VIII SA/Wa 497/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-07-31

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który prowadzi gospodarstwo rolne przynoszące straty i otrzymuje dopłaty bezpośrednie, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Sytuacja materialna skarżącego, obejmująca prowadzenie niewielkiego gospodarstwa rolnego przynoszącego straty oraz konieczność ponoszenia bieżących wydatków na jego utrzymanie i alimentów, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący K. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia podatku rolnego. Skarżący wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo rolne, które przynosi straty, a jego jedynym źródłem utrzymania są dopłaty bezpośrednie. Podkreślił, że po zapłaceniu alimentów na córkę i pokryciu bieżących wydatków na gospodarstwo, nie dysponuje środkami na pokrycie kosztów postępowania sądowego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia podatku rolnego za 2008 r. postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący K. S. podał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, a jedynym źródłem jego utrzymania jest gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha stanowiące współwłasność w ½ z siostrą. Wyjaśnił, że w 2008 r. otrzymał z tytułu dopłat bezpośrednich do gruntów łącznie [...] zł, co oznacza, że miesięcznie dysponuje on kwotą [...] zł. Z tych środków po zapłaceniu alimentów na rzecz córki na bieżące wydatki pozostaje kwota [...] zł. Skarżący stwierdził, że aby mógł na bieżąco regulować swoje zobowiązania i nie zadłużać się brakuje mu około [...] zł miesięcznie. Podał, że na skutek spadku cen na płody rolne o ponad 50% jego gospodarstwo przynosi straty. Do wniosku załączył kserokopię postanowienia tutejszego Sądu z dnia 13 maja 2009 r. Sygn. akt VIII SA/Wa 208/09 o przyznaniu mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jak wynika zaś z treści powołanego art. 246 § 1 ustawy, dopiero gdy środki, którymi dysponuje strona okażą się niewystarczające może ona wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Sądowi znana z urzędu jest sytuacja materialna i rodzinna skarżącego, który w sprawie VIII SA/Wa 208/09 złożył do wniosku o przyznanie prawa pomocy szereg dokumentów potwierdzających opisaną sytuację materialną i szczegółowo przedstawił zestawienie miesięcznych wydatków, według którego wydatki te wynoszą ok. [...] zł przy czym nie obejmują one nakładów na naprawę sprzętu rolniczego oraz kosztów związanych z wynajmem maszyn i ludzi do niektórych prac polowych, które w ciągu roku kształtują się na poziomie [...] zł. Skarżący udokumentował również fakt opłacania alimentów na córkę. Opisana przez stronę sytuacja rodzinna i materialna uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi. Skarżący wprawdzie posiada gospodarstwo rolne jednakże jest ono niewielkie, a według oświadczenia przynosi straty. Podzielić należy stanowisko skarżącego, że w tej sytuacji nie posiada on dostatecznych środków na zaspokojenie wszystkich potrzeb w szczególności tych związanych z bieżącymi nakładami na gospodarstwo. Nie ma on tym samym możliwości partycypowania w kosztach postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny w szczególności córki, na którą ma zasądzone alimenty. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło