VIII SA/Wa 491/14
WyrokWSA w Warszawie2014-09-24
Skład orzekający: Renata Nawrot, Leszek Kobylski, Artur Kot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny może uchylić postanowienie organu nadzoru budowlanego o nałożeniu kary za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego z powodu niekompletności akt sprawy, w szczególności braku projektu budowlanego, który uniemożliwia weryfikację prawidłowości obliczenia kary?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, ponieważ akta administracyjne sprawy były niekompletne, brakowało w nich projektu budowlanego, co uniemożliwiło weryfikację prawidłowości obliczenia kary pieniężnej za nielegalne użytkowanie obiektu. Brak ten stanowił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu kary za przystąpienie do użytkowania części nowo wybudowanego obiektu szpitala bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym brak ustaleń faktycznych potwierdzających użytkowanie oraz nieprawidłowe obliczenie kary ze względu na błędną kubaturę obiektu. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie z powodu niekompletności akt sprawy, w szczególności braku projektu budowlanego, co uniemożliwiło weryfikację prawidłowości obliczenia kary.Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w N. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Artur Kot, Protokolant referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2014 r. sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w N. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu przystąpienia do użytkowania bez ostatecznej decyzji 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w N. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. (zwany dalej: "PINB", "organ I instancji"), działając na podstawie art. 57 ust. 7 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (2010 r. Nr 243 poz.1623 ze zm., zwana dalej: "p.b.") oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze. zm., zwana dalej: "k.p.a.") orzekł o nałożeniu na Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej, kary za przystąpienie do użytkowania parteru i piwnicy nowo wybudowanego obiektu Zakładu Opieki Zdrowotnej w N. przy ul. T. [...], położonego na działce nr [...], z naruszeniem przepisów art. 55 p.b. w wysokości [...] zł, którą należy wpłacić, w terminie 7 dni licząc od daty otrzymania postanowienia.
Uzasadniając rozstrzygnięcie podał, iż w związku z uzyskaną od Najwyższej Izby Kontroli informacją (data wpływu do PINB – [...] czerwca 2013 r., przypis Sądu) o przystąpieniu do użytkowania przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej (zwany dalej: "skarżący", "inwestor"; "SP ZOZ") z siedzibą przy ul. T/ [...], w N. n/P., budynku szpitala, organ I instancji przeprowadził w dniu [...] lipca 2013 r. oględziny na gruncie. W wyniku tej czynności ustalił, że na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. wydanego przez Starostę G. (zwany dalej: "Starosta"), inwestor prowadzi budowę obiektu szpitala wraz z dwoma łącznikami oraz przebudowę pomieszczenia części parteru i piwnic budynku istniejącego w ramach rozbudowy Izby Przyjęć SP ZOZ. Inwestycję zatwierdzoną powyższą decyzją nazwano etap I - budowa parteru i piwnicy nowo wybudowanego obiektu oraz przebudowa części parteru szpitala, w którym obecnie funkcjonuje izba przyjęć oraz gabinety diagnostyki obrazowej wraz z dwoma łącznikami (obiekt kat. XI). Pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę została zmieniona decyzją Starosty nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. w zakresie zmian istotnych. Stwierdził także, że pomieszczenia parteru i piwnic są użytkowane.
Wskazał, iż powyższe ustalenia były podstawą wydania przez organ I instancji w dniu [...] sierpnia 2013 r. postanowienia nr [...], nakładającego na inwestora karę za przystąpienie do użytkowania parteru i piwnic nowo wybudowanego obiektu SP ZOZ. Postanowienie to zostało uchylone przez organ odwoławczy postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2013 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia.
W dniu [...] października 2013 r. przeprowadzono kolejne oględziny obiektu szpitala, podczas których ponownie stwierdzono, że w części nowo wybudowanej, pomieszczenia oznaczone: nr 001 (hol z szatnią), 002 (rejestracja), 003 (pokój pielęgniarki oddziałowej), 004 (łazienka pielęgniarki oddziałowej), 005 (wc personelu), 006 (pokój socjalny personelu), 007 (wc pacjentów mężczyzn), 008 (wc pacjentów kobiet i niepełnosprawnych), 009 (pokój kierownika izby), 010 (pokój lekarza dyżurnego), 011 (łazienka lekarza dyżurnego), 012 (pomieszczenie porządkowe), 013 (pokój badań), 014 (korytarz z poczekalnią), 015 (korytarz z poczekalnią), 016 (pokój badań), 017 (łazienka pacjentów), 018 (korytarz), 019 (korytarz), 020 (łazienka pacjentów), 021 (pokój badań), 022 (korytarz czysty), 023 (stanowisko obsługi pielęgniarek), 024 (przedsionek sali obserwacyjnej), 025 (łazienka pacjentów), 0,26 (sala obserwacyjna), 027 (łazienka personelu), 028 (pomieszczenie przygotowywania lekarzy), 029 (sala zabiegów internistycznych), 030 i 031 (magazynki), 032 (pomieszczenie na odpady medyczne), 033 (sala zabiegów chirurgicznych), 034 i 038 (magazynki), 035 (skład gipsu), 036 (magazyn materiałów czystych), 037 (brudownik), 039 (pomieszczenie porządkowe), 040 (depozyt), 041 (śluza umywalkowo -fartuchowa izolatki), 042 (izolatka), 043 (łazienka pacjentów), 044 (przedsionek łączników), Ł1 i Ł2 (łączniki), KI (klatka schodowa) są użytkowane, pomimo braku posiadania pozwolenia na użytkowanie. Ww. okoliczność użytkowania pomieszczeń szpitala potwierdzono dokumentacją fotograficzną.
Użytkowane są również pomieszczenia zlokalizowane w piwnicach nowej części obiektu oznaczone nr KL1 (klatka schodowa), -1.04 (przepompownia ścieków), -1.03 (rozdzielnia elektryczna), -1.05 (korytarz do osi DD), -1.09 (pomieszczenie pomocnicze), -1.02 (maszynownia próżni), -1.01 (węzeł cieplny), oraz pomieszczenia PZ.01 (korytarz w osi A-D), PZ.02 (pomieszczenie porządkowe), PZ.03 (szatnia), PZ.04 i PZ.05 (łazienki), PZ.06 i PZ.07 (szatanie), PZ.08 (łazienka) PZ.10 i PZ. ll (łazienka), PZ.12. (szatnia), PZ.13 (pomarte), PZ.14 (magazyn leków), które zostały wykonane na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Starostę w dniu [...] czerwca 2011 r. nr [...].
W tym stanie sprawy organ I instancji działając na podstawie art. 57 ust. 7 p.b. wymierzył inwestorowi karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Kara ta stanowi iloczyn stawki opłaty "s" która wynosi 500 zł (art. 59f ust. 2), współczynnika kategorii obiektu budowlanego "k", który dla budynków służby zdrowia = 4 i współczynnika wielkości obiektu "w" wynikającej z kubatury obiektu ([...] m3) = 2,5 czyli: s x k x w x 10 - 500 x 4 x 2,5 x 10 = [...]zł.
W zażaleniu wniesionym na powołane rozstrzygnięcie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie polegające na niedokonaniu w ramach postępowania wyjaśniającego ustaleń faktycznych pozwalających PINB na przyjęcie za udowodniony faktu użytkowania budynku szpitala w poziomie parteru i piwnicy.
Zdaniem skarżącego protokół z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 2013 r. w pomieszczeniach budynku szpitala nie zawiera w swej treści wskazania konkretnych dowodów pozwalających organowi na przyjęcie, iż część budynku szpitala jest rzeczywiście użytkowana, a co za tym idzie, że w sposób bezdyskusyjny doszło do wypełnienia warunków określonych przepisem art. 57 ust. 7 p.b. Wymienienie przez organ w treści postanowienia pomieszczeń z ich nazwy i numeru nie skutkuje przyjęciem, że organ wskazał na okoliczności i fakty potwierdzające fakt użytkowania, a co za tym idzie by wyczerpane zostały przesłanki określone zapisem art. 57 ust. 7 p.b. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie zawiera w swej treści wskazania jakie stwierdzone przez organ fakty przemawiają za przyjęciem, że doszło do "użytkowania" oraz przy pomocy jakich środków dowodowych organ tych ustaleń dokonał.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwany dalej: "WINB", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 p.b., orzekł o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przywołując treść art. 57 ust. 7 p.b. WINB podał, iż w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Dla zastosowania ww. sankcji konieczne jest naruszenie przepisów art. 54 lub art. 55 p.b., nakładających na inwestora obowiązek uzyskania stosownej zgody właściwego organu na przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego (lub jego części), tj. dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy lub uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Na podstawie materiału dowodowego sprawy organ odwoławczy ocenił, że do użytkowania budynku szpitala w części dotyczącej parteru inwestor przystąpił bez uprzedniego uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Wprawdzie wniosek o uzyskanie pozwolenia na częściowe użytkowanie budynku szpitala skarżący złożył w dniu [...] maja 2013 r., jednak w złożonej dokumentacji nie stwierdzono: wpisu geodety dokonanego w dzienniku budowy o wytyczeniu obiektu, protokołów badań i sprawdzeń np. mistrza kominiarskiego i elektryka, inwentaryzacji geodezyjnej terenu, kopii i świadectwa charakterystyki energetycznej i wniosek ten inwestor wycofał w dniu [...] maja 2013 r.
Uznał, że organ I instancji jednoznacznie i bezsprzecznie ustalił fakt użytkowania części nowo wybudowanego budynku szpitala położonego na działce nr [...]. Użytkowanie obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem potwierdzają zapisy protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 2013 r., który zawiera stwierdzenie, że "w dniu kontroli stwierdzono użytkowanie następujących pomieszczeń w nowo wybudowanej części". Ponownie rozpoznając sprawę organ powiatowy uwzględniając wytyczne zawarte w postanowieniu WINB Nr [...] z dnia [...] października 2013 r., zawarł w protokole wyliczenie poszczególnych pomieszczeń z podaniem numeru i nazwy wraz z dokumentacją fotograficzną. Z dokumentacji zdjęciowej jednoznacznie wynika, że przedmiotowy budynek jest użytkowany jako zakład opieki zdrowotnej. Ponadto wskazuje ona nie tylko, że budynek szpitala jest przygotowany do użytkowania (ustawione meble, wyposażona recepcja, przygotowane zaplecze socjalne dla personelu, czy też kotłownia wyposażona w instalację grzewczą), ale że jest użytkowany (jest obsługa, personel medyczny, pacjenci na korytarzu, sale świadczące o ich użytkowaniu, czynna recepcja).
Organ odwoławczy wskazał w tym zakresie, że w toku postępowania mającego na celu oddanie obiektu do użytkowania należy wyraźnie rozróżnić czynności przygotowujące obiekt do użytkowania od czynności świadczących o jego użytkowaniu. Podał, iż nie można uznać jakoby stwierdzony podczas oględzin stan budynku szpitala, potwierdzał wykonanie prac adaptacyjnych mających na celu zagospodarowanie obiektu do przyszłego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem. Powyższe pozostaje w sprzeczności z czynnościami takimi jak: obsługa, personel medyczny, pacjenci na korytarzu, sale świadczące o ich użytkowaniu, czynna recepcja, które bezspornie świadczą o codziennych czynnościach związanych z użytkowaniem ww. budynku jako zakładu opieki zdrowotnej. Fakt ten organ odwoławczy uznał za bezsporny.
Wskazał następnie, iż wobec obiektywnych ustaleń, co do faktu samowolnego przystąpienia przez inwestora do użytkowania obiektu, nałożona przez organ I instancji kara pieniężna jest uzasadniona. Wyjaśnił przy tym, że podstawę obliczenia kary w niniejszej sprawie stanowią następujące wartości: współczynnik kategorii obiektu - 4,00; współczynnik wielkości obiektu - 2,50 (kubatura użytkowanej części obiektu powyżej 10.000 m3, co wynika z projektu budowlanego zamiennego rozbudowy zatwierdzonego decyzją Starosty Nr [...] z dnia [...] marca 2010 r.); stawka opłaty - 500,00 zł. W związku z powyższym kara dla przedmiotowego budynku będzie wynosić: [...] zł x 4,00 x 2,50 x 10 = [...]zł. Podkreślił również, iż stwierdzenie naruszenia art. 54 i 55 p.b. determinuje obowiązek organu do nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu.
W skardze złożonej na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia ewentualnie o jego uchylenie. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący postawił zarzut rażącego naruszenia prawa:
1. art. 15 k.p.a. i określonej nim zasady dwuinstancyjności poprzez jej niezastosowanie i nieprzeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania administracyjnego w zakresie określonym przepisami art. 7, art. 8, art. 12, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.;
2. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na niedokonaniu w ramach postępowania wyjaśniającego ustaleń faktycznych pozwalających organom na przyjęcie za udowodniony faktu użytkowania budynku szpitala w poziomie parteru i piwnicy oraz przyjęciu, iż skarżący użytkuje bez pozwolenia pomieszczenia budynku o kubaturze [...] m3, w sytuacji, gdy kubatura parteru i piwnicy nowo wybudowanego obiektu wynosi [...] m3.
Uzasadniając skargę inwestor wskazał, iż WINB rażąco naruszył zasadę dwuinstancyjności poprzez jej niezastosowanie, swoją rolę w postępowaniu ograniczył bowiem do nieuprawnionej kontroli rozstrzygnięcia PINB poprzez zamieszczenie w treści uzasadnienia postanowienia stwierdzeń potwierdzających prawidłowość ustaleń tego organu. WINB nie dokonał samodzielnie żadnych ustaleń, a jedynie poddał nieuprawnionej weryfikacji postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji.
Ponadto oba orzekające w sprawie organy zaniechały przeprowadzenia czynności pozwalających na przyjęcie, że przystąpiono do użytkowania parteru i piwnicy nowo wybudowanego budynku szpitala. Stwierdzenie stanu "użytkowania" ma być wynikiem konkretnych czynności faktycznych, w tym przypadku ma być wynikiem czynności podjętych w ramach postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ. Zaskarżone rozstrzygnięcie, według autora skargi nie zawiera w swej treści wskazania jakie stwierdzone przez organ fakty przemawiają za przyjęciem, że doszło do "użytkowania" oraz przy pomocy jakich środków dowodowych organ tych ustaleń dokonał. Wywiedziono, iż nie przeprowadzone zostało postępowanie dowodowe, w ramach którego dokonuje się ustalenia faktów w oparciu o wszechstronną ocenę prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego. Stwierdzenie obecności drzwi, okien, numerów pomieszczeń, mebli i osób, nie przesądza w sposób jednoznaczny, że doszło do użytkowania zgodnego z przeznaczeniem. Skarżący zaznaczył, iż organ nie wskazał dlaczego uznał przemieszczające się po tychże pomieszczeniach osoby za pacjentów, a których z nich uznał za członków rodzin pacjentów, lekarzy, pielęgniarki, personel pomocniczy, administracyjny itd. i dlaczego. Ponadto organ nie przesłuchał żadnej z tychże osób na ww. okoliczności, a zatem można jedynie mówić o przypuszczeniu organu, że są to pacjenci, lekarze, pielęgniarki czy personel pomocniczy, a tym samym brak jest dowodu, który by przyjęcie tej okoliczności uzasadniał i przesądzał. Organy nie wskazały także m.in. z jakich pomieszczeń składa się nowo wybudowany budynek, jakie jest ich przeznaczenie.
Za nieprawidłowe skarżący uznał także ustalenie powierzchni kubatury na poziomie [...] m3, w sytuacji gdy prawidłowa, łączna kubatura pomieszczeń piwnicy i parteru wynosi [...] m3. Wskazał w tym zakresie, że nie jest możliwym by kubatura wynosiła [...] m3, podczas gdy łączna powierzchnia pomieszczeń piwnicy wynosi [...] m2, ich wysokość 3,10 m, a powierzchnia pomieszczeń parteru wynosi [...] m2, a wysokość 3,30 m. Powyższe w ocenie skarżącego skutkowało ustaleniem nieprawidłowej kwoty kary pieniężnej.
