VIII SA/Wa 498/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 27 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- J. R. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i bezrobotnym pasierbem. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura skarżącego i jego żony w łącznej wysokości [...] zł netto. Skarżący podał, że jego żona pozostaje pod stałą opieką lekarską ze względu na posiadane schorzenia (migotanie przedsionków i nadciśnienie tętnicze). Pismem z dnia [...] października 2009 r. skarżący uzupełnił wniosek składając odcinki emerytury potwierdzające wysokość dochodu, zaświadczenie o posiadaniu przez pasierba statusu osoby bezrobotnej oraz podał, że na miesięczne koszty utrzymania składają się opłaty za: mieszkanie – [...] zł, energię średnio [...] zł, gaz ok. [...] zł i wodę ok. [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 ppsa). Wniosek skarżącego dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych, które na obecnym etapie wynoszą 500 zł tytułem wpisu od skargi oraz ustanowienia adwokata. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Analiza wniosku i akt sprawy prowadzi do stwierdzenia, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wraz z żoną utrzymuje się ze stałego dochodu z tytułu emerytury w wysokości [...] zł netto. Nie jest on zatem osobą pozbawioną środków do życia, bądź osiągająca dochód tak niewielki, że pozwalałby na zaspokojenia jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Poza tym z akt sprawy wynika, że skarżący w wyniku podziału majątku otrzymał na wyłączną własność lokal mieszkalny o powierzchni [...] m² wraz z garażem oraz ½ części działki położonej w G. przy ul. R. Skarżący ma więc nie tylko zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, ale posiada także inną nieruchomość budynkową i gruntową, której nie wymienił we wniosku, a która może być ewentualnie przedmiotem najmu i tym samym źródłem dodatkowego dochodu. Odnośnie natomiast miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania to zauważyć należy, że kształtują się one na poziomie ok. [...] zł i w stosunku do osiąganego dochodu nie stanowią nadmiernego obciążenia. Natomiast okoliczność, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje bezrobotny, dorosły pasierb nie ma znaczenia z punku widzenia sytuacji materialnej skarżącego wobec tego, że skarżący nie wskazał jakie obiektywne okoliczności stoją na przeszkodzie w podjęciu przez niego zatrudnienia - stałego bądź dorywczego. Skarżący nie wykazał, aby przeszkodą taką była np. choroba pasierba bądź inne zdarzenia trudne do przezwyciężenia. Trudno zatem w opisanej sytuacji przyjąć, że poniesienie kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika – jeżeli skarżący uzna, że jego udział w sprawie jest konieczny - spowoduje uszczerbek w utrzymaniu koniecznym jego rodziny. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ppsa postanowiono, jak w sentencji.