalności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 4, poz. 27 ze zm.), to jest nie posiadała zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Gry na automatach, zgodnie z przeprowadzonym przez funkcjonariuszy eksperymentem oraz ekspertyzą przeprowadzoną przez biegłego Sądu Okręgowego w S. wypełniają definicję gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 i ust. 4 u.g.h. O konfiguracji znaków na bębnach automatu decydowało oprogramowanie sterujące grami
i mechanizmy urządzenia. Wynik gry był nieprzewidywalny i niezależny od woli
i zręczności gracza. Gracz nie miał żadnego wpływu na wynik gry. Możliwe było uzyskanie wygranych pieniężnych i rzeczowych.
Wykładnia językowa zwrotu "charakter losowy", zawartego w art. 2 ust. 5 u.g.h., prowadzi do wniosku, że uprawnione jest utożsamianie powyższego zwrotu języka prawnego nie tylko z sytuacją, w której wynik gry zależy od przypadku, ale także
z sytuacją, w której wynik gry jest nieprzewidywalny dla grającego. Nieprzewidywalność wyniku gry, brak pewności co do tego, jaki wynik padnie, wobec niemożności przewidzenia "procesów" zachodzących in concreto w danym urządzeniu, pozostaje immanentną cechą tego rodzaju gry na automacie (por. M. Pawłowski: Gry losowe
i zakłady wzajemne, opubl. w: Prawo Spółek 1997, nr 7-8, s. 78).
Pod pojęciem "nieprzewidywalność" rozumieć należy nieprzewidywalność
w normalnych (typowych), nie zaś w szczególnych (wyjątkowych, ekstremalnych) warunkach. W wyroku z 18 maja 1999 r., sygn. akt II SA 453/99 (LEX nr 46205) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że pojęcie "losowości" należy rozumieć jako niemożliwość przewidzenia rezultatu, odnosić należy do normalnych, nie zaś ekstremalnych warunków. Inne podejście do tego zagadnienia byłoby nielogiczne, skoro w istocie możliwe jest rozszyfrowanie każdego systemu gry, to tylko kwestia czasu
i kosztów. Wyrok ten zapadł co prawda na gruncie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.), jednak zawarte w nim uwagi zachowują nadal swoją aktualność w zakresie, w jakim dotyczą pojęcia "losowość" i akcentują konieczność odnoszenia tego pojęcia do normalnych, nie zaś wyjątkowych warunków, w jakich znajduje się osoba grająca. Z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 763/10 (LEX nr 1068860) oraz z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 września 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1000/06 (LEX nr 247553) wynika, że dla uznania gry za losową nie ma znaczenia fakt, że wybór wygrywających liczb dokonywany jest za pomocą algorytmu (komputerowe wyłanianie nagradzanych liczb za pomocą odpowiedniego programu). Orzeczenia te również odnosiły się do stanów faktycznych zaistniałych w okresie obowiązywania ww. ustawy o grach i zakładach wzajemnych, jednak zawarte w nich uwagi dotyczące pojęcia "losowość" uznać należy za uniwersalne, a tym samym nie straciły one aktualności także de lege lata.
Podsumowując, zestawienie zamieszczonych w art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. zwrotów "gra zawiera element losowości" oraz "gra ma charakter losowy" prowadzi do wniosku, że o ile na gruncie art. 2 ust. 3 u.g.h., poza losowością gry na automacie, możliwe jest jeszcze wprowadzenie do gry, jako istotnych, elementów umiejętności, zręczności lub wiedzy gracza, o tyle na gruncie art. 2 ust. 5 u.g.h. te elementy (umiejętności, zręczności, wiedzy) mogą mieć jedynie charakter marginalny. Aby zachowała ona charakter losowy w rozumieniu art. 2 ust. 5, dominującym elementem gry musi być "losowość" rozumiana jako sytuacja, w której wynik gry zależy od przypadku, a także jako sytuacja, w której rezultat gry jest nieprzewidywalny dla grającego. W świetle powyższego należy uznać, że pojęcie charakter losowy jest pojęciem znacznie szerszym niż pojęcie element losowości.
Organ odwoławczy trafnie przyjął, że skarżąca urządzała gry w kontrolowanym lokalu na automatach spełniających przesłanki art. 2 ust. 3 u.g.h., co potwierdzają ustalenia kontroli. Gry były bowiem urządzane na urządzeniach elektronicznych (komputerowych). Gracz nie był w stanie przewidzieć rezultatu przeprowadzonej gry, jak również nie miał wpływu na odpowiednie ustawienie bębnów. Zatem rezultat gry był nieprzewidywalny dla grającego, a tym samym gra miała charakter losowy, zawierający jednocześnie element losowości. Gry były prowadzone o wygrane pieniężne i rzeczowe w postaci punktów z poprzednich gier.
Karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry, zgodnie z ww. art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Wysokość kary pieniężnej wymierzanej
w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12.000 zł od każdego automatu (art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.). Należy wskazać, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, statuuje tylko jedną, obiektywną przesłankę wymierzenia kary pieniężnej, czyli urządzanie gry na automatach poza kasynem gry. Urządzającym grę jest zaś każdy podmiot, który organizuje grę hazardową, w tym grę na automacie (art. 4 ust. 2 u.g.h. – obowiązujący do dnia 31 marca 2017 r.) bez względu na to, czy obiektywnie jest zdolny do spełnienia jednego
z warunków uzyskania koncesji (zezwolenia).
Jakkolwiek u.g.h. nie zawiera legalnej definicji "urządzającego gry", to znaczenie tego określenia można wywieść z wykładni funkcjonalnej. Niewątpliwie założeniem ustawodawcy było poddanie kontroli Państwa i znaczące ograniczenie działalności
w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach, sprowadzając urządzanie niektórych z tych gier (gier cylindrycznych, gier w karty, w tym turniejów gry pokera, gier w kości oraz gier na automatach) jedynie do wyznaczonych miejsc
w postaci kasyn gry, co znalazło wyraz w treści art. 14 ust. 1 ustawy. Działalność
w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach została poddana reglamentacji prawnej i może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1 u.g.h.). Sposoby przeciwdziałania wszelkim praktykom mającym na celu łamanie zasad i warunków prowadzenia tego typu działalności, przewidział ustawodawca m.in. w art. 89 ust.
1 i 2 u.g.h. poprzez nałożenie kar administracyjnych na osoby urządzające gry hazardowe w sposób nielegalny. Wobec braku definicji ustawowej pojęć takich jak "urządzanie gier" czy "urządzający gry", które występują w ustawie o grach hazardowych, konieczne jest dokonanie ich wykładni z uwzględnieniem językowego rozumienia. Pojęcie "urządzanie" stanowi synonim takich pojęć jak "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (vide: Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). W tym kontekście zwrot "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach. W praktyce w odniesieniu do takiej działalności jak urządzanie gier na automatach obejmuje w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiające ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych
(w stosunku do automatów, o jakich mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h.), związane z obsługą urządzeń czy zatrudnieniem odpowiedniego przeszkolonego personelu (jego szkolenie). Podmiot realizujący (wykonujący) te działania, może być uznany za urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h.
Dlatego też w świetle ustaleń orzekających w sprawie organów i przedstawionej wyżej definicji urządzającego gry na automatach, przyjąć należy, że skarżąca urządzała gry na automatach poza kasynem w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., o którym mowa wyżej. Z wnioskami tymi korespondują także przywoływane przez organy obu instancji postanowienia umowy dzierżawy powierzchni z dnia 1 czerwca 2014 r. Organ odwoławczy przywołał także wyjaśnienia złożone do protokołu kontroli przez męża skarżącej J. Z. oraz jego zeznania złożone w dniu [...] lipca 2014 r.
w charakterze świadka. Z przytoczonych przez organy okoliczności w ocenie Sądu wynika prawidłowość przypisania skarżącej cech urządzającego gry na automatach poza kasynem gry. Działania skarżącej przekraczały bowiem obowiązki jakie wynikają
z umowy dzierżawy powierzchni. W umowie z dnia [...] czerwca 2014 r. jako jeden
z obowiązków wydzierżawiającego wskazano bowiem niezwłoczne powiadamianie dzierżawcy o każdym przypadku niszczenia, włamania lub istotnego uszkodzenia urządzeń będących własnością i we władaniu dzierżawcy. Jak wynika z wyjaśnień J. Z. złożonych do protokołu z kontroli w dniu [...] czerwca 2014 r. automaty były włączane i wyłączane przez pracowników stacji, a jak wynika z zeznań tego świadka złożonych do protokołu z dnia [...] lipca 2014 r. na prośbę osób, które instalowały automaty, świadek informował te osoby o występowaniu awarii. Powyższe okoliczności wskazują na aktywność umożliwiającą sprawną i niezakłóconą eksploatację automatów do gier hazardowych oraz sprawowanie pieczy nad tymi urządzeniami. Nie ulega zatem wątpliwości, iż skarżącą należy uznać za urządzającą gry na automatach poza kasynem gry, w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, a nie wyłącznie wydzierżawiającą powierzchnię w lokalu.
W tych okolicznościach stan faktyczny sprawy uprawniał organ do stosowania
w sprawie przepisów u.g.h. i poddania ocenie skontrolowanej działalności poprzez pryzmat przepisów tej ustawy oraz ostatecznie zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.
