VIII SA/Wa 497/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Wroczyński po rozpoznaniu w dniu 2 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku N. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi N. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. postanawia 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący – N. S., we wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podał, że aktualnie jest osobą bezrobotną z prawem do zasiłku w wysokości [...] zł, natomiast żona prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga niewielki dochód zmieniający się w poszczególnych miesiącach. Na utrzymaniu małżonkowie posiadają dwoje małoletnich dzieci. Jako stałe wydatki wymienił opłaty za energię elektryczną – [...] zł/2-mce, wodę – [...] zł/kwartał, wywóz śmieci – [...] zł/kwartał, butla z gazem – [...] zł, telefon – [...] zł. W wyniku uzupełnienia wniosku skarżący złożył, kserokopie faktur za telefon, TV, energię oraz akt notarialny – umowę sprzedaży nieruchomości, wyciąg z rachunku bankowego za okres od 1 kwietnia do 18 czerwca 2013 r. Wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci zeznań podatkowych za lata 2011 – 2012 znajdujących się w aktach sprawy tutejszego Sądu. Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od tego postanowienia skarżący złożył sprzeciw, w którym wniósł o uchylenie postanowienia w całości oraz o zwolnienie z obowiązku uiszczania opłaty sądowej od złożonej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.), - dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje więc usunięcie z obrotu prawnego wcześniejszego orzeczenia, co niemożliwym czyni wypowiedzenie się Sądu co do jego treści. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Częściowe zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez tę osobę, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. przepisu). Przyznanie prawa pomocy należy traktować jako odstępstwo od ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez tego, kto wnosi do sądu pismo, podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji stronie, która ze względu na stan finansowy, majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Podkreślić należy, iż dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Dlatego też zasadność wniosku Sąd rozpatruje w dwóch aspektach, uwzględniając z jednej strony wysokość obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu sądowym, z drugiej zaś strony - wysokość środków, którymi dysponuje. Po przeanalizowaniu wniosku skarżącego oraz przedstawionych przez niego danych o sytuacji finansowej Sąd stwierdza, że jedynym wymagalnym kosztem sądowym na obecnym etapie postępowania jest obowiązek uiszczenia wpisu od skargi. Okoliczności zaś przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z akt pozwalają uznać, że sytuacja skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł. Mając na uwadze zestawienie wysokości wpisu od skargi – [...] zł, który jest jedynym kosztem sądowym wymagalnym w sprawie na obecnym jej etapie, wysokość wykazanych przez rodzinę skarżącego uzyskiwanych miesięcznie dochodów w wysokości ok. [...] zł, oraz obowiązek utrzymania dwójki małoletnich dzieci Sąd uznał, że zwolnienie strony z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi powyżej kwoty [...] zł zapewni jej pełnię realizacji prawa dostępu do Sądu. Wskazać przy tym należy, iż skarżący nie jest pozbawiony źródeł utrzymania, uzyskuje zasiłek dla bezrobotnych, a jego żona prowadzi działalność gospodarczą wykazując znaczne przychody, co potwierdza zeznanie podatkowe za 2012 r. Nie ma zatem w ocenie Sądu podstaw do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie złożonego wniosku tj. zwolnienia w całości od kosztów sądowych. Ponadto podkreślić należy, iż na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego jedynym elementem kosztów sądowych jest wpis od skargi. Skarżący natomiast zostaje zwolniony z obowiązku jego zapłacenia ponad kwotę [...] zł. W związku z tym po uiszczeniu wpisu sprawa skarżącego zostanie merytorycznie rozpoznana przez Sąd, a w przypadku uwzględnienia skargi, na wniosek skarżącego, przysługiwać mu będzie zwrot uiszczonego wpisu od organu podatkowego. Z wymienionych wyżej względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 p.p.s.a Sąd postanowił, jak w sentencji.