VIII SA/Wa 496/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2009 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej T. C. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2009r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w m. R. na podstawie art. 105 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego umorzył postępowanie w sprawie zabudowy przestrzeni pomiędzy nieruchomościami przy ul. [...] i [...] w R. – jako bezprzedmiotowe. W toku postępowania dotyczącego samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu zabudowy przez D.T. organ I instancji przeprowadził w dniu [...] marca 2008r. czynności kontrolne polegające na sprawdzeniu istnienia przedmiotowej zabudowy i ustalił, że inwestor rozebrał zabudowę przestrzeni pomiędzy budynkami mieszkalnymi przy ul. [...] i [...]. W związku z tym, ze roboty rozbiórkowe zostały wykonane postępowanie w tym przedmiocie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Odwołanie od tej decyzji złożyła T.C. zarzucając obrazę art. 105 § 2, 10, 7, 77 kpa wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu zarzuciła, że art. 105 § 2 kpa dotyczy umorzenia postępowania administracyjnego na wniosek strony, ponieważ wniosek taki nie został złożony postępowanie na tej podstawie nie mogło być umorzone. Poza tym Skarżąca wskazała, że oględziny nieruchomości wykazały, iż poza ścianami wykonana została również wylewka pomiędzy budynkami i nie została ona rozebrana. Na koniec podniosła to, że nie mogła wypowiedzieć się o zebranym w sprawie materiale dowodowym. Rozpoznając to odwołanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i na podstawie art.105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zabudowy przestrzeni pomiędzy nieruchomościami przy ul. [...] i [...] w R. W uzasadnieniu wskazał, że powołana w decyzji organu I instancji podstawa nie jest prawidłowa, ponieważ dotyczy umorzenia postępowania na wniosek jednak merytorycznie decyzja jest słuszna bowiem przedmiotowa zabudowa została usunięta a więc postępowanie dotyczące rozbiórki stało się bezprzedmiotowe. Skargę na tę decyzję złożyła T.C. zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik postępowania w szczególności art. 7 i 77 kpa poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, art. 61 § 1 kpa poprzez dowolne określenie przez organ przedmiotu żądania, art. 105 kpa poprzez nieprawidłowe uznanie, że postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe. Podnosząc te zarzuty wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazała, że przedmiotem wniosku złożonego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego była miedzy innymi zabudowa nieruchomości pomiędzy budynkami mieszkalnymi obejmująca nie tylko budowę ścian ale również wykonanie wylewki i utwardzenie gruntu pomiędzy ścianami. Istnienie tej wylewki zostało potwierdzone w trakcie czynności kontrolnych. W związku z tym powinno nastąpić rozebranie budowli w całości i przywrócenie stanu nieruchomości przed aktem samowoli, w tym rozbiórce podlega wykonane utwardzenie. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn w niej wymienionych. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 2169 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 105 kpa organ administracji w sytuacji, gdy postępowanie stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi jedynie w sytuacji, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. W niniejszej sprawie nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania, bowiem decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie wyczerpuje merytorycznie rozstrzygnięcia, jakie organ powinien wydać. Należy zgodzić się ze Skarżącą, że o samowoli budowlanej należy mówić w odniesieniu do zabudowy ścianami pomiędzy budynkami mieszkalnymi położonymi na ul. [...] i [...] w R. ale zbadania wymaga również wykonane między tymi budynkami utwardzenia. W trakcie oględzin w dniu [...] marca 2008r. ( karta [...] akt organu I instancji ) stwierdzono istnienie wylewki betonowej i co do jej istnienia zastrzeżenia zgłaszała Skarżąca. W odwołaniu T.C. również wnosiła o zbadanie legalności wykonania tej wylewki. W tym miejscu należy wskazać, że dopóki sprawa administracyjna nie została zakończona decyzją ostateczną, strona może zmodyfikować swoje żądanie, a organ administracji publicznej ma obowiązek na nowo ocenić to żądanie w świetle przepisów prawa materialnego, po wyczerpującym ustaleniu stanu faktycznego. Mimo tego organy administracyjne obu instancji nie zbadały tej okoliczności koncentrując się na wykonanych a następnie rozebranych ścianach. Skoro ze stanowiska Skarżącej wynikało, że wniosek o zbadanie legalności robót budowlanych wykonanych przez D.T. dotyczy również wykonanej wylewki betonowej to obowiązkiem organów było dokonanie kontroli również tych robót. Szczególnie, że podczas oględzin potwierdzono istnienie wylewki. Nawet, gdyby przyjąć, że wykonane między budynkami ściany oraz betonowa wylewka nie stanowią jednej całości, jak potraktowały to organy administracyjne to należy zbadać czy roboty budowlane tego rodzaju nie powinny być poprzedzone dokonaniem zgłoszenia o którym mowa w art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Z akt sprawy wynika, że ta okoliczność nie była badana na etapie rozpoznania sprawy w I instancji jak i w toku postępowania odwoławczego co wynika z braku jakichkolwiek rozważań na ten temat. W tej sytuacji należy uznać, że postępowanie administracyjne nie wyjaśniło wszystkich okoliczności wskazanych we wniosku. Przy czym należy wskazać, że wszczęcie postępowania przed organami nadzoru budowlanego, w zakresie usuwania naruszeń prawa budowlanego określonych w art. 48 i 50 Prawa budowlanego następuje z urzędu niezależnie od złożonego wniosku. Tym bardziej na organach nadzoru budowlanego spoczywał obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy. W tej sytuacji należy uznać, że umorzenie postępowania administracyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości było przedwczesne i winno być kontynuowane w zakresie wskazanym wyżej. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppsa orzekł jak w sentencji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.