Zauważyć jednocześnie należy, iż okoliczności faktyczne sprawy nie są przez skarżącą kwestionowane, a zasadnicza część sporu w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. mają charakter przepisów technicznych w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE. Wskazać w tym miejscu należy, że kwestia technicznego charakteru art. 89 u.g.h. została przesądzona
w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2016 r. (II GPS 1/16; CBOSA), podjętej na podstawie art. 15 § 1 pkt 2 i art. 264 § 1-3 p.p.s.a., w której Sąd ten przyjął, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji
w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności
w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa
w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni ten pogląd podziela, jak też argumentację NSA uzasadniającą powyższą uchwałę. Zauważyć przy tym należy, że stanowisko zaprezentowane w tej uchwale jest zgodne z wyrażanym już dominującym orzecznictwem tutejszego Sądu sprzed podjęcia tej uchwały.
Przypomnieć także należy, że wyrokiem z 11 marca 2015 r., sygn. akt P 4/14 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych są zgodne z art. 2 i art. 7 w zw. z art. 9 oraz z art. 20 i 22 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, natomiast na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym umorzył postępowanie w pozostałym zakresie. TK wskazał, że notyfikacja tzw. przepisów technicznych jest unijną procedurą, w której państwo członkowskie jest zobowiązane do informowania Komisji Europejskiej i innych państw członkowskich o projektowanych przepisach technicznych, a także do uwzględniania zgłoszonych przez nie szczegółowych opinii i uwag tak dalece, jak to będzie możliwe przy kolejnych pracach nad projektem przepisów technicznych. W ocenie Trybunału, nie ma wątpliwości, że żaden z przepisów Konstytucji nie reguluje tej kwestii, ani też nie odwołuje się do niej wprost czy nawet pośrednio. TK uznał zatem, że notyfikacja,
o której mowa w dyrektywie 98/34/WE, implementowanej do polskiego porządku prawnego rozporządzeniem w sprawie notyfikacji, nie stanowi elementu konstytucyjnego trybu ustawodawczego. Trybunał nie ocenił, czy kwestionowane przepisy ustawy o grach hazardowych mają charakter techniczny. Zdaniem TK, uchybienie ewentualnemu obowiązkowi notyfikowania Komisji Europejskiej potencjalnych przepisów technicznych nie może jednak samo przez się oznaczać naruszenia konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawnego (art.
2 Konstytucji) oraz legalizmu (art. 7 Konstytucji). Wykładnia przychylna prawu europejskiemu w żadnej sytuacji nie może prowadzić do rezultatów sprzecznych
z wyraźnym brzmieniem Konstytucji.
Zdaniem Trybunału odstąpienie przez ustawodawcę od możliwości urządzania gier na wszelkich automatach w salonach gier, w punktach handlowych, gastronomicznych i usługowych, a więc poza kasynami gry, spełnia konstytucyjne wymogi ograniczenia wolności działalności gospodarczej. Ograniczenie możliwości organizowania gier na automatach wyłącznie do kasyn jest niezbędne dla ochrony społeczeństwa przed negatywnymi skutkami hazardu oraz dla zwiększenia kontroli państwa nad tą sferą, stwarzającą liczne zagrożenia nie tylko w postaci uzależnień, ale także struktur przestępczych. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, zwalczanie takich zagrożeń społecznych leży z całą pewnością w interesie publicznym, o którym mowa
w art. 22 Konstytucji. W odniesieniu zaś do twierdzenia skargi o technicznym charakterze art. 6 ust. 1 u.g.h. wskazać należy, iż jak wynika z wyroku TSUE z dnia 13 października 2016 r. w sprawie C-303/15 art. 6 ust. 1 u.g.h. nie stanowi przepisu technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego
i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r., ustanawiającej procedurę udzielania informacji
w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. UE L z dnia 11.07.1998 r.).
Sąd wszystkie zarzuty skargi zmierzające do wykazania, że w przypadku skarżącej wymierzenie kary pieniężnej na podstawie ustawy o grach hazardowych było niedopuszczalne uznał zatem za niezasadne. Powtórzenia wymaga, że organy słusznie przyjęły, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że skarżąca była podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt. 2 cyt. ustawy. Nie posiadała przy tym odpowiedniej koncesji, a spełnienie przesłanek z art. 2 ust. 3 i ust. 4 u.g.h. w odniesieniu do kontrolowanych automatów
w świetle przeprowadzonych przez funkcjonariuszy eksperymentów gry i opinii biegłego nie budzi wątpliwości. Zasadnie zatem orzekające w sprawie organy wymierzyły skarżącej karę pieniężną na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, gdyż zarzuty dotyczące mocy obowiązującej tego przepisu okazały się bezpodstawne. Organy prowadząc postępowanie w ww. zakresie nie naruszyły przy tym wskazanych
w skardze przepisów art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej, gdyż działały zgodnie
z prawem, a fakt, że przedmiotowe postępowanie doprowadziło do obciążenia skarżącej karą pieniężną nie świadczy o działaniu naruszającym zaufanie do orzekającego organu.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Dyrektora IC, jak również poprzedzająca ją decyzja Naczelnika UC odpowiadają prawu. Sąd nie stwierdził przy tym żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego
w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę, orzekając jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło