VIII SA/Wa 495/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 13 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu, Z. R. (dalej: "skarżący") wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] marca 2015 roku. Wyjaśnił, że wraz z żoną oraz z synem i jego rodziną zamieszkuje w domu jednorodzinnym. Źródłem dochodu jest wynagrodzenie skarżącego z tytułu umowy o pracę (świadczoną w przedsiębiorstwie żony) w kwocie ok. [...] zł miesięcznie oraz dochód z tytułu działalności gospodarczej żony (w 2014 r. wynosił "0" zł). Dodał, że firma żony jest mało rentowna, generuje duże koszty, duża jest też konkurencja na rynku. Podał, że małżonkowie otrzymywane środki przeznaczają na bieżące utrzymanie ich wspólnego gospodarstwa domowego (zakup żywności, ubrań, środków czystości), w tym na pokrycie rachunków (gaz, prąd, opał, Internet). Część kosztów ponosi także syn (K. R.). Zdaniem skarżącego kwota wymienionych wyżej wydatków przekracza uzyskiwane dochody. Dlatego skarżący nie jest w stanie wygospodarować jednorazowo środków na pokrycie kosztów niniejszego postępowania (wpis od skargi [...] zł). Nie posiada też żadnych oszczędności. Pismem z [...] lipca 2015 r. skarżący, w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "u.p.p.s.a."), został wezwany do przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji majątkowej, w tym do nadesłania kopii zeznań podatkowych małżonków za 2014 r., zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia skarżącego, udokumentowania ponoszonych kosztów bieżącego utrzymania (w tym do wskazania w jakiej części wskazane koszty ponosi rodzina syna) oraz nadesłania wyciągów z rachunków bankowych obojga małżonków (historia operacji) osobistych oraz związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą za ostatnie sześć miesięcy. W odpowiedzi na powyższe skarżący nałożony przez Sąd obowiązek wypełnił jedynie w części, tj. nie przedstawił wyciągu z posiadanego rachunku bankowego, nie udokumentował, zgodnie z oświadczeniem zawartym we wniosku, wszystkich kosztów bieżącego utrzymania prowadzonego gospodarstwa domowego (załączył kopię dyspozycji przelewu z rachunku bankowego na rzecz odbiorcy PGNIG – wskazany posiadacz rachunku w Banku pocztowym Z. R., k. [...] akt sądowych, a także kopię wpłaty za energię, k. [...] akt sądowych). Postanowieniem z 28 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu [...] września 2015 r. skarżący prawidłowo wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu powtórzył okoliczności wskazane uprzednio we wniosku. Podkreślił, że nie posiada środków finansowych na uiszczenie wpisu sądowego od skargi, co udokumentował w jego ocenie w sposób wyczerpujący w przekazanym do Sądu materiale źródłowym. Zgodnie z art. 260 u.p.p.s.a., wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, że utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 u.p.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 u.p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może zwolnić osobę z części kosztów postępowania, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 255 u.p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Rozpoznając sprawę należy co do zasady odnieść się w pierwszej kolejności do argumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą i dokonać analizy jej sytuacji majątkowej oraz zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Dokonując weryfikacji oświadczeń złożonych przez skarżącego uwzględnić należy zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, a także wnioski płynące z analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. Dopiero na tej podstawie można bowiem obiektywnie stwierdzić, czy skarżący rzeczywiście wykazał, że pozbawiony jest możliwości ponoszenia kosztów wpisu sądowego od skargi. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Nie wykazał on bowiem, pomimo inicjatywy dowodowej ze strony Sądu, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów zainicjowanego postępowania. Po pierwsze, uzupełniając na wezwanie Sądu wniosek, nie załączył wszystkich wymaganych dokumentów źródłowych potwierdzających zasadność jego wniosku, w szczególności nie załączył wyciągu z posiadanego rachunku bankowego. Tymczasem z akt sprawy wynika (k. [...]), że taki rachunek posiada (dyspozycja przelewu, wskazany posiadacz rachunku Z. R.). Skarżący nie udokumentował również wszystkich kosztów bieżącego utrzymania. Również na etapie sprzeciwu skarżący nie dołączył wymaganych przez Sąd dokumentów źródłowych. Sąd w konsekwencji został pozbawiony możliwości rzetelnej i wnikliwej oceny wniosku pod kątem spełnienia przesłanek uzasadniających przyznanie skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Po drugie, żona skarżącego, zgodnie z załączoną kopią zeznania podatkowego (PIT – 36L) za 2014 rok, prowadzi działalność gospodarczą, z której uzyskuje znaczne przychody ([...] zł). Także analiza załączonych wyciągów z jej rachunku bankowego przeczy tezie jakoby skarżący nie był w stanie pokryć kosztów zainicjowanego postępowania. Zdaniem Sądu już sam fakt prowadzenia przez żonę działalności znacznych rozmiarów jest wystarczający do uznania, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania. Sąd stwierdził zatem, że w jego przypadku nie wystąpiły przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Dlatego należało odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 255 u.p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.