VIII SA/Wa 492/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Asesor WSA Andrzej Kuna /sprawozdawca/, Protokolant Mariola Pronobis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2007 r. sprawy ze skargi H.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 13 listopada 2006 roku H.S., dalej skarżący, zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. o unieważnienie decyzji Wójta Gminy G.L. w punkcie 2 z dnia [...] w przedmiocie odmowy uznania za wspólnotę gruntową nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów wsi A. nr działek 197 i 198 o łącznej powierzchni 48,34 ha. Zdaniem skarżącego, powyższą decyzją Wójt samowolnie zmienił status powyższych działek wchodząc w kompetencję sądów powszechnych. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. działając w oparciu o art. 157 § 3 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie nieważności w punkcie 2 decyzji Wójta Gminy G.L. z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że skarżący nie legitymuje się przymiotem strony uprawniającym go do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności spornej decyzji. Pismem z dnia 27 marca 2007 roku skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie jego wniosku. Podniósł, że art. 157 i 156 k.p.a. nie mogą działać wstecz, że organ rozpoznając jego wniosek nie dysponował kompletem dokumentów i w konsekwencji poczynił błędne ustalenia faktyczne przyjmując, iż Skarb Państwa w dalszym ciągu dysponuje obszarem gruntów o pow. 1.81 ha. Działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że nabycie gruntów rolnych od Skarbu Państwa nie daje skarżącemu praw jakie przysługiwały właścicielom gospodarstw rolnych, w skład których grunty te wchodziły przed przejęciem na własność przez Skarb Państwa. Przepis art.28 ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U. Nr 28, poz, 169 ze zm.) w ust. 1 stanowi, że w razie zbycia wszystkich gruntów gospodarstwa rolnego przez uprawnionego do udziału we wspólnocie gruntowej udział w tej wspólnocie przechodzi na nabywcę tego gospodarstwa. W myśl ust.2 tegoż artykułu, w razie zbycia części gruntów gospodarstwa rolnego udział we wspólnocie zachowuje dotychczasowy właściciel, chyba, że na podstawie umowy odstąpi swe uprawnienie nabywcy. Jeżeli jednak zbywca pozostawia sobie obszar użytków rolnych większy niż 0,1 ha, udział we wspólnocie gruntowej przechodzi na nabywcę. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem organu, nie zaistniało zbycie gruntów gospodarstw rolnych przez uprawnionych do udziałów we wspólnocie gruntowej na rzecz skarżącego, bowiem grunty te zostały przejęte najpierw na własność Skarbu Państwa na podstawie odrębnych przepisów. Ponadto, jak to zostało ustalone, wielkość gospodarstw rolnych przejętych na własność Skarbu Państwa od ich właścicieli obejmowała powierzchnię 15,6 ha, a skarżący nabył z tych gruntów 13,78 ha. Oznacza to, że Skarb Państwa pozostawił sobie grunty o powierzchni powyżej 0,1 ha. W związku z powyższym organ ponownie uznał, że skarżący nie legitymuje się przymiotem strony uprawniającym go do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności spornej decyzji. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący skoncentrował się na wykazaniu, że organ w sposób błędny wyliczył powierzchnię nabytych przez niego nieruchomości, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, iż nie jest on stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad Sąd uznał skargę za zasadną, aczkolwiek Sąd nie podzielił argumentów przytoczonych w skardze. Jest poza sporem, że prawo żądania wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej przysługuje stronie. Wynika to z treści art. 157 § 2 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Należy przy tym podkreślić, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest przede wszystkim strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji. Stroną jest również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji, ponieważ postępowanie administracyjne nie może się toczyć bez udziału wszystkich podmiotów, których praw lub obowiązków dotyczy to postępowanie. Dopiero w tym drugim przypadku ciąży na organie obowiązek badania czy podmiot składający wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ma przymioty strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Nie może to dotyczyć strony występującej w postępowaniu zwykłym. W omawianej sprawie skarżący złożył odwołanie do Wojewody R. od decyzji Wójta Gminy G.L. w punkcie 2 z dnia [...]. Powyższe odwołanie zostało merytorycznie rozpoznane i decyzją z dnia [...] Wojewoda R. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe bezsporne okoliczności jednoznacznie przesadzają, że skarżący jest stroną i na organie spoczywał ustawowy obowiązek wszczęcia postępowania w oparciu o art. 157 § 2 k.p.a., a następnie zbadania czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. Mając zatem na uwadze, iż zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem powołanych przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji, w pkt 2 na zasadzie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach w oparciu o art. 200 p.p.s.a.