W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymał argumentację przedstawioną
w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli w niej podniesione.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Istota sporu w przedmiotowym postępowaniu sprowadza się do ustalenia czy orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego właściwie uznały, że inwestor przystąpił do użytkowania budynku szpitala bez uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie oraz, czy naliczona z tego tytułu kara pieniężna została obliczona właściwie.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 57 ust. 7 p.b., zgodnie z którym, w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f ust. 1, z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.
Organy obu instancji swoje ustalenia, co do faktu przystąpienia do użytkowania, oparły w szczególności na protokole oględzin z dnia [...] lipca 2013 r., a także na materiale dowodowym zebranym w wyniku ponownej kontroli w dniu [...] października 2013 r. i zdjęciach zrobionych w jej trakcie. Zdaniem skarżącego zgromadzone w sprawie dowody nie wskazują, że doszło do użytkowania zgodnego z przeznaczeniem, nowych pomieszczeń szpitala. Nadto organy nie wykazały dlaczego przemieszczające się po korytarzach osoby uznały za pacjentów, ich rodziny, czy też personel medyczny i pomocniczy szpitala.
Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że o ile sam fakt wyodrębnienia poszczególnych pomieszczeń szpitala, wyposażenia ich w niezbędne urządzenia i materiały do prowadzenia działalności w zakresie usług medycznych nie jest wystarczającym dowodem na przystąpienie do użytkowania budynku, o tyle zdjęcia zrobione personelowi SP ZOZ w pokoju socjalnym, recepcji, petentom w recepcji i na korytarzu szpitalnym, zdjęcia sal szpitalnych, korytarzy, poszczególnych pomieszczeń budynku, jak również zdjęcia biurka, na którym znajduje się dokumentacja, recepcji z informacją elektroniczną dla pacjentów oraz dokumentami, a także wyposażenia sal szpitalnych i gabinetów przyjęć w środki zaopatrzenia medycznego ewidentnie świadczą o tym, że budynek szpitala użytkowany jest zgodnie z jego przeznaczeniem. W tym kontekście trudno za skarżącym przyjąć, że organ nie wykazał dlaczego przemieszczające się po korytarzach osoby uznał za pacjentów, ich rodziny, czy też personel medyczny i pomocniczy szpitala. Chcąc skutecznie zakwestionować prawidłowość ustaleń organu, skarżący powinien wyjaśnić w sposób pełny, jakie konkretnie czynności wykonywali pracownicy, nie zaś stwierdzać, że do przystąpienia do użytkowania nie doszło.
W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy niewątpliwie pozwalał na uznanie, że inwestor przystąpił do użytkowania budynku szpitala, a przystąpienie to miało miejsce z naruszeniem art. 55 p.b., zgodnie z którym, przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli na wzniesienie obiektu budowlanego wymagane jest pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii: V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy. W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z załącznikiem do p.b. do kategorii XI zalicza się budynki służby zdrowia, opieki społecznej i socjalnej, jak: szpitale, sanatoria, hospicja, przychodnie, poradnie, stacje krwiodawstwa, lecznice weterynaryjne, domy pomocy i opieki społecznej, domy dziecka, domy rencisty, schroniska dla bezdomnych oraz hotele robotnicze. Okoliczność, iż sporny budynek został zaliczony do XI kategorii znajduje potwierdzenie w decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę z dnia [...] sierpnia 2009 r. i decyzji ją zmieniającej z dnia [...] marca 2010 r. Zakwalifikowanie budynku do określonej kategorii obiektów przesądza nie tylko o tym, czy dla inwestycji wymagane jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, ale ma również wpływ na wysokość kary z tytułu nielegalnego użytkowania budynku.
Ponadto zwrócić uwagę należy, że skarżący bezspornie nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku, a uzyskanie takiej decyzji było wymagane. Jak wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w dniu [...] maja 2013 r. skarżący wystąpił do organu I instancji o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu "Modernizacja i rozbudowa szpitala w N. nad P.", jednak w dniu [...] maja 2013 r. SP ZOZ wycofał wniosek o pozwolenie na częściowe użytkowanie budynku szpitala. Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie nie ma możliwości zweryfikowania ww. okoliczności, bowiem w przedstawionych przy skardze aktach administracyjnych brak dokumentów potwierdzających taki stan rzeczy.
Odnosząc się do kwestii ustalenia kary pieniężnej za samowolne przystąpienie do użytkowania obiektu wskazać należy na regulację art. 59f ust. 1 p.b. (mającego zastosowanie w niniejszej sprawie zgodnie z art. 57 ust. 7 p.b.), wedle którego w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w).
Skarżący podważając prawidłowość ustalenia przez organy wysokości kary pieniężnej zakwestionował w skardze, przyjęty przez organy współczynnik wielkości obiektu - 2,50 odpowiedni dla kubatury użytkowanej części obiektu powyżej 10.000 m3, co zdaniem organów wynika z projektu budowlanego zamiennego rozbudowy Izby Przyjęć Szpitala w N. nad P. zatwierdzonego decyzją Starosty G. Nr [...] z dnia [...] marca 2010 r.
Zdaniem skarżącego przyjęta przez organy kubatura [...] m3 jest błędna, prawidłowa, łączna kubatura pomieszczeń piwnicy i parteru wynosi bowiem [...] m3. Nie jest możliwym by kubatura wynosiła [...] m3, w sytuacji gdy łączna powierzchnia pomieszczeń piwnicy wynosi [...] m2, ich wysokość zaś 3,10 m, a powierzchnia pomieszczeń parteru wynosi [...] 2, a wysokość 3,30 m.
W sytuacji, gdy przedstawione przy skardze akta administracyjne sprawy nie zawierają ani projektu budowlanego rozbudowy Izby Przyjęć Szpitala w N. n/P. zatwierdzonego decyzją Starosty Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., ani też projektu budowlanego zamiennego zatwierdzonego decyzją Starosty Nr [...] z dnia [...] marca 2010 r., wskazany wyżej zarzut skarżącego nie może zostać przez Sąd zweryfikowany.
Wobec braku materiału dowodowego sprawy w tym zakresie, Sąd nie może dokonać kontroli prawidłowości podjętych przez organy decyzji w odniesieniu do ustalenia współczynnika wielkości obiektu budowlanego, a w konsekwencji dla ustalenia wysokości sankcji za samowolne przystąpienie do użytkowania budynku bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Powyższe przesądza, że akta administracyjne uznać należy za niepełne a argumentację organów obu instancji za nie znajdującą odzwierciedlenia w materiale dowodowym sprawy.
Zdaniem Sądu okoliczności powyższe stanowią wystarczającą przesłankę uzasadniającą uchylenie wydanego w sprawie postanowienia. Brak w aktach sprawy wskazanych wyżej dokumentów uniemożliwia kontrolę prawidłowości wymierzonej kary pieniężnej. Z uwagi na zapis powołanego wyżej art. 133 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd wydaje rozstrzygnięcie na podstawie akt sprawy, braki te uniemożliwiają Sądowi ocenę zgodności z prawem wydanych w sprawie rozstrzygnięć.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje jego uchyleniem. Ponownie rozpoznając odwołanie skarżącego, organ odwoławczy przedstawi metodykę wyliczenia nałożonej kary, w szczególności w zakresie kubatury pomieszczeń (jako ogółu), załączając jednocześnie materiały źródłowe dotyczące wyliczonej kubatury (projekt). Nadto uzasadni sposób wyliczenia kubatury.
Jednocześnie w kontekście pozostałych zarzutów skargi, stwierdzić należy, że zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności, sąd w składzie orzekającym uznał za bezpodstawny, podobnie jak zarzut, iż nie doszło do użytkowania wykazanych pomieszczeń. Załączone w aktach zdjęcia (serwis fotograficzny) nie pozostawiają wątpliwości, że doszło do użytkowania pomieszczeń piwnic i parteru w nowo wybudowanym obiekcie.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c", orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia (pkt I sentencji wyroku). O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a (pkt II sentencji wyroku), a o kosztach postępowania na podstawie art. 200 , art. 205 i art. 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło